Lợi ích kép từ chi trả dịch vụ môi trường rừng

Thời gian qua, chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR) trên địa bàn tỉnh đã mang lại những kết quả thiết thực. Nguồn kinh phí này không chỉ giúp các hộ dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống, mà còn tạo điều kiện cho các thôn, bản đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng công cộng. Qua đó, chính sách đã góp phần bảo vệ rừng và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Được hưởng lợi từ rừng, người dân đã tích cực phối hợp cùng lực lượng chức năng tuần tra, bảo vệ rừng.

Được ông Lương Văn Đặng, trưởng thôn Lửa, xã Yên Nhân dẫn đi thăm cánh rừng nguyên sinh xanh ngút ngàn, chúng tôi được biết, nhiều năm qua, thôn không có người dân vi phạm Luật Lâm nghiệp, không xảy ra cháy rừng và Nhân dân tích cực tham gia bảo vệ và phát triển rừng. Đạt được kết quả này là có sự đóng góp không nhỏ của chính sách chi trả DVMTR.

Hiện nay, thôn Lửa có 1.392,63ha rừng cung ứng DVMTR, trong đó có 1.146,65ha rừng được chi trả DVMTR. Năm 2026, thôn có 212 hộ được thụ hưởng, với tổng kinh phí 373,764 triệu đồng. Từ khi có chính sách chi trả DVMTR, ý thức của người dân trong việc tham gia bảo vệ rừng được nâng lên. Những ngày nắng nóng, khô hanh, các hộ dân trong thôn thường xuyên tuần tra, bảo vệ diện tích rừng của gia đình được giao. Ngoài ra, thôn Lửa còn hơn 167,18ha rừng của cộng đồng được chi trả DVMTR. Từ nguồn kinh phí này, thôn đã sử dụng để sửa chữa đường, nhà văn hóa thôn, hỗ trợ xăng xe cho các thành viên của tổ bảo vệ rừng của thôn...

Ông Lang Văn Nghẹt, thôn Lửa, xã Yên Nhân - hộ dân được thụ hưởng chính sách chi trả DVMTR, chia sẻ: “Nhiều năm nay, được hưởng chính sách DVMTR, gia đình tôi và nhiều hộ trong thôn rất phấn khởi. Đây không chỉ là nguồn hỗ trợ giúp các gia đình có thêm nguồn thu nhập, nâng cao đời sống, mà còn là sự ghi nhận công sức giữ rừng của người dân. Đây là động lực để Nhân dân trong thôn tiếp tục bám rừng, giữ cho những cánh rừng thêm xanh, phát triển bền vững”.

Ông Hà Thanh Hắng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Nhân, cho biết: Xã có 1.128 hộ; một số nhóm hộ tham gia nhận khoán, hợp đồng bảo vệ rừng với tổng diện tích 3.499,97ha. Năm 2026, tổng số tiền chi trả DVMTR trên địa bàn xã đạt hơn 1,5 tỷ đồng. Từ nguồn kinh phí này, các hộ dân mua cây, con giống để sản xuất, mua sắm các vật dụng thiết yếu, chăm lo cho con học hành... Đối với nguồn tiền chi trả cho cộng đồng, các thôn sử dụng để đầu tư sửa chữa, xây dựng những công trình cộng đồng phục vụ nhu cầu của người dân và phát triển sinh kế bền vững.

Hiện nay, tỉnh Thanh Hóa có hơn 648.000ha rừng, trong đó gần 400.000ha tham gia cung ứng DVMTR. Từ năm 2024 đến tháng 8/2026, Quỹ Bảo vệ, phát triển rừng và Phòng chống thiên tai tỉnh đã thu được hơn 89 tỷ đồng, thực hiện chi trả tổng kinh phí hơn 79,2 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã giải ngân hơn 30,8 tỷ đồng cho các đối tượng thụ hưởng, bao gồm 24 chủ rừng là tổ chức, 4 UBND xã, 634 cộng đồng và 1.730 hộ gia đình. Qua tìm hiểu thực tế, số tiền chi trả DVMTR được các cộng đồng thôn, bản sử dụng rất hiệu quả. Người dân đã họp bàn và thống nhất dùng nguồn kinh phí này cho các hoạt động chung như: tuần tra, phòng cháy, chữa cháy rừng, mua sắm trang thiết bị nhà văn hóa và tu sửa kênh mương, đường giao thông...

Ông Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng Phòng Quản lý Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng thuộc Ban Quản lý Quỹ hỗ trợ phát triển rừng và Phòng chống thiên tai tỉnh Thanh Hóa, cho biết: Việc chi trả DVMTR đã bổ sung nguồn lực kinh tế quan trọng, giúp các chủ rừng quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững. Chính sách này không chỉ góp phần nâng cao tỷ lệ độ che phủ rừng, cải thiện sinh kế cho người dân, mà còn nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng. Để tiếp tục phát huy hiệu quả của chính sách này, thời gian tới, ban quản lý quỹ sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tiến hành rà soát, công khai đối tượng thụ hưởng và thực hiện chi trả đúng kỳ hạn, nhằm giúp người dân nâng cao chất lượng cuộc sống. Đồng thời, đơn vị sẽ đẩy mạnh tuyên truyền Luật Lâm nghiệp đến người dân, nhất là các hộ nhận khoán bảo vệ rừng, nhằm phát huy vai trò và trách nhiệm của các tổ cộng đồng trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Bài và ảnh: Hải Anh