Đảm bảo chất lượng giải quyết án

Trong bối cảnh số lượng án tăng cao, với tính chất ngày càng phức tạp, Đảng ủy, lãnh đạo Tòa án Nhân dân (TAND) tỉnh đã đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo tòa án hai cấp trong tỉnh thực hiện toàn diện các giải pháp đẩy nhanh tiến độ và đảm bảo chất lượng xét xử, giải quyết án. Trong đó chú trọng giải quyết các loại án khó, phức tạp và nâng cao chất lượng công tác hòa giải, tranh tụng tại phiên tòa theo hướng dân chủ, thực chất.

Một phiên tòa hình sự được tổ chức công khai tại Tòa án Nhân dân tỉnh.

Chuyển từ quản lý sang đồng hành giải quyết án

Theo báo cáo của TAND tỉnh, năm công tác 2026 (từ 1/10/2025 đến 31/9/2026), tòa án hai cấp đã thụ lý tới 16.740 vụ, việc các loại, tăng 934 vụ, việc so với năm trước. Đáng chú ý, trong số vụ, việc được thụ lý, có nhiều vụ “án chùm, án dây” liên quan đến việc giao đất trái thẩm quyền xảy ra từ nhiều năm trước. Quá trình giải quyết gặp nhiều vướng mắc, khó khăn do tài liệu, chứng từ, chứng cứ bị thất lạc, hư hỏng, nhiều cá nhân từng giữ chức vụ lãnh đạo quản lý trực tiếp tham gia vào vụ việc đã nghỉ công tác, bị khởi tố, hoặc đã chết...

Thẩm phán Lê Thanh Hùng, Phó Chánh án TAND tỉnh cho biết: Ngay từ đầu năm công tác 2026, Đảng ủy, lãnh đạo TAND tỉnh đã đổi mới mạnh mẽ tư duy, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo tòa án hai cấp tổ chức thực hiện toàn diện các nhiệm vụ, giải pháp đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng công tác thụ lý, xét xử, giải quyết án. Trước hết là tăng cường kỷ luật, kỷ cương công vụ, nâng cao trách nhiệm của thủ trưởng, người đứng đầu đơn vị trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện 17 giải pháp đột phá để nâng cao chất lượng xét xử theo định hướng cải cách tư pháp...

Đáng chú ý, trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành, Đảng ủy, lãnh đạo TAND tỉnh đã đổi mới mạnh mẽ tư duy từ tập trung quản lý sang đồng hành với cán bộ, công chức giữ chức danh tư pháp giải quyết án. Ngoài việc yêu cầu lãnh đạo các phòng, tòa chuyên trách và tòa án cấp khu vực đồng hành với các thẩm phán, thư ký tòa án giải quyết vướng mắc, khó khăn, TAND tỉnh đã kiện toàn, duy trì có hiệu quả hoạt động của các tổ hỗ trợ nghiệp vụ theo từng lĩnh vực chuyên môn. Đồng thời tổ chức biệt phái thẩm phán vững vàng về năng lực chuyên môn, giàu kinh nghiệm công tác, trực tiếp hướng dẫn, thụ lý, giải quyết các loại án khó ở tòa án cấp khu vực. Nhất là các tranh chấp hành chính, dân sự phức tạp, kéo dài, các loại “án chùm”, “án dây” liên quan đến giao đất trái thẩm quyền trong thời gian trước và các vụ, việc tạm đình chỉ.

Quá trình giải quyết án, cơ quan tòa án đã đề cao nguyên tắc đảm bảo đúng pháp luật, đúng thời hạn, trình tự, thủ tục, không chạy theo thành tích làm ảnh hưởng đến chất lượng xét xử, giải quyết án. Chú trọng hòa giải giữa các bên đương sự, nhằm giải quyết triệt để các tranh chấp, gắn kết tình cảm trong gia đình, dòng họ, cộng đồng dân cư và tiết kiệm tối đa chi phí xét xử, thi hành án. Đồng thời nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa theo hướng dân chủ thực chất, đảm bảo quyền, nghĩa vụ của các bên trong quá trình xét xử; tăng cường số lượng phiên tòa trực tuyến, phiên tòa trực tuyến rút kinh nghiệm...

Tại TAND khu vực 10, ngoài triển khai cao điểm thi đua “90 ngày đêm giải quyết đơn, án” của TAND tối cao, đơn vị đã phát động đợt thi đua “60 ngày giải quyết đơn, án” từ 15/7 đến 15/9, với phương châm “Đoàn kết, kỷ cương, trách nhiệm, chủ động, chất lượng, hiệu quả”. Trên cơ sở đó, đơn vị đã rà soát toàn bộ hồ sơ, phân loại theo tính chất, mức độ phức tạp, nguy cơ quá hạn để phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, thời gian hoàn thành cho từng cán bộ, công chức giữ chức danh tư pháp.

Chánh án TAND khu vực 10, Thẩm phán Lê Xuân Vinh cho biết: “Quá trình thực hiện nhiệm vụ, lãnh đạo đơn vị thường xuyên giám sát, kiểm tra quá trình tổ chức thực hiện để kịp thời nắm bắt, đôn đốc, đồng hành với thẩm phán, thư ký tòa án trong giải quyết vướng mắc, khó khăn, đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng giải quyết án”.

Tập trung giải quyết án khó, “án chùm, án dây”

Nhiều tòa án khu vực đã có cách làm mới, thiết thực nhằm nâng cao chất lượng xét xử, giải quyết các loại án với quyết tâm không để án quá hạn, án tuyên không rõ ràng, án phải hủy, sửa do lỗi chủ quan của thẩm phán. Tập trung rà soát các loại án khó, phức tạp, án có nguy cơ quá hạn, án tạm đình chỉ để khôi phục, phân công thẩm phán giàu kinh nghiệm giải quyết dứt điểm. Nhiều đơn vị đã tăng cường giám sát, kiểm tra việc chấp hành quy trình tố tụng trong giải quyết án của thẩm phán, nhằm hạn chế tối đa tình trạng án bị hủy, sửa do lỗi chủ quan...

Với tinh thần đổi mới mạnh mẽ và quyết tâm cao, năm công tác 2026, tòa án hai cấp trong tỉnh đã giải quyết 15.992 vụ, việc, đạt tỷ lệ 95,5%, vượt chỉ tiêu Quốc hội giao. Trong số này, tòa đã giải quyết 2.455 vụ án hình sự với 5.752 bị cáo, đạt tỷ lệ 99% và đưa ra xét xử công khai 11 vụ án lớn, phức tạp, thuộc diện Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi chỉ đạo. Đáng chú ý, tòa đã giải quyết thành công 40 vụ “án chùm, án dây” liên quan đến việc giao đất trái thẩm quyền xảy ra từ trước năm 2010, trên địa bàn thị xã Nghi Sơn (cũ).

Phó Chánh án TAND tỉnh, Thẩm phán Lê Thanh Hùng cho biết thêm: “Các bản án được tuyên đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để xảy ra oan, sai, không bỏ lọt tội phạm, tạo hiệu ứng tích cực trong xã hội, góp phần củng cố niềm tin của người dân vào hệ thống tư pháp và sự nghiêm minh của pháp luật. Cùng với đó, tình trạng án quá hạn luật định, án tuyên không rõ ràng được khắc phục triệt để. Thông qua công tác xét xử, giải quyết án của tòa án hai cấp đã góp phần bảo vệ công lý và thượng tôn pháp luật, tạo môi trường minh bạch, an toàn, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh”.

Bài và ảnh: Đỗ Đức