Người tiên phong kỹ thuật ghép thận tại Thanh Hóa

Giữa nhịp phát triển mạnh mẽ của y tế Thanh Hóa, những năm gần đây nhiều kỹ thuật từng chỉ hiện diện ở tuyến Trung ương đã được triển khai hiệu quả ngay tại địa phương. Đằng sau những bước tiến ấy là sự bền bỉ của những thầy thuốc không ngừng học hỏi, dấn thân và chịu trách nhiệm đến cùng với từng quyết định chuyên môn. Phó giáo sư, Tiến sĩ Trương Thanh Tùng, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, Phó trưởng Khoa Ngoại tiết niệu, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hoá, là một trong những người đặt nền móng cho kỹ thuật ghép thận tại tuyến tỉnh - mở ra cơ hội sống mới cho nhiều bệnh nhân suy thận mạn.

Hành trình của một lựa chọn nghề nghiệp

Trong y khoa, có những khoảnh khắc chỉ tính bằng phút, nhưng kết quả của nó gắn với cả cuộc đời người bệnh. Người cầm dao mổ không được phép do dự quá lâu, nhưng trước khi bước vào phòng mổ, họ phải chuẩn bị trong nhiều năm. Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghề y, từ sớm chứng kiến những nỗi đau và hy vọng nơi bệnh viện, PGS.TS Trương Thanh Tùng lựa chọn con đường trở thành bác sĩ như một lẽ tự nhiên.

Hành trình chuyên môn của ông bắt đầu tại Học viện Quân y - môi trường đào tạo nghiêm ngặt, đề cao kỷ luật, sự chuẩn xác và y đức. Những năm tháng học tập và công tác trong hệ thống y tế quân đội đã rèn luyện cho ông phong thái điềm tĩnh và nguyên tắc nghề nghiệp rõ ràng: kỹ thuật chỉ có ý nghĩa khi phục vụ người bệnh. Có những bước đi khởi nguồn từ sự kiên trì trong điều kiện còn hạn chế. Khi phẫu thuật nội soi chưa phổ biến rộng rãi, ông tự rèn luyện thao tác bằng những phương pháp đơn giản. Các vật nhỏ được đặt trong không gian kín, dụng cụ được điều khiển qua màn hình gián tiếp, từng động tác lặp lại nhiều lần để hình thành phản xạ chính xác. Những bài tập thầm lặng ấy không nhằm kể thành câu chuyện, mà là sự chuẩn bị cho những bước đi tiếp theo.

Sau khi hoàn thành chương trình đào tạo sau đại học và bảo vệ luận án tiến sĩ, ông tiếp tục gắn bó với chuyên ngành ngoại tiết niệu - lĩnh vực đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và khả năng ra quyết định nhanh chóng, chính xác.

Năm 2014, ông về công tác tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa. Thời điểm ấy, ghép thận vẫn là khoảng trống ở tuyến tỉnh bởi mọi thao tác đều phải chính xác tuyệt đối, mỗi lựa chọn chuyên môn đều gắn với trách nhiệm lớn lao. Người bệnh suy thận mạn muốn ghép phải chuyển tuyến, đi xa, tốn kém chi phí và đối mặt với nhiều rào cản trong tiếp cận điều trị. Với PGS.TS Trương Thanh Tùng, câu hỏi không phải là “có làm được hay không”, mà là “khi nào đủ điều kiện để làm”, triển khai một kỹ thuật mới không chỉ là thử thách chuyên môn mà còn là cam kết với người bệnh: nếu làm, phải làm đến cùng và làm bằng tất cả năng lực.

Những bước chuẩn bị lặng thầm phía sau một kỹ thuật lớn

Khi chương trình ghép thận được đặt ra tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, ông xác định đây không chỉ là một kỹ thuật, mà là một hệ thống: phải có quy trình, phải có đào tạo liên chuyên khoa, phải có theo dõi sau ghép lâu dài. Một kỹ thuật phức tạp không thể dựa vào cá nhân. Nó phải trở thành năng lực của tập thể.

Ngày 29/6/2018, phòng mổ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa sáng đèn cho ca ghép thận đầu tiên. Sự kiện ấy đánh dấu bước ngoặt quan trọng: từ chỗ phải chuyển tuyến, bệnh viện đã có thể điều trị bằng chính năng lực chuyên môn của mình. Để có được khoảnh khắc phòng mổ sáng đèn hôm ấy là cả một quá trình chuẩn bị thận trọng. Hồ sơ bệnh án được rà soát nhiều lần. Các phương án xử trí biến chứng được xây dựng chi tiết. Đội ngũ liên chuyên khoa được đào tạo đồng bộ. Mỗi bước đi đều được cân nhắc kỹ lưỡng, bởi một thất bại đầu tiên có thể làm chậm cả chương trình.

