Giữ nghề xưa bằng tư duy mới

(Baothanhhoa.vn) - Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh những người trẻ trở về quê hương, tiếp nối, lưu giữ nghề truyền thống của gia đình ngày càng trở nên quen thuộc. Không chỉ thừa kế kỹ thuật, kinh nghiệm từ thế hệ đi trước, họ còn mang đến cách nghĩ, cách làm mới, coi đổi mới sáng tạo là hướng đi quan trọng để nghề thích ứng với thị trường.

Giữ nghề xưa bằng tư duy mới

Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh những người trẻ trở về quê hương, tiếp nối, lưu giữ nghề truyền thống của gia đình ngày càng trở nên quen thuộc. Không chỉ thừa kế kỹ thuật, kinh nghiệm từ thế hệ đi trước, họ còn mang đến cách nghĩ, cách làm mới, coi đổi mới sáng tạo là hướng đi quan trọng để nghề thích ứng với thị trường.

Giữ nghề xưa bằng tư duy mới

Anh Trương Văn Cường, thôn Thiệu Phúc, xã Thiệu Hóa kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Từng có công việc và thu nhập ổn định, nhưng anh Trương Văn Cường, thôn Thiệu Phúc, xã Thiệu Hóa lại luôn canh cánh vì nghề mây tre đan của quê hương đang đối mặt với nhiều khó khăn khi sản phẩm chủ yếu làm theo mẫu mã cũ, sức tiêu thụ không ổn định, lực lượng lao động trẻ ngày càng ít, không mặn mà với công việc đòi hỏi sự kiên trì và khéo léo...

Được sự ủng hộ của gia đình, năm 2023, anh Cường trở về quê hương, cùng mẹ - một người nặng lòng với nghề truyền thống xây dựng cơ sở mây tre đan Hoàng Lan. Nhớ lại những ngày mới bắt đầu, anh Cường cho biết “Tôi dành thời gian học hỏi, tích lũy kinh nghiệm từ các nghệ nhân, người thợ lâu năm trong thôn từ cách chọn nguyên liệu, xử lý mây tre đến kỹ thuật đan lát, hoàn thiện sản phẩm... Sau đó, cùng mẹ trực tiếp tham gia sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm. Từ những yêu cầu khắt khe của khách hàng, tôi nhận ra thị hiếu người tiêu dùng đã thay đổi, họ cần những mẫu mã mới, nhiều màu sắc nhưng vẫn chứa đựng nét đẹp văn hóa truyền thống. Vì vậy, tôi đã tìm tòi, học hỏi ở các làng nghề mây tre đan trên cả nước để phát triển các sản phẩm trang trí, đồ gia dụng, quà tặng thủ công có tính thẩm mỹ cao”.

Tuy nhiên, theo anh Cường, đổi mới không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc của nghề, vì vậy, những kỹ thuật thủ công vẫn được giữ nguyên, chỉ áp dụng máy móc hiện đại vào một số công đoạn như chẻ, vót nan... Bên cạnh đó, anh từng bước ứng dụng công nghệ vào quảng bá, kinh doanh qua những hình ảnh, video giới thiệu quy trình làm ra sản phẩm được đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội, giúp khách hàng hiểu hơn về giá trị của sản phẩm thủ công.

Với tư duy năng động của tuổi trẻ và kinh nghiệm, sự tỉ mỉ của người mẹ, đến nay, cơ sở mây tre đan Hoàng Lan đã có nhiều đơn hàng xuất khẩu, trở thành điểm tựa sinh kế cho khoảng 120 lao động, nhất là người khuyết tật. Chia sẻ về dự định sắp tới, anh Cường cho biết, sẽ đầu tư mở rộng quy mô xưởng và xây dựng thương hiệu riêng cho sản phẩm mây tre đan của địa phương, hướng tới kết nối trực tiếp với các đối tác nước ngoài để nâng cao giá trị sản phẩm.

Cùng với nghề mây tre đan, tại làng Trà Đông, xã Thiệu Trung dễ dàng bắt gặp hình ảnh những lao động trẻ cần mẫn bên lò đúc đồng với từng công đoạn sản xuất. Tiêu biểu cho lớp thế hệ trẻ kế nghiệp ở Trà Đông phải kể đến nghệ nhân ưu tú trẻ Đặng Quốc Toàn, được vinh danh thợ giỏi khi chỉ mới 25 tuổi. Với phương châm làm nghề đổi mới nhưng không đồng nghĩa với việc đánh mất bản sắc, cùng các sản phẩm đồ thờ, tượng đồng truyền thống... anh đã đưa các hoa văn cổ, họa tiết trống đồng vào những sản phẩm mới, phù hợp hơn với không gian sống và nhu cầu tiêu dùng hiện đại.

