(Baothanhhoa.vn) - Đền Phủ Día thuộc sách Vạn Lại xưa, nay là xã Thuận Minh (Thọ Xuân). Đền thuộc quần thể Di tích Hành cung Vạn Lại – Yên Trường đã được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh năm 1995.

Đền Phủ Día và đạo thờ Mẫu trên vùng đất Kinh đô Vạn Lại – Yên Trường

Đền Phủ Día thuộc sách Vạn Lại xưa, nay là xã Thuận Minh (Thọ Xuân). Đền thuộc quần thể Di tích Hành cung Vạn Lại – Yên Trường đã được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh năm 1995.

Đền Phủ Día và đạo thờ Mẫu trên vùng đất Kinh đô Vạn Lại – Yên TrườngĐền Phủ Día.

Vạn Lại - Yên Trường là Kinh đô của Đại Việt dưới triều Lê Trung Hưng ở thế kỷ XVI. Khi nhà Lê Trung Hưng xây dựng hành điện tại Vạn Lại, thì đền Phủ Día là nơi triều đình thường xuyên lui tới lễ bái. Trải qua bao thăng trầm, Hành cung Vạn Lại chỉ còn nền móng cung điện hoang phế với hai cặp voi đá và ngựa đá được chế tác từ đá xanh nguyên khối trên địa bàn xã Thuận Minh. Còn khu hành dinh Yên Trường thuộc xã Thọ Lập chỉ còn ít nền móng và một tượng phỗng đá bị vỡ. Đất Vạn Lại chính là cửa ngõ của miền rừng núi phía Tây và vùng đồng bằng miền xuôi Thanh Hóa.

Trên vùng đất Kinh đô Vạn Lại – Yên Trường có đền Phủ Día được mệnh danh là “Tối linh từ”, nổi bật với đạo thờ Mẫu Tam phủ - tín ngưỡng tồn tại lâu đời trong Nhân dân. Trong đó có thờ Mẫu Thượng Ngàn, dân gian còn gọi bà là “Bà Chúa cửa rừng”, “Sơn Tinh Công Chúa”. Tương truyền khi Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn bị giặc Minh truy đuổi trong rừng sâu, giữa đêm tối mịt mù bỗng có một ngọn đuốc sáng dẫn đường mà chỉ có nghĩa quân Lam Sơn mới nhìn thấy để trở về căn cứ Lam Sơn. Lê Lợi cho rằng đó là do Mẫu Thượng Ngàn hiển linh cứu giúp. Để tưởng nhớ công lao của bà, Lê Lợi đã cho sắc phong bà là “Lê Mại Đại Vương”.

Đền Phủ Día được xây dựng từ thế kỷ XVI thời Lê Trung Hưng. Đền đã được phong sắc nhiều lần, hiện nay còn lưu giữ được sắc phong vua Khải Định năm thứ 9: “Tối linh tôn đẳng thần”. Sau này, do chiến tranh và những lý do khác, một số ngôi đền, đình trong vùng bị tàn phá, người dân đã đưa về đền Phủ Día để thờ cúng như: đền Bạch Mã, đền Đinh Lang, đình Chung.

Năm 2002, đền Phủ Día đã được trùng tu, tôn tạo lại. Toàn bộ khu đền Phủ Día được bài trí theo thứ tự từ trong ra ngoài, gồm: Cung cấm là nơi thờ 3 vị thánh mẫu (Mẫu Liễu Hạnh, Mẫu Thượng Ngàn, Mẫu Thoải); cung giữa thờ Mẫu Thượng Ngàn; cung tiền thờ Tứ phủ Hội đồng, Trần Chiều, Sơn Trang; phía ngoài sân có Ban thờ Mẫu Cửu Trùng Thiên và Địa Mẫu. Những năm gần đây, được sự quan tâm hỗ trợ kinh phí của cấp trên, sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của các cấp, cùng với nguồn kinh phí từ sự phát tâm công đức của thập phương, UBND xã Thuận Minh đã chỉ đạo ban quản lý đền Phủ Día cải tạo, nâng cấp khuôn viên, quy hoạch và xây dựng bãi để xe tại khu vực đền. Từ đó đã phát huy các giá trị văn hóa lịch sử, giáo dục truyền thống yêu nước, tình yêu quê hương, đất nước, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng, lễ hội của Nhân dân. Đồng thời quảng bá hình ảnh đền Phủ Día cũng như Di tích lịch sử Hành cung Vạn Lại – Yên Trường với Nhân dân và du khách thập phương. Tạo tiền đề cho sự phát triển du lịch, thúc đẩy phát triển kinh tế, góp phần thực hiện thành công Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện Thọ Xuân lần thứ XXVII và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Thuận Minh lần thứ XXI.

