Kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước: "Bản hùng ca chiến thắng thời đại Hồ Chí Minh”

“Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của Nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người; và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc” (Đại hội lần thứ IV của Đảng)

Trải qua 21 năm đấu tranh gian khổ, với vô vàn mất mát, hi sinh, cuối cùng cả dân tộc đã bước vào trận quyết chiến quyết định: Cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Đây được xem là bước phát triển ở giai đoạn chín muồi trong toàn bộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và là kết quả hợp thành của tất cả những lực lượng, những yếu tố làm nên sức mạnh tất thắng của Nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm vĩ đại.

Chỉ trong 55 ngày đêm, với sức mạnh áp đảo cả về quân sự và chính trị, quân và dân ta đã giành được toàn thắng bằng ba trận đánh then chốt: trận mở đầu đánh Buôn Ma Thuột giải phóng toàn bộ Tây Nguyên; trận thứ hai giải phóng Huế, Đà Nẵng, quét sạch địch ở ven biển miền Trung; và kết thúc là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử giải phóng Sài Gòn - Gia Định và các tỉnh còn lại của Nam bộ.

Với tầm nhìn chiến lược xa rộng của Đảng, đặc biệt là trước tình thế cách mạng khẩn trương “một ngày bằng 20 năm”, chấp hành mệnh lệnh của Đại tướng Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp: "Thần tốc, thần tốc hơn nữa, táo bạo, táo bạo hơn nữa, tranh thủ từng giờ từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng", các binh đoàn chủ lực đã thần tốc tiến về Sài Gòn - Gia Định.

Ngày 26/3/1975, chiến dịch tổng công kích giải phóng Sài Gòn - Gia Định mang tên Bác - Chiến dịch Hồ Chí Minh, bắt đầu. Từ 5 hướng, 5 đoàn quân chủ lực với tinh thần quyết chiến và toàn thắng, đã lần lượt đánh chiếm các địa bàn đầu cầu, vùng ven, rồi cùng một lúc với các mũi thọc sâu táo bạo đánh thẳng vào các cơ quan đầu não của chính quyền Ngụy và quân đội Sài Gòn. Đúng 11 giờ 30 phút ngày 30/4/1975, lá cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam đã tung bay trên nóc Dinh Độc Lập. Tổng thống Dương Văn Minh và toàn bộ nội các của chính quyền Sài Gòn bị bắt và tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

Thắng lợi vĩ đại của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước là “thiên anh hùng ca bất hủ của chiến tranh Nhân dân Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh”. Thắng lợi ấy là kết quả tổng hợp của nhiều nhân tố, phản ánh nỗ lực phi thường của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta trong suốt 21 năm chiến đấu đầy gian khổ, hy sinh. Để rồi, khi đánh giá tầm vóc thắng lợi, Đại hội lần thứ IV của Đảng đã khẳng định: “Năm tháng sẽ trôi qua, nhưng thắng lợi của Nhân dân ta trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước mãi mãi được ghi vào lịch sử dân tộc ta như một trong những trang chói lọi nhất, một biểu tượng sáng ngời về sự toàn thắng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và trí tuệ con người; và đi vào lịch sử thế giới như một chiến công vĩ đại của thế kỷ XX, một sự kiện có tầm quan trọng quốc tế to lớn và có tính thời đại sâu sắc”.

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã mở ra một kỷ nguyên mới trong lịch sử dân tộc: Kỷ nguyên chấm dứt vĩnh viễn ách thống trị hơn 1 thế kỷ của chủ nghĩa đế quốc trên đất nước ta; cả nước tiến lên chủ nghĩa xã hội, đem lại niềm tin cho các dân tộc trên thế giới đang đấu tranh cho hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội. Để rồi, đã qua 51 năm kể từ thời khắc mùa Xuân tháng Tư lịch sử ấy, thời gian có thể kéo lùi khoảng cách giữa thế hệ hôm nay với các mốc lịch sử, các sự kiện đã xảy ra; nhưng cũng chính thời gian đã trở thành “bộ lọc” khách quan và trung thực nhất, tiếp tục khẳng định tầm vóc lịch sử, ý nghĩa to lớn và giá trị thời đại của đại thắng mùa Xuân năm 1975 nói riêng và cuộc kháng chiến chống Mỹ nói chung, đối với Việt Nam và nhân loại tiến bộ trên thế giới. Đó là thắng lợi của ý chí, sức mạnh Việt Nam và lương tri, sức mạnh thời đại; thắng lợi của tinh thần chính nghĩa và sự kiên định vô song của dân tộc Việt Nam, dựa trên đường lối cách mạng đúng đắn do Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh khởi xướng, lãnh đạo.