Chia sẻ về quá trình gìn giữ và phát triển nghề, anh Toàn cho biết: “Bên cạnh một số công đoạn được hỗ trợ bằng máy móc nhằm tiết kiệm thời gian, nâng cao năng suất chúng tôi vẫn ý thức giá trị làm nên thương hiệu đồ đồng Trà Đông nằm ở kỹ thuật đúc thủ công được truyền lại qua nhiều thế hệ. Bên cạnh đó, chúng tôi đã chủ động sử dụng mạng xã hội, nền tảng trực tuyến để quảng bá sản phẩm, chia sẻ quy trình chế tác và câu chuyện văn hóa phía sau mỗi sản phẩm”.

Không những trực tiếp sản xuất, anh Toàn cùng nhiều nghệ nhân đã tham gia hướng dẫn nghề miễn phí cho nhiều thanh niên, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động. Từ những học viên ban đầu, nhiều người đã trở thành thợ lành nghề, mở cơ sở sản xuất riêng và tiếp tục gắn bó với nghề đúc đồng truyền thống. Đây cũng là điều khiến anh tự hào nhất, bởi theo anh, giữ được người làm nghề chính là giữ được tương lai của làng nghề.

Theo chia sẻ của ông Lê Văn Bảy, Chủ tịch Hội Nghề đúc đồng cổ truyền làng Chè: “Là thế hệ đi trước, tôi rất vui mừng vì lớp trẻ như nghệ nhân Đặng Quốc Toàn, Nguyễn Bá Quý... đã kế thừa kỹ thuật, kinh nghiệm đúc đồng truyền thống kết hợp ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ để cải tiến mẫu mã, giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử. Bên cạnh đó, đào tạo, truyền nghề cho thế hệ kế cận, qua đó khơi dậy tình yêu nghề, niềm tự hào về những giá trị văn hóa của quê hương”.

Sự gắn bó với nghề truyền thống của những người trẻ như anh Trương Văn Cường, Đặng Quốc Toàn... cho thấy lực lượng trẻ đang ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc gìn giữ và phát triển nghề, làng nghề. Lợi thế về khả năng tiếp cận công nghệ, nắm bắt xu hướng tiêu dùng và kết nối thị trường giúp họ tạo ra những cách làm mới, nâng cao giá trị sản phẩm, đồng thời duy trì việc làm và thu nhập tại địa phương, thúc đẩy kinh tế nông thôn.

Bài và ảnh: Lê Ngọc

Bình luận

Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Tin cùng chuyên mục

Chợ truyền thống thích ứng thời số hóa

Chợ truyền thống thích ứng thời số hóa

Kinh tế
(Baothanhhoa.vn) - Sự phát triển của hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích và thương mại điện tử đang từng bước làm thay đổi thói quen mua sắm của người dân. Tuy nhiên, chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng trong đời sống, nhất là ở khu vực nông thôn, miền núi....
Hồng sâm Đông trùng Tâm Bình đạt Top 1 “Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích” năm 2026

Hồng sâm Đông trùng Tâm Bình đạt Top 1 “Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích” năm 2026

Kinh tế
Vượt qua hàng trăm hồ sơ đề cử cùng các tiêu chí xét duyệt khắt khe, sản phẩm Hồng sâm Đông trùng Tâm Bình của Dược phẩm Tâm Bình đã xuất sắc được vinh danh Top 1 “Hàng Việt Nam được người tiêu dùng yêu thích” năm 2026. Giải thưởng là minh chứng rõ nét cho chất lượng sản...
Chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư Dự án Thủy điện Trung Sơn mở rộng, công suất 130MW

Chấp thuận chủ trương đầu tư, nhà đầu tư Dự án Thủy điện Trung Sơn mở rộng, công suất 130MW

Doanh nghiệp
(Baothanhhoa.vn) - UBND tỉnh vừa ký ban hành Quyết định số 3816/QĐ-UBND (ngày 11/11/2026) về việc chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư thực hiện Dự án Thủy điện Trung Sơn mở rộng. Dự án do Công ty TNHH MTV Thủy điện Trung Sơn, thuộc Tổng Công...
Đa dạng thị trường - Chìa khóa xuất khẩu bền vững

Đa dạng thị trường - Chìa khóa xuất khẩu bền vững

Kinh tế
(Baothanhhoa.vn) - Trong bối cảnh thương mại toàn cầu liên tục biến động, việc mở rộng thị trường, khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do và chủ động tìm kiếm những đối tác mới đang trở thành hướng đi tất yếu của doanh nghiệp Thanh Hóa.
Chứng nhận tín nhiệm mạng
Việt Long Phần mềm tòa soạn
hội tụ thông minh