Sông Mã - từ mạch nguồn di sản đến vị thế trục cảnh quan trung tâm của đô thị Thanh Hóa

Qua nhiều thế kỷ, sông Mã bồi đắp phù sa, hình thành các cộng đồng cư dân, tuyến giao thương và trầm tích văn hóa đặc trưng của xứ Thanh. Trong định hướng phát triển đô thị Thanh Hóa đến năm 2040, sông Mã đóng vai trò là hành lang sinh thái tự nhiên và trục không gian trọng tâm giúp kết nối giá trị di sản với những không gian sống hiện đại.

Từ dòng sông di sản đến trục cảnh quan đô thị Thanh Hóa tương lai

Bắt nguồn từ vùng thượng du, sông Mã đi qua nhiều dạng địa hình trước khi xuôi về đồng bằng, chảy qua khu vực trung tâm Thanh Hóa và đổ ra biển tại cửa Hới. Dọc hành trình ấy là những địa danh gắn liền với chiều sâu lịch sử xứ Thanh như Núi Đọ, Đông Sơn, Hàm Rồng cùng không gian quần cư lâu đời của cộng đồng người Mông, Thái, Mường, Kinh.

Trong nhiều thế kỷ khi giao thông đường bộ còn hạn chế, sông Mã giữ vai trò huyết mạch giao thương, hình thành mạng lưới bến chợ sầm uất và tạo nên sự giao thoa văn hóa giữa các vùng miền. Sức sống của dòng sông còn đọng lại qua những làn điệu Hò sông Mã - di sản văn hóa phi vật thể tiêu biểu, phản ánh nhịp lao động đặc trưng trên những chuyến đò ngược xuôi. Nhìn từ lớp lịch sử ấy, sông Mã không đơn thuần là một yếu tố địa lý. Dòng sông đã tham gia vào quá trình hình thành đời sống kinh tế, cộng đồng cư dân và bản sắc của xứ Thanh từ nghìn đời.

Một góc sông Mã đoạn chảy qua khu vực trung tâm Thanh Hóa.

Bước vào chu kỳ phát triển đô thị mới, vai trò của sông Mã được đặt trong một tầm nhìn rộng mở hơn. Quy hoạch chung đô thị Thanh Hóa đến năm 2040 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt xác định mô hình phát triển “tập trung, đa tầng”, lấy khu vực trung tâm hiện hữu làm hạt nhân và mở rộng mạnh mẽ về phía Đông. Trong cấu trúc này, sông Mã được định vị là trục cảnh quan chủ đạo của toàn đô thị, định hướng phát triển các dải đô thị song hành hai bên bờ.

Thay vì tách biệt khỏi đời sống đương đại, mặt nước sông Mã được đưa trở lại cấu trúc đô thị để kiến tạo hệ thống công viên, khoảng thoáng công cộng và các khu nhà ở gắn với hạ tầng hiện đại. Cách tiếp cận này bắt nhịp xu hướng quy hoạch của nhiều đô thị lớn trên thế giới, nơi dòng sông vừa là cảnh quan sinh thái, vừa là điểm tựa bản sắc giúp kết nối ký ức cộng đồng với diện mạo đô thị tương lai.

Với Thanh Hóa, lợi thế còn nằm ở chỗ dòng sông Mã đã có sẵn một lớp bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Vì vậy, phát triển không gian ven sông không đơn thuần là đưa thêm cảnh quan vào đô thị, mà còn là cơ hội kết nối những giá trị mới với một mạch nguồn đã tồn tại từ lâu trong ký ức cộng đồng.

Không gian sống mới đôi bờ tăng thêm giá trị nhờ dòng sông di sản

Sự chuyển dịch vai trò của sông Mã đang tạo ra thước đo mới cho các khu vực phát triển đô thị ven sông. Giá trị của một tọa độ an cư lúc này được đánh giá dựa trên khả năng kết nối hạ tầng đồng bộ, song hành cùng cách quy hoạch tương tác hài hòa với cảnh quan tự nhiên.

Trong bối cảnh ấy, khu cao tầng The Victoria tại Vinhomes Star City là một trong những không gian sống đón trọn xung lực từ cấu trúc đô thị mới. Tọa lạc tại phường Hạc Thành, dự án kết nối trực tiếp với mạng lưới giao thông huyết mạch gồm Đại lộ Hùng Vương, Võ Chí Công, Nam Sông Mã và Nguyễn Hoàng, đồng thời nằm trọn trong không gian đô thị gắn với trục cảnh quan sông Mã theo quy hoạch đến năm 2040.

Nếu sông Mã tạo nên trục sinh thái tự nhiên cho toàn đô thị, thì tại The Victoria, tinh thần hướng thủy ấy được tái hiện rõ nét qua cấu trúc quy hoạch nội khu. The Victoria được phát triển trên quỹ đất khoảng 3,95 ha với mật độ xây dựng chỉ khoảng 13,6%. Phần lớn diện tích được ưu tiên cho mảng xanh, lối dạo bộ và hệ tiện ích ngoài trời. Kết hợp cùng hệ thống hồ cảnh quan và mặt nước rộng hơn 5,1 ha của toàn khu đô thị Vinhomes Star City, dự án mở ra một môi trường sống thoáng đạt, đưa yếu tố thiên nhiên đến gần ngưỡng cửa mỗi căn hộ.

The Victoria tiếp nối lợi thế cảnh quan của khu vực ven sông Mã bằng quy hoạch mật độ thấp, nhiều khoảng mở và hệ cảnh quan mặt nước.

Từ một tuyến giao thương đường thủy khi xưa, sông Mã hôm nay tiếp tục tham gia kiến tạo diện mạo đô thị Thanh Hóa thông qua các hành lang xanh và những khu dân cư hiện đại tổ chức quanh mặt nước. Khi những không gian sống mật độ thấp như The Victoria dần hình thành dọc theo mạch phát triển này, giá trị của dòng sông di sản tiếp tục được nối dài, trở thành một phần của chất lượng sống, giá trị bất động sản và bản sắc đô thị xứ Thanh trong tương lai.

NL