Chủ động chống dịch thay cho “chạy theo” dập dịch

Chỉ từ ngày 30/6 đến 31/7, bệnh dịch tả lợn châu Phi đã xảy ra tại 1.086 hộ ở 73 xã, phường trên địa bàn tỉnh, buộc phải tiêu hủy 9.204 con lợn với tổng trọng lượng gần 549.000kg. Con số này khiến nhiều nông hộ điêu đứng, khả năng tái đàn cũng gặp nhiều khó khăn.

Trên bình diện cả nước số thiệt hại còn lớn hơn nhiều lần với hơn 100.000 con lợn chết và tiêu hủy trong 7 tháng năm 2025.

Chúng ta đã nhiều lần đối mặt với bệnh dịch tả lợn châu Phi, nhưng việc phòng dịch vẫn là khâu yếu đối với nhiều hộ chăn nuôi. Thông tin tại hội nghị triển khai các nhiệm vụ cấp bách trong công tác phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn tỉnh vừa diễn ra cho thấy, các hộ chăn nuôi có lợn mắc bệnh chủ yếu chăn nuôi theo phương thức tận dụng, không đảm bảo an toàn sinh học, khu vực chuồng nuôi không có ngăn cách với khu nhà ở, khu sinh hoạt, đặc biệt có khu nấu ăn, chế biến thực phẩm ngay cửa ra vào chuồng lợn.

Ngành nông nghiệp nhận định nguyên nhân ban đầu dịch bệnh xâm nhập xuất phát từ các phương tiện, hoạt động sinh hoạt hàng ngày ra vào chuồng nuôi của người chăn nuôi và thực phẩm không đảm bảo an toàn. Từ đây, làm lan mầm bệnh đến các khu vực chăn nuôi, trong đó có cả những chuồng trại chăn nuôi tập trung.

Cùng với đó là tình trạng dấu bệnh, không tiêu hủy lợn chết một cách an toàn, thậm chí vứt bỏ ra môi trường tự nhiên. Những cơ sở giết mổ nhỏ lẻ cũng rất dễ dãi với tình trạng tiếp nhận nguồn lợn mà không kiểm soát, trong khi sự giám sát của cơ quan chức năng chưa đảm bảo.

Chống lại dịch bệnh trên đàn gia súc, nhất là những dịch bệnh nguy hiểm như dịch tả lợn châu Phi không thể là câu chuyện nửa vời, mà đòi hỏi phải có một sự đầu tư lớn, tầm nhìn xa, trong đó đòi hỏi người chăn nuôi phải từng bước xóa bỏ tư duy chăn nuôi nhỏ lẻ, manh mún.

Thay cho những chuồng trại đơn sơ, cần thay thế bằng hệ thống chuồng trại tập trung, áp dụng các biện pháp an toàn sinh học. Thay cho tư tưởng dấu bệnh, phải thực hiện khai báo, kịp thời, thực hiện tiêu độc, khử trùng khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu bệnh. Để thúc đẩy việc này, Nhà nước cần tạo điều kiện để người dân chuyển đổi sang mô hình chăn nuôi tập trung, an toàn sinh học thông qua các chính sách hỗ trợ về đất đai, tín dụng, kỹ thuật... Đối với việc giết mổ, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần phải siết chặt quản lý, xử lý mạnh tay các điểm giết mổ trái phép.

Mỗi lần xảy ra dịch bệnh, có mất mát, nhưng là phép thử cho sự trưởng thành. Nếu không thay đổi được tư duy quản lý và hiện đại hóa phương thức sản xuất, thì chúng ta vẫn chỉ dừng lại ở việc “chạy theo” để dập dịch, ngành chăn nuôi khó thoát ra khỏi vòng luẩn quẩn.

Tuệ Minh