Tạo chuyển biến thực chất, trở thành nền nếp thường xuyên trong lĩnh vực vệ sinh môi trường

Sau những ngày mưa lớn gây ngập úng, chia cắt, sạt lở và ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất của Nhân dân, yêu cầu đặt ra không chỉ là khẩn trương khắc phục hậu quả trước mắt; mà quan trọng hơn là phải nhìn thẳng vào những tồn tại, điểm nghẽn để xử lý từ gốc, chủ động phòng ngừa, hạn chế thiệt hại khi thiên tai xảy ra.

Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng phát biểu tại Lễ ra quân toàn tỉnh vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống tiêu, thoát nước và khắc phục hậu quả sau mưa lũ. Ảnh: Phong Sắc

Lễ ra quân toàn tỉnh vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống tiêu, thoát nước và khắc phục hậu quả sau mưa lũ được tỉnh Thanh Hóa tổ chức sáng 21/9 với tinh thần đó. Đây không đơn thuần là một đợt ra quân sau thiên tai, mà phải tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành động của các cấp, các ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị và mỗi người dân; đưa việc vệ sinh môi trường, khơi thông dòng chảy, duy tu hệ thống tiêu, thoát nước, xử lý các điểm có nguy cơ ngập úng trở thành công việc thường xuyên, được chủ động thực hiện từ sớm, từ cơ sở, với mục tiêu cuối cùng là không để những việc có thể chủ động phòng ngừa lại trở thành nguyên nhân làm gia tăng thiệt hại; không để những điểm nghẽn tồn tại qua nhiều mùa mưa. Nhất là, không chỉ khắc phục nhanh, mà còn phải rút kinh nghiệm, xử lý tận gốc những bất cập đã được nhận diện.

Tạo chuyển biến thực chất và trở thành nền nếp thường xuyên trong lĩnh vực vệ sinh môi trường trên địa bàn tỉnh cũng là yêu cầu xuyên suốt trong chỉ đạo của lãnh đạo UBND tỉnh, nhằm nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu, phát huy sự chủ động của cơ sở và từng bước xây dựng cách làm bài bản, hiệu quả hơn trong phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.

Nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt này, phát biểu chỉ đạo tại Lễ ra quân toàn tỉnh vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống tiêu, thoát nước và khắc phục hậu quả sau mưa lũ, đồng chí Tô Anh Dũng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, bên cạnh ghi nhận, biểu dương tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền các cấp, các lực lượng vũ trang, các cơ quan, đơn vị, cộng đồng doanh nghiệp và toàn thể Nhân dân trong tỉnh; đã chỉ ra nhiều tồn tại đó là, qua nhiều mùa mưa lũ những năm gần đây và thực tế mưa lũ vừa qua ở một số nơi vẫn chưa chủ động trước khi mưa đến, chưa xử lý dứt điểm những tồn tại, điểm nghẽn như:

Công tác phòng ngừa, duy tu, khơi thông hệ thống tiêu, thoát nước chưa được thực hiện thường xuyên, chủ động. Cống, rãnh, cửa thu nước chưa được nạo vét thường xuyên; kênh mương, trục tiêu còn bồi lấp, bèo rác cản dòng; một số điểm thoát nước bị lấn chiếm, che chắn, xả rác gây ách tắc. Có những việc hoàn toàn có thể làm từ cơ sở nhưng vẫn để đến khi xảy ra ngập úng mới xử lý.

Chủ tịch UBND tỉnh Tô Anh Dũng phát biểu tại Lễ ra quân toàn tỉnh vệ sinh môi trường, khơi thông hệ thống tiêu, thoát nước và khắc phục hậu quả sau mưa lũ. Ảnh: Phong Sắc

Cùng với đó, một số điểm nghẽn, điểm ngập chưa được xử lý dứt điểm, còn tái diễn qua nhiều mùa mưa. Việc xác định nguyên nhân, phân định trách nhiệm quản lý, duy tu và tổ chức xử lý ở một số nơi chưa rõ; công tác kiểm tra, phát hiện và xử lý nguy cơ trước mùa mưa còn chậm, có nơi mới xử lý hiện tượng, chưa xử lý đúng nguyên nhân và chưa giải quyết đến cùng.

Khắc phục hậu quả sau mưa lũ ở một số nơi còn chậm, chưa đồng bộ, nhất là vệ sinh môi trường, xử lý nguồn nước và hỗ trợ sản xuất. Bùn đất, rác thải, xác động vật chưa được thu gom kịp thời; một số hộ khó khăn, thiếu lao động chưa được hỗ trợ thu hoạch trong khi nguy cơ thiệt hại nếu tiếp tục có mưa lớn vẫn còn.