Thắng lợi của Nhân dân ta trước đế quốc Mỹ đã khẳng định và làm sáng tỏ một chân lý bất diệt ở thế kỷ XX: “Trong thời đại ngày nay, một dân tộc nước không rộng, người không đông, kinh tế kém phát triển, song đoàn kết chặt chẽ và đấu tranh kiên quyết dưới sự lãnh đạo của một đảng Mác - Lênin, có đường lối và phương pháp cách mạng đúng đắn, nắm vững ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, thì hoàn toàn có thể đánh bại mọi thế lực xâm lược, dù đó là nước đế quốc đầu sỏ”.

Nếu lịch sử Việt Nam là lịch sử của những cuộc đấu tranh chống giặc ngoại xâm, thì cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước được xem là thử thách lớn nhất, ác liệt nhất, can hệ trực tiếp đến vận mệnh hay sự tồn vong của quốc gia - dân tộc.

Trải qua 21 năm chiến đấu, Nhân dân ta đã đánh thắng cuộc chiến tranh xâm lược thực dân mới quy mô lớn nhất, dài ngày nhất, ác liệt và dã man nhất từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Với cuồng vọng nghiền nát lực lượng cách mạng ở miền Nam và “đẩy lùi miền Bắc trở lại thời kỳ đồ đá”, đế quốc Mỹ đã tung vào nước ta 60 vạn quân viễn chinh, gồm quân Mỹ và quân của 5 nước chư hầu của Mỹ làm nòng cốt cho hơn 1 triệu quân ngụy. Riêng về quân đội Mỹ, có lúc đã huy động tới 68% bộ binh, 60% lính thuy đánh bộ, 32% lực lượng không quân chiến thuật, 50% lực lượng không quân chiến lược. Như vậy, nếu tính cả số quân đóng ở nước ngoài tham chiến ở Việt Nam thì Mỹ đã sử dụng hơn 80 vạn quân; và trong cả cuộc chiến tranh, Mỹ đã động viên tới 6 triệu lượt binh sĩ, ném xuống đất nước ta 7 triệu 850 nghìn tấn bom.

Thế nhưng, cuộc chiến kéo dài hơn 2 thập kỷ của Nhân dân ta đã đập tan hơn 1 triệu quân ngụy và cả bộ máy ngụy quyền tay sai. Chế độ thực dân mới được Mỹ dốc sức xây dựng qua 5 đời tổng thống đã hoàn toàn sụp đổ. Ngày nay, khi “nhìn lại tính chất và quy mô của cuộc chiến tranh, thấy hết những lực lượng mà kẻ địch đã tung ra, những ý đồ mà chúng đã thú nhận, nhớ lại những tình huống cực kỳ phức tạp và éo le mà con thuyền cách mạng đã vượt qua, chúng ta càng thấy vĩ đại biết bao tầm vóc và ý nghĩa của cuộc chiến đấu chống Mỹ, cứu nước của dân tộc ta!”. Đồng thời, nó cũng khiến chúng ta luôn đau đáu một câu hỏi: “Vì sao Nhân dân Việt Nam, từ không một tấc sắt trong tay, vùng lên bẻ gãy gông xiềng nô lệ, lại đánh thắng được “hai đế quốc to” trong một cuộc chiến tranh không cân sức, giành lại non sông đất nước, giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội?”

Câu trả lời nằm ở chân lý thời đại đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”. Với một dân tộc đã trải qua quá nhiều đau thương chiến tranh, thì càng thấm thía và trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập, tự do. Do đó, dù phải đối diện với sức ép khổng lồ từ “sức mạnh không thể tưởng tưởng nổi của nước Mỹ”, song với niềm tin sắt đá “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, chúng ta quyết không sợ Mỹ, chúng ta dám đánh Mỹ và thắng Mỹ để chứng minh cho thế giới thấy rằng, đế quốc Mỹ có thể bị thất bại, chứ không phải là “bất khả chiến bại”.

