Phòng tránh tai nạn thương tích ở trẻ em: Không lơ là, chủ quan

Tai nạn thương tích (TNTT) ở trẻ em là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến di chứng tàn tật suốt đời, thậm chí là tử vong. Nhiều trường hợp TNTT xảy ra do sự chủ quan, lơ là, bất cẩn của người lớn.

Bệnh nhi được điều trị tại Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình - thẩm mỹ - bỏng, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa.

Cuối tháng 5/2025, tại bản Pom Khuông, xã Tam Chung (Mường Lát) xảy ra vụ đuối nước thương tâm khiến hai chị em ruột là G.T.L.C. (8 tuổi) và G.M.B. (5 tuổi) tử vong. Vụ việc xảy ra khi hai chị em đi tắm ngoài sông Mã cùng các bạn. Thấy em bị trượt chân rơi xuống sông, người chị nhảy xuống cứu. Thật không may, cả hai chị em đều chìm theo dòng nước. Các bạn đi cùng phát hiện, chạy về thông báo cho gia đình tìm kiếm nhưng không kịp.

Tai nạn đuối nước ở trẻ em là một trong những TNTT xảy ra khá phổ biến. Phần lớn do sự hiếu động, chưa được trang bị các kỹ năng sống cần thiết của trẻ. Phụ huynh chủ quan, lơ là, chưa giám sát chặt chẽ con trẻ để tự do đi lại. Bên cạnh đó, hệ thống sông, suối, ao, hồ cũng là môi trường không an toàn cho trẻ nhỏ. Theo thống kê, từ năm 2020 đến tháng 5/2025, trên địa bàn tỉnh có 201 trẻ em bị tử vong do TNTT, trong đó tai nạn đuối nước ở trẻ chiếm tới 82%. Bên cạnh tai nạn đuối nước, trẻ thường vướng phải các vụ TNTT liên quan đến bỏng, ngã, điện giật, động vật cắn, tai nạn giao thông... Các dạng TNTT là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong hoặc gây ra những biến chứng ở trẻ cả về sức khỏe và tinh thần.

Bé Nguyễn T.V. (5 tuổi) ở phường Tân Sơn, TP Thanh Hóa, từng là nạn nhân của một vụ bỏng nước sôi. Bé đã phải điều trị thời gian dài tại Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình - thẩm mỹ - bỏng, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa. Trải qua những lần điều trị đau đớn, vết bỏng của bé T.V. đã lành lặn. Dẫu vậy, mẹ cô bé vẫn luôn cảm thấy hối hận vì phút lơ là, chủ quan của mình đã để lại những vết sẹo suốt đời trên cơ thể con.

Theo thống kê của Cục Quản lý môi trường (Bộ Y tế), mỗi năm trung bình có hơn 370.000 trẻ bị TNTT. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong và di chứng tàn tật suốt đời ở trẻ. Đáng chú ý, nhóm tuổi từ 15 - 19 chiếm tỷ lệ cao nhất với 43%; nhóm tuổi 5 - 14 chiếm 36,9%; nhóm tuổi 0 - 4 chiếm 19,5%. Số trẻ em tử vong do TNTT là 6.600 trường hợp mỗi năm, chiếm tỷ lệ 35,5% trong tổng số trẻ tử vong trong toàn quốc do tất cả các nguyên nhân.

Năm nào cũng vậy, mặc dù đã được khuyến cáo nhiều, nhưng cứ bước vào dịp nghỉ hè, TNTT ở trẻ em lại có chiều hướng gia tăng. Theo các bác sĩ tại Khoa Ngoại Chấn thương chỉnh hình - thẩm mỹ - bỏng, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, từ đầu năm đến nay, khoa đã tiếp nhận hàng trăm ca phải nhập viện vì TNTT. Chỉ tính riêng từ cuối tháng 5 đến nay, số lượng bệnh nhi điều trị nội trú tăng cao so với thời điểm trước khi học sinh nghỉ hè. Đáng chú ý, nhiều trường hợp trẻ bị TNTT nhưng người lớn đưa trẻ đến cơ sở y tế muộn, sử dụng những phương pháp điều trị dân gian không phù hợp đã dẫn đến hậu quả đáng tiếc, khó khăn trong quá trình điều trị.

Bác sĩ Lê Văn Trường, Phó trưởng Khoa Ngoại chấn thương chỉnh hình - thẩm mỹ - bỏng, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, cho biết: “Trong nhiều trường hợp trẻ bị TNTT, nếu người lớn sơ cứu không đúng cách sẽ gây ra biến chứng, làm chậm trễ quá trình điều trị, nguy cơ nhiễm trùng, để lại thương tật, biến chứng lâu dài đối với sức khỏe của trẻ. Vì vậy, khi trẻ không may bị TNTT như bỏng, gãy xương, phụ huynh cần biết cách sơ cứu ban đầu đúng cách, sau đó đưa ngay đến các cơ sở y tế để được điều trị kịp thời. Tuyệt đối không điều trị theo phương pháp dân gian, kinh nghiệm truyền miệng có thể làm nặng thêm tình trạng của bệnh nhân”.

TNTT ở trẻ em rất đa dạng và xảy ra bất ngờ, ngoài ý muốn, nhất là đối với trẻ em hiếu động và chưa có kiến thức, kỹ năng phòng tránh. Để phòng tránh TNTT, điều quan trọng nhất là người lớn cần tạo lập một môi trường sống an toàn đối với trẻ, dạy trẻ những kỹ năng, ý thức phòng tránh trước những nguy cơ xảy ra tai nạn trong những tình huống thường gặp. Trẻ cần biết cách nhận biết những nơi có thể gây nguy hiểm, biết thận trọng khi chơi với những đồ vật có thể gây nguy hiểm, có ý thức phòng tránh hay tìm sự trợ giúp khi xảy ra các tình huống tai nạn. Sự quan tâm, giám sát và nhắc nhở thường xuyên từ phía người lớn sẽ giúp trẻ hình thành thói quen chơi an toàn, góp phần phòng tránh những tai nạn đáng tiếc trong cuộc sống.

Bài và ảnh: Minh Hiền