Những tồn tại trên, bên cạnh nguyên nhân khách quan do thiên tai, còn có nguyên nhân chủ quan trong công tác quản lý, chủ động phòng ngừa và tổ chức thực hiện.

Từ thực tiễn công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn tỉnh và những yêu cầu cấp thiết cho sự phát triển, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu:

Khẩn trương khắc phục hậu quả, bảo đảm an toàn và ổn định đời sống Nhân dân.

Trong đó, UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp về kết quả khắc phục trên địa bàn; rà soát đến từng điểm ngập, tuyến tiêu thoát, khu vực ô nhiễm, diện tích nông sản cần thu hoạch và từng hộ dân cần hỗ trợ; nhất là hộ neo đơn, hộ khó khăn, vùng còn bị chia cắt, không để người dân tự xoay xở với những hậu quả mà chính quyền có thể hỗ trợ giải quyết.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị thủy lợi chủ động tiêu nước từ sớm, từ xa; tổ chức thu gom, xử lý rác thải, bùn đất, xác động vật, kiểm soát nguồn nước, không để phát sinh dịch bệnh; đồng thời phối hợp hỗ trợ người dân phục hồi sản xuất và tiêu thụ nông sản. Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với địa phương vệ sinh, khử khuẩn, kiểm soát dịch bệnh; khẩn trương khôi phục trường học, bảo đảm học sinh trở lại học tập ngay khi đủ điều kiện an toàn. Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, các tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp và Nhân dân tiếp tục huy động người, phương tiện hỗ trợ cơ sở, ưu tiên địa bàn khó khăn; tuyệt đối bảo đảm an toàn trong quá trình khắc phục.

Xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về tiêu, thoát nước, giao thông và hạ tầng thiết yếu.

Trong đó, Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các địa phương và đơn vị liên quan rà soát toàn bộ các điểm ngập, điểm nghẽn; khẩn trương khơi thông hệ thống thoát nước, hoàn thành xử lý 24 điểm ngập thường xuyên tại đô thị Thanh Hóa trước ngày 30/9/2026; đồng thời làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và biện pháp xử lý đối với từng điểm, nhất là các vấn đề đấu nối, lấn chiếm, che chắn, cản trở dòng chảy.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị quản lý công trình thủy lợi rà soát năng lực tiêu thoát nước, vận hành chủ động hệ thống kênh tiêu, trạm bơm, cống, phai; không để ách tắc dòng chảy do những nguyên nhân có thể chủ động phòng ngừa, xử lý. Sở Tài chính chủ động tham mưu, bảo đảm nguồn lực theo quy định; kịp thời tháo gỡ vướng mắc về kinh phí, thủ tục, không để thiếu nguồn lực hoặc vướng mắc thủ tục trở thành lý do làm chậm những việc cấp bách.

Thiết lập nền nếp phòng ngừa thường xuyên, không chờ mưa lớn mới xử lý.

Theo đó, các địa phương phải đưa việc kiểm tra, nạo vét, duy tu cống rãnh, cửa thu nước, kênh mương, trục tiêu và xử lý các vị trí có nguy cơ gây ngập thành công việc thường xuyên; rà soát trước mỗi đợt mưa lớn, xử lý ngay từ cơ sở những nguy cơ có thể nhận diện và khắc phục được. Các sở, ngành theo lĩnh vực phụ trách chủ động hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn cho cơ sở; không để tình trạng địa phương không biết làm gì, làm thế nào hoặc chờ sở, ngành xuống mới xử lý. Lãnh đạo UBND tỉnh và các tổ công tác trực tiếp kiểm tra tại cơ sở; lấy kết quả thực tế, mức độ khắc phục và sự an toàn, ổn định của Nhân dân làm căn cứ đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu.

Ngay sau lễ ra quân, đông đảo cán bộ và Nhân dân phường Hạc Thành, đơn vị chức năng đã trực tiếp tham gia dọn dẹp vệ sinh môi trường khu vực Hồ Thành 1, phường Hạc Thành. Ảnh: Phong Sắc

Tạo chuyển biến thực chất và trở thành nền nếp thường xuyên trong công tác vệ sinh môi trường, suy cho cùng, không phải là yêu cầu của riêng một đợt ra quân. Đó là yêu cầu trong phương thức quản lý, điều hành và trách nhiệm của chính quyền các cấp trước đời sống của Nhân dân. Kết quả cuối cùng phải được thể hiện bằng những việc cụ thể, những tồn tại được xử lý đến cùng, môi trường được cải thiện, hạ tầng được bảo đảm và người dân cảm nhận rõ sự chủ động, trách nhiệm của chính quyền ngay từ cơ sở; từ đó mới từng bước đưa công tác vệ sinh môi trường và khắc phục hậu quả thiên tai tạo chuyển biến thực chất, trở thành nền nếp thường xuyên.

Thái Minh