Một năm sau, ca ghép thận từ người cho chết não tiếp tục được thực hiện thành công - dấu mốc khẳng định khả năng làm chủ kỹ thuật chuyên sâu của y tế Thanh Hóa. Đến nay, cùng tập thể y bác sĩ, ông đã tham gia tổ chức và thực hiện thành công 24 ca ghép thận. Mỗi ca ghép là một quá trình chuẩn bị dài, từ đánh giá miễn dịch, lựa chọn phương pháp điều trị, đến theo dõi sau mổ nhiều năm. Với ông, thành công của ghép thận không nằm ở khoảnh khắc kết thúc ca mổ, mà ở sự chuẩn bị trước đó và sự đồng hành lâu dài với người bệnh.

Tại Khoa Nội thận - Tiết niệu, nhiều bệnh nhân sau ghép thận quay lại tái khám định kỳ. Họ nói về công việc, gia đình, dự định tương lai - những điều tưởng chừng giản dị nhưng từng là ước mơ xa xỉ trong quãng thời gian chạy thận. Có người mở cửa hàng kinh doanh, có người phát triển sản xuất, có người chuẩn bị xây dựng gia đình. Họ bước ra khỏi bệnh viện như những người bình thường đi khám sức khỏe định kỳ. Sự bình thường ấy không phải phép màu. Đó là kết quả của quá trình điều trị bền bỉ, của những giờ phòng mổ sáng đèn và của những quyết định chuyên môn được cân nhắc kỹ lưỡng. PGS.TS Trương Thanh Tùng luôn tâm niệm, mục tiêu cao nhất của điều trị không chỉ là kéo dài sự sống, mà là giúp người bệnh trở lại cuộc sống bình thường.

Song hành với hoạt động lâm sàng, PGS.TS Trương Thanh Tùng là nhà khoa học tích cực trong nghiên cứu và đào tạo. Ông công bố nhiều công trình khoa học trong nước và quốc tế, tham gia đào tạo bác sĩ sau đại học và hướng dẫn nhiều thế hệ học viên. Năm 2022, ông được công nhận đạt tiêu chuẩn chức danh Phó giáo sư - sự ghi nhận cho hành trình bền bỉ trong nghiên cứu, giảng dạy và thực hành y khoa. Nhưng điều ông quan tâm hơn là sự trưởng thành của đội ngũ kế cận. Những bác sĩ trẻ từng tham gia ca ghép đầu tiên nay đã có thể đảm nhiệm vai trò chính. Với ông, đó là thước đo quan trọng nhất của một chương trình chuyên môn: kỹ thuật phải được chuyển giao, phát triển và duy trì bền vững.

Thành tựu ghép thận tại Thanh Hóa không phải kết quả của riêng một cá nhân, mà là sự nỗ lực của cả một tập thể lãnh đạo và đội ngũ y bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa. Từ xây dựng quy trình chuyên môn, đào tạo nhân lực đến phát triển kỹ thuật chuyên sâu, mỗi bước đi đều được thực hiện kiên trì và đồng bộ. Trong hành trình ấy, PGS.TS Trương Thanh Tùng là người khởi xướng, người tổ chức và cũng là người trực tiếp thực hiện. Ông là một thầy thuốc luôn đặt lợi ích người bệnh làm trung tâm.

Ở bệnh viện, điều đáng quý nhất đôi khi rất giản dị: người bệnh có thể ra về và hẹn ngày tái khám. Phía sau sự bình thường ấy là những năm tháng chuẩn bị lặng thầm của người thầy thuốc. PGS.TS Trương Thanh Tùng không nói nhiều về thành tích. Ông nói về trách nhiệm, về chuẩn bị, về việc phải làm chủ kỹ thuật trước khi triển khai. Hành trình của ông cũng là hành trình chung của nhiều thầy thuốc Thanh Hóa - những người đang từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, xây dựng hệ thống y tế hiện đại và nhân văn.

Câu chuyện của PGS.TS Trương Thanh Tùng là minh chứng cho tinh thần tận tâm, trách nhiệm và khát vọng cống hiến của đội ngũ thầy thuốc. Xin gửi lời tri ân sâu sắc tới những người khoác áo blouse trắng - những con người lặng lẽ đứng phía sau sự hồi sinh của biết bao bệnh nhân. Chúc các thầy thuốc luôn vững vàng y đức, bền bỉ với sứ mệnh chữa bệnh cứu người, tiếp tục mang tri thức và lòng nhân ái phục vụ cộng đồng.

Tô Hà