Đưa hài cốt liệt sĩ về quê - nối dài hành trình tri ân

Sau hàng chục năm an nghỉ tại nghĩa trang liệt sĩ các tỉnh phía Nam, nhiều liệt sĩ Thanh Hóa đã được đón về đất mẹ trong niềm mong mỏi khôn nguôi của người thân. Trên hành trình thiêng liêng ấy, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh luôn đồng hành, sát cánh, góp phần đưa những người con ưu tú về lại quê hương.

Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa, chính quyền địa phương và gia đình đón liệt sĩ Nguyễn Văn Luân tại Ga Thanh Hóa.

Ngày 18/10/2024, hài cốt liệt sĩ Lê Viết Hào và Ứng Văn Lệ cùng được đưa về Thanh Hóa trên một chuyến tàu. Hai người cùng quê xã Đông Nam, nay là phường Đông Quang; cùng đơn vị, cùng chiến đấu tại một mặt trận và đều hy sinh năm 1984, cách nhau 3 tháng. Sau nhiều năm nằm lại Nghĩa trang liệt sĩ Đồi 82, Tân Biên, tỉnh Tây Ninh, các anh lại cùng trở về quê trong sự đón chờ của gia đình, chính quyền và người dân địa phương.

Bà Phạm Thị Vương, chị dâu liệt sĩ Lê Viết Hào, cho biết: Đưa người thân về quê là mong mỏi của gia đình nhiều năm qua. Điều kiện khó khăn khiến việc vào Nam thăm viếng phần mộ không thể thực hiện thường xuyên. Khi biết đến Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa, gia đình được hướng dẫn làm thủ tục và hỗ trợ trong quá trình đưa liệt sĩ về quê.

Với những gia đình có người thân đang an nghỉ tại các nghĩa trang phía Nam, khoảng cách địa lý là một trở ngại không nhỏ. Chi phí đi lại, việc tìm kiếm thông tin và các thủ tục liên quan khiến mong muốn đưa hài cốt liệt sĩ về quê nhiều khi phải chờ đợi. Từ năm 2024 đến tháng 9/2026, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa đã hỗ trợ 59 gia đình đưa hài cốt liệt sĩ về quê. Trong đó, 47 trường hợp di chuyển bằng đường sắt, 12 trường hợp bằng đường bộ. Đại tá Hoàng Văn Hanh, Chủ tịch Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa, cho biết: “Chúng tôi xác định, hỗ trợ đưa hài cốt liệt sĩ về quê trước hết là trách nhiệm với những người đã hy sinh và thân nhân của các liệt sĩ. Mỗi trường hợp trở về là một lần gia đình thực hiện được nguyện vọng sau nhiều năm chờ đợi. Đó cũng là động lực để hội tiếp tục hỗ trợ các gia đình đưa các anh về với quê hương”.

Để đưa một hài cốt liệt sĩ về quê, gia đình phải hoàn thiện nhiều thủ tục liên quan đến phần mộ, hồ sơ, cất bốc, vận chuyển. Với những phần mộ cách quê nhà hàng nghìn cây số, việc này càng cần sự phối hợp của nhiều đơn vị.

Mỗi trường hợp có một hoàn cảnh riêng. Có gia đình cần bổ sung thông tin về phần mộ, có trường hợp phải hoàn thiện hồ sơ, thủ tục di chuyển. Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa phối hợp với cơ quan chức năng và các tổ chức hội tại nơi liệt sĩ đang an nghỉ, hỗ trợ gia đình giải quyết những phần việc còn vướng mắc.

Với các trường hợp đưa hài cốt về bằng đường sắt, thân nhân thuộc diện hỗ trợ được bố trí 2 vé giường nằm miễn phí trên tuyến TP Hồ Chí Minh - Thanh Hóa theo chương trình phối hợp giữa Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam và ngành đường sắt. Tùy từng trường hợp, các đơn vị phía Nam còn hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ chi phí cất bốc, vận chuyển.

Liệt sĩ Nguyễn Văn Luân (sinh năm 1960) nhập ngũ tháng 4/1978 và anh dũng hy sinh ngày 17/1/1982 trong chiến đấu truy quét tàn quân Pol Pot. Hơn 40 năm qua, anh an nghỉ tại Nghĩa trang liệt sĩ quận Ô Môn (TP Cần Thơ).

Mới đây, thể theo nguyện vọng của gia đình và được sự hỗ trợ hoàn tất các thủ tục, hài cốt liệt sĩ đã được đưa về quê hương bằng đường sắt. Chuyến tàu đưa người con ưu tú xứ Thanh về tới đất mẹ trong niềm xúc động, tri ân sâu sắc. Ngay sau lễ đón nhận, gia đình và địa phương đã tổ chức lễ an táng trang trọng cho liệt sĩ tại quê nhà (xã Yên Thọ).

Ông Nguyễn Thanh Xuân, anh trai liệt sĩ Nguyễn Văn Luân, xúc động nhớ lại: “Suốt chặng đường đưa em tôi về quê, gia đình nhận được sự hỗ trợ tận tình, chu đáo của Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Thanh Hóa và Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ phía Nam. Các anh hướng dẫn, sắp xếp chu đáo việc đi lại, xuống nghĩa trang cất bốc, giúp gia đình đưa em về quê thuận lợi. Gia đình chúng tôi rất xúc động và biết ơn sâu sắc”.

Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ tỉnh Thanh Hóa vẫn đang tiếp tục đồng hành với các gia đình có nguyện vọng đưa hài cốt liệt sĩ về quê, kết nối thông tin về phần mộ, hỗ trợ lấy mẫu ADN, giải mã ký hiệu, phiên hiệu đơn vị để góp phần xác định danh tính những người đã hy sinh. Và cũng từ đó, sẽ còn những chuyến tàu khác, mang theo những người con Thanh Hóa trở lại quê nhà sau nhiều năm nằm lại nơi xa cách. Hành trình ấy tiếp tục được nối dài, để thêm những gia đình được đón người thân về quê hương, nơi họ đã sinh ra và nơi những người ở lại vẫn đợi chờ.

Bài và ảnh: Hồng Tư