Đấu tranh không khoan nhượng với thực phẩm bẩn

Bài 1: Xử lý thực phẩm bẩn: Cần “bàn tay sắt”

Chất lượng thực phẩm tác động trực tiếp đến chất lượng cuộc sống, thậm chí là nhu cầu sinh tồn của con người. Chính vì vậy, việc bóc gỡ các sai phạm liên quan cần có “bàn tay sắt”, với quyết tâm xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ!

Lực lượng chức năng thu giữ nhiều thùng cá khoai đông lạnh chứa hàm lượng Formol đậm đặc.

Bóc gỡ các khối “u nhọt” thực phẩm bẩn

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an về cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự và an toàn vệ sinh thực phẩm trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Công an tỉnh Thanh Hóa đã triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, kiên quyết đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm. Trong đó, Phòng Cảnh sát kinh tế giữ Công an tỉnh vai trò nòng cốt, đã trực tiếp kiểm tra và phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, thu giữ hàng chục tấn thực phẩm bẩn.

Một trong những vụ việc điển hình, ngày 23/12/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa và Đội Quản lý thị trường số 9 thuộc Chi cục Chất lượng, chế biến và phát triển thị trường tỉnh Thanh Hóa kiểm tra, phát hiện xe ô tô đầu kéo biển kiểm soát 76C-092.45 kéo theo rơ-moóc biển kiểm soát 76R-006.30 do Nguyễn Thanh Phương, sinh năm 1981, trú tại xã Vân Canh, tỉnh Gia Lai điều khiển, đang vận chuyển 271 thùng cá khoai với tổng trọng lượng 7,046 tấn. Qua điều tra xác định, số cá này được nhập khẩu từ Trung Quốc, trung chuyển qua cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, sau đó vận chuyển đi tiêu thụ tại nhiều tỉnh, trong đó có Thanh Hóa. Trước khi bị phát hiện, một phần hàng đã được giao cho các cơ sở kinh doanh trên địa bàn phường Sầm Sơn. Tiếp tục kiểm tra các điểm tập kết, lực lượng chức năng thu giữ 181 thùng cá khoai đông lạnh với trọng lượng 3,370 tấn, trong đó có 101 thùng do Nguyễn Thanh Phương vừa giao và 80 thùng tồn kho.

Kết quả kiểm nghiệm của Viện Kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm Quốc gia (Bộ Y tế) xác định toàn bộ số cá trên đều chứa hàm lượng Formol đậm đặc, từ 90 đến 105 mg/kg. Formol là hóa chất cực độc, bị cấm sử dụng trong bảo quản thực phẩm.

Trong một vụ việc khác, ngày 27/2/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế chủ trì phối hợp với Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm và Đội Quản lý thị trường số 9 kiểm tra đột xuất hai kho lạnh, đồng thời là cơ sở thu mua, chế biến xương, đuôi, chân trâu, bò tại xã Trung Chính và xã Thọ Long, tỉnh Thanh Hóa. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện, thu giữ 6 tấn hàng không rõ nguồn gốc, bốc mùi hôi thối, nhiều mặt hàng biến đổi màu sắc, kết cấu mềm nhũn, đây là dấu hiệu cho thấy quá trình phân hủy đã diễn ra trước đó. Chủ cơ sở khai nhận số thực phẩm được thu gom trôi nổi từ nhiều nguồn nhỏ lẻ, không qua kiểm dịch, không hóa đơn, chứng từ, mua với giá rẻ rồi tập kết về kho lạnh chờ bán. Thực tiễn kiểm tra cho thấy, nhiều lô hàng đã trải qua quá trình rã đông cấp đông nhiều lần. Việc cấp đông sâu chỉ làm mùi hôi tạm thời giảm, không tiêu diệt được vi khuẩn, vi sinh vật hay độc tố đã hình thành, khiến nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn tồn tại nguyên vẹn.

