Hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm OCOP

Phát huy những giá trị đặc trưng và lợi thế địa phương, tỉnh Thanh Hóa đang đẩy mạnh phát triển các sản phẩm OCOP theo hướng nâng cao chất lượng, hoàn thiện chuỗi giá trị từ sản xuất đến tiêu thụ. Cùng với việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và xây dựng thương hiệu, Chương trình OCOP tiếp tục khẳng định vai trò là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao thu nhập cho người dân và gia tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm địa phương.

Sản phẩm OCOP 3 sao nem ống An Cúc của xã Như Thanh được tiêu thụ tốt trên thị trường.

Sau hơn 8 năm triển khai thực hiện, Chương trình OCOP đã tạo luồng gió mới cho phát triển kinh tế nông thôn. Không chỉ góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế bản địa, các sản phẩm OCOP của tỉnh còn tạo động lực để các chủ thể đổi mới tư duy sản xuất, đầu tư công nghệ, xây dựng thương hiệu và từng bước đưa đặc sản địa phương vươn ra thị trường trong nước, quốc tế. Cùng với đó, các chủ thể cũng nỗ lực phát triển sản phẩm OCOP theo hướng nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và phát triển bền vững. Đồng thời, liên tục đổi mới, sáng tạo để phát triển sản phẩm OCOP phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của thị trường, người tiêu dùng.

Nhờ đó, nhiều sản phẩm đã trở thành thương hiệu mạnh, khẳng định vị thế trên thị trường và góp phần nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn. Điển hình như nước mắm, mắm tôm Lê Gia, miến gạo Thăng Long; chè xanh sạch Bình Sơn. Các sản phẩm OCOP đã tạo nên một hệ sinh thái kinh tế nông thôn năng động, góp phần chuyển dịch cơ cấu sản xuất theo hướng hàng hóa và gia tăng giá trị.

Nem ống An Cúc - sản phẩm OCOP 3 sao của xã Như Thanh vốn xuất phát từ món ăn dân dã của người dân địa phương. Với hương vị độc đáo và sự sáng tạo của chủ thể đã tạo nên một sản phẩm khác biệt, thu hút người tiêu dùng. Ông Lê Hữu An, chủ cơ sở sản xuất An Cúc, cho biết: "Để đạt OCOP 3 sao, điều quan trọng nhất là phải kiểm soát được toàn bộ chuỗi giá trị. Chúng tôi liên kết tìm được nguồn nguyên liệu thịt lợn bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm và áp dụng quy trình sản xuất khép kín, truy xuất nguồn gốc đầy đủ. Bên cạnh đó, chúng tôi còn chú trọng đầu tư máy móc, thiết bị, phục vụ cho quá trình sản xuất, như máy xay thịt, máy trộn thịt, máy hút chân không, máy thái tỏi, hệ thống tủ làm mát. Cùng với đó, với việc thực hiện dán tem truy xuất nguồn gốc (QR code) để người tiêu dùng có thể quét mã kiểm tra toàn bộ quy trình sản xuất, thời hạn sử dụng sản phẩm”.

Để tập trung phát triển các sản phẩm OCOP có thương hiệu, theo chuỗi giá trị dựa trên thế mạnh, lợi thế về nguyên liệu của địa phương, văn hóa và tri thức bản địa, UBND tỉnh đã có Kế hoạch số 294/KH-UBND về phát triển sản phẩm OCOP tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2026-2030. Điểm khác biệt trong giai đoạn phát triển mới sản phẩm OCOP trong năm 2026 là tỉnh không chạy theo số lượng, mà tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm. Các sản phẩm OCOP được định hướng phát triển gắn với vùng nguyên liệu ổn định, có truy xuất nguồn gốc, đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và sở hữu trí tuệ. Đây là điều kiện tiên quyết để sản phẩm có thể tham gia sâu hơn vào các chuỗi phân phối hiện đại cũng như hướng tới xuất khẩu.

Hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh sẽ tập trung phát triển các vùng nguyên liệu đặc trưng gắn với lợi thế địa phương; xây dựng mã số vùng trồng, vùng nuôi, áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như: VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ; hỗ trợ các chủ thể OCOP đổi mới công nghệ, nâng cấp nhà xưởng, máy móc, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, xây dựng thương hiệu, ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử... Song song với nâng cao chất lượng, công tác xúc tiến thương mại tiếp tục được tỉnh Thanh Hóa đặc biệt quan tâm. Thông qua việc đẩy mạnh các hoạt động quảng bá, tiếp thị sản phẩm OCOP bằng nhiều hình thức, như: hội chợ, triển lãm, trưng bày tại các hội nghị, hội thảo; tham gia các đợt xúc tiến quảng bá, giới thiệu sản phẩm OCOP thường niên ở trong và ngoài tỉnh; hướng dẫn xây dựng, hình thành các điểm giới thiệu, trưng bày và bán sản phẩm OCOP tại các khu, điểm du lịch, cơ sở lưu trú, trạm dừng nghỉ, cơ sở mua sắm đạt tiêu chuẩn phục vụ khách du lịch, trung tâm thông tin du lịch, cảng hàng không... trong tỉnh; từng bước xây dựng sản phẩm OCOP trở thành quà tặng đặc trưng của tỉnh.

Thực tế cho thấy, với định hướng phát triển xuyên suốt, bài bản và chuyên nghiệp, các sản phẩm OCOP Thanh Hóa đang tiếp tục khẳng định vai trò là động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Từ những đặc sản đặc trưng, ngày càng nhiều sản phẩm OCOP xứ Thanh đang vươn xa, góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất, con người và nâng cao đời sống cho người dân trên toàn tỉnh.

Bài và ảnh: Thanh Hòa