Iran bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao, căng thẳng khu vực gia tăng

Iran đã bổ nhiệm giáo sĩ Mojtaba Khamenei, con trai của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei, làm người kế nhiệm sau khi nhà lãnh đạo này thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh tình hình khu vực leo thang, giá dầu thế giới tăng mạnh và quan hệ giữa Tehran với Washington tiếp tục căng thẳng.

Giáo sĩ Mojtaba Khamenei được bầu làm Lãnh tụ Tối cao mới của Iran. Ảnh: Fars

Ngày 8/3, Hội đồng Chuyên gia của Iran – cơ quan gồm 88 giáo sĩ có nhiệm vụ lựa chọn lãnh đạo tối cao của nước Cộng hòa Hồi giáo – thông báo đã bỏ phiếu bổ nhiệm giáo sĩ Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao mới của Iran.

Theo tuyên bố được công bố tại Tehran, quyết định được đưa ra sau “quá trình thảo luận kỹ lưỡng và mở rộng”. Hội đồng Chuyên gia kêu gọi “nhân dân Iran, đặc biệt là giới tinh hoa và các học giả trong hệ thống giáo dục tôn giáo và đại học” đoàn kết, ủng hộ nhà lãnh đạo mới nhằm tiếp tục duy trì hệ thống chính trị Hồi giáo được thiết lập sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Ông Mojtaba Khamenei, sinh năm 1969, là con trai thứ hai trong số sáu người con của cố Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Ông từng tham gia chiến đấu với tư cách tình nguyện viên trong cuộc xung đột Iran–Iraq những năm 1980, trước khi theo học thần học tại thành phố thánh Qom – một trong những trung tâm lớn của Hồi giáo dòng Shiite.

Ông Mojtaba Khamenei, con trai của Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei, tham dự cuộc mít tinh thường niên Ngày Quds, hay Ngày Jerusalem, tại Tehran, Iran, vào ngày 31 tháng 5 năm 2019. Ảnh: AP

Trong hệ thống chính trị Iran, Lãnh tụ Tối cao là vị trí quyền lực cao nhất, có quyền quyết định các vấn đề chiến lược của quốc gia, bao gồm chính sách đối ngoại, chương trình hạt nhân, cũng như định hướng hoạt động của tổng thống và quốc hội.

Ngay sau khi quyết định bổ nhiệm được công bố, nhiều cơ quan chủ chốt của Iran đã bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà lãnh đạo mới. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố trung thành với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, khẳng định sẵn sàng thực hiện các chỉ đạo của ông.

Việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Iran với Mỹ và Israel gia tăng mạnh. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột chỉ có thể đạt được nếu Iran chấp nhận “đầu hàng vô điều kiện”.

Trong tuyên bố mới nhất đưa ra ngày 9/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng con trai của cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei là 'không thể chấp nhận được" với ông trong khi IDF cảnh báo bất kỳ người kế nhiệm nào của ông Khamenei cũng sẽ bị coi là mục tiêu tấn công.

Một số nhà phân tích nhận định việc lựa chọn Mojtaba Khamenei – người được cho là có ảnh hưởng sâu rộng trong các cơ quan an ninh và mạng lưới kinh tế của Iran – cho thấy các lực lượng bảo thủ vẫn giữ vai trò chi phối trong hệ thống chính trị nước này.

Theo giới quan sát, trong bối cảnh tình hình khu vực tiếp tục biến động, nhà lãnh đạo mới của Iran sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức cả trong và ngoài nước, từ sức ép kinh tế, bất ổn xã hội đến những căng thẳng địa chính trị đang gia tăng tại Trung Đông.

Bích Hồng

Nguồn: RT, Reuters