Tiếp đó, ngày 2/3/2026, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa chủ trì, phối hợp với các đơn vị chức năng kiểm tra nhiều cơ sở kinh doanh thực phẩm đông lạnh trên địa bàn phường Hạc Thành và Nguyệt Viên. Kiểm tra tại Công ty TNHH TM&DV Duy Xinh địa chỉ 10/59, đường Nguyễn Duy Hiệu và địa điểm kinh doanh ở chợ đầu mối Đông Hương lực lượng chức năng đã phát hiện, thu giữ gần 2 tấn hàng hóa là thực phẩm đông lạnh, gồm các mặt hàng tràng trứng gia cầm, nầm lợn, ruốc lợn, bò khô, thịt lợn, chả cá, chả mực, mực, bạch tuộc, bào ngư và nhiều loại mặt hàng thực phẩm đông lạnh khác không có tem, nhãn, mác, nguồn gốc xuất xứ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm, gây ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Chủ cơ sở thừa nhận thu mua trôi nổi với giá rẻ, sau đó cấp đông, bán lại cho các quán ăn, quán lẩu, quán nướng.

Tiến hành kiểm tra một hộ kinh doanh khác ở phường Nguyệt Viên, lực lượng chức năng thu giữ hơn 2 tấn da bì lợn không rõ nguồn gốc đang được chế biến thành bì sợi để cung cấp cho thị trường. Tại thời điểm kiểm tra, khu vực tập kết và chế biến da, bì lợn bốc mùi hôi nồng nặc, xuất hiện nhiều ruồi nhặng. Các tấm da, bì lợn được để trực tiếp trên nền gạch ẩm ướt, không có giá kê, không được che chắn, không thực hiện các biện pháp vệ sinh cần thiết. Điều kiện cơ sở vật chất và quy trình sơ chế, bảo quản hoàn toàn không bảo đảm yêu cầu vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm, tiềm ẩn nguy cơ cao gây ô nhiễm, mất an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng.

Qua kiểm tra, làm việc với các chủ cơ sở, lực lượng chức năng xác định số thực phẩm không rõ nguồn gốc không được đưa vào các kênh phân phối chính thống mà chủ yếu tiêu thụ tại các chợ dân sinh, hàng quán bình dân và các cơ sở ăn uống nhỏ lẻ. Nguyên nhân khiến loại thực phẩm này dễ dàng tiêu thụ là do giá bán rẻ, thấp hơn đáng kể so với thực phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng, nhất là công nhân, người lao động và sinh viên.

Chiều 4/3, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thanh Hóa phối hợp với lực lượng chức năng kiểm tra, xác minh phản ánh vi phạm tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên tuyến Đại lộ Lê Lợi (khu vực trước Công viên Hội An), phường Hạc Thành.

Thực hiện kiểm tra, xác minh theo nội dung phản ánh vi phạm quy định bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên tuyến Đại lộ Lê Lợi (khu vực trước Công viên Hội An), phường Hạc Thành, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Thanh Hóa phối hợp với lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra đột xuất 4 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống thuộc khu vực bị phản ánh.

Qua kiểm tra thực tế chiều 4/3 về các điều kiện bảo đảm ATTP theo quy định của pháp luật, một số cơ sở chưa xuất trình được Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện ATTP, nhân viên chưa thực hiện khám sức khỏe định kỳ, chưa được tập huấn kiến thức ATTP theo quy định. Tại quán Lẩu nướng 89, đoàn ghi nhận việc bảo quản thực phẩm không đúng quy định. Tại quán Nướng Tự Sướng, cơ sở chưa có biện pháp phòng, chống côn trùng theo quy định. Tủ bảo quản rau, củ, quả không bảo đảm điều kiện vệ sinh; phát hiện một số sản phẩm có dấu hiệu mốc, biến dạng và đã buộc tiêu hủy tại chỗ. Tại thời điểm kiểm tra, một số cơ sở chưa xuất trình được giấy tờ, hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc một số loại nguyên liệu thực phẩm. Đoàn kiểm tra đã thực hiện niêm phong thực phẩm chưa xuất trình được giấy tờ, hoá đơn chứng từ các nguồn gốc nguyên liệu thực phẩm, yêu cầu chủ cơ sở cung cấp cho cơ quan chức năng, đồng thời lập biên bản làm việc để tiếp tục xử lý theo quy định của pháp luật.

Tại thời điểm kiểm tra chiều 4/3, một số cơ sở chưa xuất trình được giấy tờ, hóa đơn chứng từ các nguồn gốc nguyên liệu một số loại thực phẩm.