Gắn liền với đền Phủ Día linh thiêng là Lễ hội đền Phủ Día. Lễ hội là một sự kiện văn hóa thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, truyền thống văn hóa dân gian và văn hóa tâm linh của người Việt Nam nói chung và Nhân dân xã Thuận Minh nói riêng. Là cầu nối giữa quá khứ với hiện tại, là sự hòa quyện giữa lòng người với khí thiêng của trời đất, là sự giao thoa văn hóa các vùng miền. Trải qua bao biến cố, thăng trầm của lịch sử, đền Phủ Día ngày càng thu hút được đông đảo du khách thập phương đến chiêm bái. Nơi đây trở thành địa chỉ tâm linh và là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Năm 2016, Lễ hội đền Phủ Día đã được địa phương khôi phục lại và duy trì tổ chức định kỳ vào ngày 3-3 âm lịch hàng năm. Tại đền còn thường xuyên diễn ra các hoạt động thực hành nghi lễ hầu đồng, hát văn. Đặc biệt là vào ngày mùng 9 tháng Giêng và mùng 3-3 âm lịch, tại đây được thực hành đủ 36 giá hầu đồng. Đây là nghi lễ chính, quan trọng và không thể thiếu trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ tại Lễ hội đền Phủ Día, nhằm gửi gắm những mong muốn, khát vọng của con người tới các vị thần linh.

Lễ hội đền Phủ Día năm nay được tổ chức vào ngày 14-4-2021, tức là ngày 3-3 năm Tân Sửu, đúng vào dịp kỷ niệm 475 năm (năm Bính Ngọ 1546 – năm Tân Sửu 2021) nhà Lê Trung Hưng xây dựng Kinh đô Vạn Lại – Yên Trường. Ban tổ chức đã đưa vào nội dung chương trình các hoạt động chính như dâng hương, tế lễ. Bên cạnh đó còn tổ chức các trò chơi dân gian mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc như: Hội thi nấu bánh trôi nước, bịt mắt bắt vịt, kéo co. Để tổ chức thành công Lễ hội đền Phủ Día năm 2021, ban tổ chức đã đề nghị mọi người tham gia lễ hội phát huy truyền thống đoàn kết, văn minh, tổ chức lễ hội trang trọng, vui tươi, lành mạnh, an toàn, tiết kiệm, với nội dung phong phú, đúng quy định về lễ hội của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đồng thời làm tốt công tác phòng, chống dịch bệnh và vệ sinh an toàn thực phẩm.

Mặc dù nằm trong quần thể Di tích lịch sử Hành cung Vạn Lại – Yên Trường và thu hút được đông đảo Nhân dân, du khách thập phương vào hoạt động tín ngưỡng, nhưng hiện nay đền Phủ Día vẫn chưa được xếp hạng di tích. Chính vì vậy, địa phương mong muốn đền Phủ Día sẽ được quan tâm đầu tư nhiều hơn nữa, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị di sản, kết nối liên vùng tới các điểm di tích trong và ngoài huyện, cũng như tạo điều kiện thúc đẩy phát triển du lịch cho mảnh đất “địa linh nhân kiệt”.

Ngọc Anh



 {name} - {time}

 Trả lời

{body}
 {name}- {time}
{body}

0 bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu

Địa phương

Xem thêm TP.Thanh Hóa

Thời tiết

Chia sẻ thông tin với bạn bè!
Tắt [X]