Giá dưa vàng thấp kỷ lục, người dân “treo vườn”

Giá dưa vàng năm nay giảm sâu, khiến người dân thua lỗ. Không ít hộ hiện đang "treo vườn" do dự chưa dám xuống giống vụ tiếp theo.

Giá dưa vàng xuống thấp, người dân lo lắng.

Xã Nga Thành được ví như “thủ phủ” dưa vàng của huyện Nga Sơn nhờ hiệu quả kinh tế vượt trội của loại cây trồng này. Từ hơn 3.000m2 năm 2016, đến nay diện tích trồng dưa vàng trong nhà lưới toàn xã đã vượt mốc 10ha.

Những năm trước, dưa bán được giá từ 25.000 - 30.000 đồng/kg, đem lại lợi nhuận lên tới 60 - 70 triệu đồng/1.000m2/vụ. Thậm chí nhiều hộ không để đất nghỉ, canh tác 4 vụ/năm, thu nhập lên tới hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Nhiều ruộng dưa vàng đang trong thời điểm thu hoạch nhưng chưa có thương lái thu mua.

Tuy nhiên, vụ giá dưa năm 2025 xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn 13.000 - 14.000 đồng/kg đối với loại 1, chưa bằng một nửa so với cùng kỳ năm ngoái. Cá biệt, dưa loại 2, loại 3 chỉ bán được 5.000 - 8.000 đồng/kg, trong khi chi phí đầu tư không giảm.

Thời tiết không thuận lợi; chất lượng đất bạc màu khiến chất lượng dưa giảm.

Bà Mai Thị Phượng, ở thôn Bắc Trung, xã Nga Thành, một trong những hộ gắn bó với cây dưa vàng từ những ngày đầu, chia sẻ: “Giá dưa năm nay thấp quá, thương lái cũng vắng bóng. Mọi năm họ thường đến trước khi thu hoạch 15 - 20 ngày để đặt hàng, năm nay bà con phải tự mang ra chợ bán lẻ”.

Cũng theo bà Phượng, thực tế chất lượng dưa năm nay không đồng đều, tỷ lệ dưa loại 1 thấp, khiến việc tiêu thụ càng khó khăn. Trong khi đó, chi phí phân bón, giống, nhân công tăng, khiến nhiều hộ dân gần như “trắng tay” sau vụ chính.

Thay vì thương lái đến tận ruộng thu mua như những năm trước, bà con phải tự túc bán lẻ ra thị trường.

Cùng chung nỗi niềm, ông Mai Văn Hào, một trong những hộ tiên phong trồng dưa vàng từ năm 2018 với diện tích 2.000m2, cho biết: Trước kia, với năng suất cao, giá dưa đạt từ 25 - 30 nghìn đồng/kg, mỗi vụ, gia đình thu về từ 70 đến 100 triệu đồng/1.000m2. Nhưng năm nay, với giá dưa hiện tại, tính ra còn chưa đủ chi phí đầu tư.

“Thường thì thu hoạch xong là chúng tôi xuống giống vụ mới ngay, nhưng năm nay, giá thấp quá, mọi người đang phân vân, đắn đo không ai dám xuống giống vì sợ lỗ thêm”, ông Hào lo lắng.

Tìm hiểu được biết, nguyên nhân dẫn đến tình trạng giá dưa “tụt dốc”, khó tiêu thụ một phần là do thị trường cung vượt cầu. Năm nay cây trái được mùa, nhiều địa phương mở rộng diện tích trồng dưa vàng nên mức tiêu thụ giảm. ..

Bên cạnh đó, tình trạng đất bạc màu đối với những hộ canh tác lâu năm; kết hợp thời tiết khắc nghiệt, có những đợt nắng nóng trên 36 độ C, khiến chất lượng dưa vàng giảm...

Trước thực trạng giá dưa vàng giảm sâu, nhiều hộ dân đang phân vân trong việc gối vụ mới. Thống kê sơ bộ, xã Nga Thành có khoảng 30% diện tích đang trong tình trạng “treo vườn”. Một số hộ dân khác đã chủ động chuyển đổi cơ cấu sang trồng hoa, trồng nho...

Được biết cây dưa vàng là một trong những loại cây trồng chủ lực của huyện Nga Sơn trong những năm gần đây, với diện tích toàn huyện khoảng hơn 34ha, tập trung ở một số xã như Nga Thành, Nga Phượng, Nga Giáp...

Trước tình trạng giá dưa thấp, huyện Nga Sơn khuyến cáo bà con nên cân nhắc chuyển đổi cây trồng phù hợp, đặc biệt với những diện tích canh tác lâu năm, cần để đất nghỉ, cải tạo lại. Đồng thời, các hộ dân cần có liên kết đầu ra với các doanh nghiệp, HTX thu mua ổn định trước khi đầu tư mở rộng diện tích... tránh phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái và thị trường tự do.

Đình Giang