Giá khí đốt châu Âu lập đỉnh 4 năm, gia tăng sức ép an ninh năng lượng

Giá khí đốt tại châu Âu tăng lên mức cao nhất trong 4 năm, trong bối cảnh xung đột Iran gây sức ép lên nguồn cung năng lượng toàn cầu, trong khi Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục đẩy mạnh kế hoạch loại bỏ năng lượng nhập khẩu từ Nga. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng của khu vực khi mùa đông đang đến gần.

Theo dữ liệu từ Trading Economics, giá khí đốt bán buôn tại châu Âu trong ngày 26/10 có thời điểm vượt 97 euro/MWh, tương đương khoảng 108 USD/MWh. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 12/2022, trong bối cảnh xung đột Iran làm gián đoạn hoạt động vận chuyển năng lượng và Liên minh châu Âu (EU) tiếp tục giảm phụ thuộc vào nguồn cung từ Nga.

Áp lực nguồn cung gia tăng khi các kho dự trữ khí đốt của EU mới đạt mức lấp đầy 74,62% tính đến ngày 25/10, thấp hơn mức trung bình theo mùa. Khi nhiệt độ bắt đầu giảm, một số quốc gia thành viên đã phải sử dụng lượng khí đốt dự trữ để đáp ứng nhu cầu. Theo dự báo của Trading Economics, giá khí đốt tại châu Âu có thể đạt 98,20 euro/MWh vào cuối quý IV/2026.

Diễn biến giá khí đốt một lần nữa làm nổi bật những thách thức trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng của EU, đặc biệt khi mùa đông đang đến gần. Ủy viên Năng lượng EU Dan Jørgensen, hồi tháng 9, cảnh báo khối này đang đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhất kể từ năm 2022.

Sau khi EU áp đặt các biện pháp trừng phạt sâu rộng đối với Nga vào năm 2022, giá khí đốt tại châu Âu từng vượt 300 euro/MWh, làm tăng chi phí của doanh nghiệp và hộ gia đình, đồng thời góp phần đẩy lạm phát lên cao. EU sau đó đẩy mạnh nỗ lực giảm phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng Nga.

Moscow đã chỉ trích chính sách cắt giảm quan hệ năng lượng của EU là mang tính “tự sát”. Tuần trước, đặc phái viên của Tổng thống Nga về đầu tư Kirill Dmitriev, cho rằng EU cuối cùng sẽ phải khôi phục hợp tác với Nga vì quan hệ kinh tế giữa hai bên sẽ trở thành điều không thể tránh khỏi.

Trong một diễn biến liên quan, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chịu nhiều sức ép, Nga đang tiến hành tăng sản lượng dầu diesel và nới lỏng các hạn chế xuất khẩu. Theo hãng tin Reuters, sản lượng dầu diesel của Nga tăng từ khoảng 160.000 tấn/ngày vào đầu tháng 10 lên 180.000 tấn/ngày sau khi chính phủ điều chỉnh hạn ngạch xuất khẩu vào giữa tháng. Theo cơ chế mới, các doanh nghiệp Nga được phép xuất khẩu tối đa 500.000 tấn nhiên liệu trong tháng 10, đồng thời phải bảo đảm đầy đủ nhu cầu trong nước.

Trước đó, Nga đã ban hành lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel đến ngày 31/10 nhằm ổn định thị trường nội địa trước áp lực nhu cầu tăng theo mùa vụ, đặc biệt trong thời gian thu hoạch nông sản. Reuters cho biết, nhu cầu dầu diesel trong nước của Nga dự kiến giảm xuống khoảng 140.000 tấn/ngày khi mùa thu hoạch kết thúc. Động thái này có thể giúp giải phóng khoảng 40.000 tấn nhiên liệu mỗi ngày, tương đương hơn 1 triệu tấn mỗi tháng, cho thị trường xuất khẩu.

Nga hiện là một trong những nước xuất khẩu dầu diesel lớn nhất thế giới, đứng thứ hai sau Mỹ và chiếm khoảng 10% tổng lượng xuất khẩu toàn cầu. Do đó, những thay đổi trong chính sách xuất khẩu hoặc gián đoạn nguồn cung từ Nga có thể tác động đến giá nhiên liệu quốc tế, kể cả tại những quốc gia không trực tiếp nhập khẩu dầu diesel của nước này.

Thúy Hà