Thắng lợi ấy xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó, đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng chính là “sợi chỉ đỏ xuyên suốt”. Quá trình lãnh đạo sự nghiệp giải phóng dân tộc, Đảng ta đã đề ra đường lối đúng, phù hợp với chân lý thời đại, đó là giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Với đường lối ấy, Đảng ta đã động viên và kết hợp được sức mạnh của chủ nghĩa xã hội với sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước vốn là truyền thống lâu đời của dân tộc.

Từ đó, động viên, tập hợp sức mạnh của cả dân tộc, để cùng với sự ủng hộ, giúp đỡ của các lực lượng tiến bộ trên toàn thế giới, tạo thành một mặt trận rộng lớn và mạnh mẽ làm điểm tựa trong sự nghiệp chống Mỹ, cứu nước.

Thắng lợi ấy còn được lý giải từ nguyên nhân sâu xa hơn, đó là chiều dài lịch sử hàng nghìn năm, là nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, và đặc biệt là truyền thống cùng di sản quân sự của cha ông ta được kết hợp nhuần nhuyễn với đường lối cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Và điều đáng quý cũng là nhân tố làm nên sức mạnh vô song của dân tộc Việt Nam, mà chỉ khi nhìn thật sâu vào truyền thống dựng nước và giữ nước, ta mới có thể thấu triệt: Một dân tộc mà suốt hàng ngàn năm tranh đấu cho quyền độc lập, quyền tự quyết dân tộc, cho quyền được sống, quyền tự do của nhân dân, nhưng vẫn luôn giữ lòng trắc ẩn “lấy chí nhân để thay cường bạo”. Một dân tộc được ca ngợi là mang trong mình tinh thần chiến binh quả cảm vô song, nhưng không bao giờ là một dân tộc hiếu chiến. Một dân tộc không tiếc máu xương tranh đấu cho sự tồn vong, nhưng cũng là dân tộc yêu chuộng hòa bình đến tận cùng xương tủy... Tất cả những điều ấy tưởng chừng là hai mặt đối lập, nhưng lại thống nhất và hài hòa đến nỗi nó đã trở thành “chất liệu” hun đúc nên tâm hồn, khí phách và bản lĩnh Việt Nam từ trong trường kỳ lịch sử cho đến thời đại ngày nay.

Để rồi, hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ thời khắc lịch sử 30/4/1975: Thời khắc lá cờ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam cắm ngạo nghễ trên nóc Dinh Độc Lập, báo hiệu cho sự cáo chung của chế độ tay sai và đặt dấu chấm hết cho tham vọng của đế quốc Mỹ trên dải đất hình chữ S. Đó cũng là thời khắc non sông ca khúc khải hoàn và lá cờ Tổ quốc từ đây sẽ mãi kiêu hãnh tung bay trên mọi đỉnh kỳ đài, như để nhắc nhở chúng ta rằng lá cờ ấy mang màu máu và kỳ đài vốn được đắp đổi bằng xương thịt của lớp lớp cha ông.

Để hôm nay, đứng dưới kỳ đài lộng gió và thắm màu cờ đỏ, lắng lòng nghe khúc hoan ca hòa bình, độc lập, tự do của Tổ quốc tươi đẹp - khúc ca mà từng câu, từng chữ, từng nhịp điệu đều được chiết từ máu xương của lớp lớp cha ông. Để mỗi khi đặt tay lên trái tim đang đập những nhịp bình yên, chúng ta lại tự nhắc nhở rằng: Cái giá của hòa bình là vô cùng đắt. Vì thế, để giữ vững nền hòa bình vô giá này đòi hỏi mỗi người và cả dân tộc phải quyết tâm và nỗ lực hết mình cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đưa dân tộc bước mạnh trong kỷ nguyên vươn mình trở thành quốc gia hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc!

Nội dung: Khôi Nguyên

Ảnh: Tư liệu

Đồ họa: Mai Huyền

(Bài viết sử dụng các tư liệu trong “Lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước 1954-1975”)

Xuất bản: 4:30:04:2026:08:00