Ngày 5/3, thông tin tới phóng viên, đại diện lãnh đạo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh cho biết, qua kiểm tra 4 cơ sở theo nội dung phản ánh vi phạm quy định bảo đảm an toàn thực phẩm đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống trên tuyến Đại lộ Lê Lợi (khu vực trước Công viên Hội An), phường Hạc Thành, đã xử lý 3 cơ sở với số tiền 20,5 triệu đồng về nguyên liệu không có nguồn gốc (thịt), vệ sinh không đạt, không có biện pháp chống côn trùng và không có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm.

Quyết liệt xử lý, không có ngoại lệ

Không dừng lại ở việc xử lý từng vụ việc, lực lượng chức năng tập trung bóc gỡ các mắt xích trong chuỗi cung ứng. Qua xác minh, thực phẩm bẩn thường được thu gom từ nhiều nguồn trôi nổi, vận chuyển qua trung gian rồi tập kết về kho trước khi phân phối ra thị trường. Việc giao dịch chủ yếu qua điện thoại, mạng xã hội, không có hóa đơn chứng từ, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, truy xuất.

Thượng tá Lương Ngọc Hải, Phó Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an và Giám đốc Công an tỉnh, đơn vị đã đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng Quản lý thị trường, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Chi cục Thú y tổ chức nhiều đợt kiểm tra đột xuất. Các đối tượng hoạt động ngày càng tinh vi, có sự liên kết theo chuỗi. Vì vậy, chúng tôi không chỉ xử lý ở khâu bán lẻ mà tập trung làm rõ toàn bộ đường đi của hàng hóa. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm, các cơ sở bị xử phạt hành chính, buộc tiêu hủy toàn bộ thực phẩm không bảo đảm an toàn. Những trường hợp nghiêm trọng, đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị khởi tố theo quy định. Quan điểm là xử lý nghiêm, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Việc khởi tố, xử lý nghiêm các đối tượng là thông điệp mạnh mẽ của lực lượng Công an, không thể đánh đổi sức khỏe Nhân dân lấy lợi nhuận bất chính.

Theo thống kê của lực lượng chức năng, trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã phát hiện, xử lý hàng trăm vụ vi phạm liên quan đến an toàn thực phẩm; tiêu hủy hàng chục tấn thực phẩm không rõ nguồn gốc, kém chất lượng. Riêng lực lượng công an đã triệt phá nhiều vụ việc quy mô lớn, liên quan đến các kho đông lạnh, điểm tập kết thực phẩm bẩn, góp phần ngăn chặn nguy cơ thực phẩm không an toàn xâm nhập thị trường.

Dù đã đạt nhiều kết quả, công tác đấu tranh với thực phẩm bẩn vẫn đối mặt không ít thách thức. Địa bàn rộng, số lượng cơ sở kinh doanh lớn, nhiều cơ sở nhỏ lẻ, không đăng ký hoặc thay đổi địa điểm liên tục. Việc kiểm tra, giám sát vì thế gặp khó khăn. Bên cạnh đó, hoạt động buôn bán qua mạng xã hội ngày càng phổ biến. Hàng hóa được giao dịch nhanh, vận chuyển linh hoạt, gây khó khăn trong truy vết.

Ông Lê Hồng Sơn, Chi cục trưởng Chi Cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh cho biết: Việc kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ dừng ở xử lý vi phạm mà cần giám sát từ đầu vào đến khâu tiêu dùng. Nếu không kiểm soát được nguồn cung, nguy cơ thực phẩm bẩn quay trở lại là rất lớn. Ngoài ra, việc giám định chất lượng thực phẩm, xác định mức độ vi phạm cần quy trình chuyên môn, mất thời gian, trong khi hàng hóa vi phạm có thể bị tẩu tán nhanh.

Lực lượng chức năng tiêu hủy thực phẩm bẩn.

Những kho hàng bị phát hiện, những tấn thực phẩm bị tiêu hủy là minh chứng cho sự vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nếu chỉ xử lý phần “ngọn” mà chưa kiểm soát được tận gốc nguồn cung, tình trạng vi phạm sẽ còn tái diễn. Vì thế, bên cạnh sự vào cuộc của lực lượng chức năng, người tiêu dùng cần nâng cao ý thức trong lựa chọn thực phẩm - sử dụng thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm soát chất lượng là cách tốt nhất để phòng ngừa nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe. Cuộc chiến với thực phẩm bẩn vì thế không chỉ là nhiệm vụ của riêng lực lượng chức năng, mà cần sự chung tay của toàn xã hội.

Hà Phương