[E-Magazine] Thanh Hóa: Đích đến lý tưởng của những khát vọng lớn

Vùng đất cổ được hình thành từ buổi bình minh lịch sử, đã trải qua vô vàn thăng trầm để “dụng thế”, “tạo lực” và vươn mình mạnh mẽ. Để rồi, chính bề dày lịch sử, chiều sâu văn hóa và những thành tựu phát triển được định hình, đã và đang đưa Thanh Hóa trở thành điểm hội tụ nội lực, thành đích đến lý tưởng của những khát vọng lớn, để gửi “cành ô liu” về tinh thần hợp tác và “cùng thắng” đến các đối tác chiến lược đáng tin cậy.

Trong dặm dài lịch sử dân tộc Việt Nam, Thanh Hóa có thể xem như một sự tồn tại đặc biệt: sự giao thoa giữa cái nghiêm cẩn lịch sử và màu sắc huyền sử kỳ ảo; sự đan cài chặt chẽ những thái cực tưởng chừng đối lập của tự nhiên và xã hội. Là “mảnh đất được chọn”, hay “sân khấu của những bản anh hùng ca vĩ đại”, nhưng Thanh Hóa cũng là nơi phải gánh chịu không ít tai ương. Là nơi thiên nhiên ưu ái ban cho vô số cảnh sắc vừa hùng vĩ, vừa nên thơ; nhưng cũng là nơi mà bao đời nay, con người luôn luôn phải chống chọi với sự khắc nghiệt của thời tiết để sinh tồn và trưởng thành. Là nơi con người vốn hiền lành như đất đai cây cỏ, nhưng khi Tổ quốc gọi, họ có thể vươn mình trở thành Phù Đổng của thời đại – những người viết lại lịch sử dân tộc như Bà Triệu, Lê Hoàn, Lê Lợi... Để rồi, tất cả các yếu tố ấy đã bồi đắp nên bề dày truyền thống lịch sử, chiều sâu văn hóa vùng đất và cái thế rất đặc biệt của vùng đất “phên dậu”, “căn bản”, “quý hương”, “thang mộc” xứ Thanh trong lòng dân tộc.

Song, nói đến Thanh Hóa như một điểm hội tụ nội lực, bên cạnh bề dày lịch sử và chiều sâu văn hóa, sẽ là thiếu sót nếu không nhấn mạnh đến những tiềm năng to lớn, lợi thế so sánh mà vùng đất này đang nắm giữ. Đó là từ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, đóng vai trò như “cửa ngõ” kết nối vùng đồng bằng Sông Hồng, Tây Bắc với Bắc Trung Bộ; là hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội ngày càng đồng bộ; đặc biệt là hạ tầng giao thông huyết mạch đa dạng, hình thành nên một mạng lưới kết nối liên vùng và quốc tế thông suốt. Song song với hạ tầng cứng, Thanh Hóa còn chú trọng phát triển hạ tầng xã hội, trọng tâm là hệ thống giáo dục, y tế, dịch vụ ngày càng hoàn thiện. Đặc biệt, với diện tích rộng và đa dạng gồm miền núi, trung du đến đồng bằng và ven biển, tạo nên một bức tranh sinh thái - kinh tế phong phú và mở ra không gian phát triển đa ngành, từ nông nghiệp, công nghiệp đến du lịch và năng lượng tái tạo...

Đặc biệt, nói Thanh Hóa như một sự tồn tại đặc biệt cần đi vào căn nguyên sâu xa hơn. Bởi, sự tồn tại của mảnh đất này trong trường kỳ dựng nước và giữ nước cũng là một quá trình bồi lắng và tỏa sáng của căn tính dân tộc, với những giá trị lớn lao và có sức sống lâu bền như tinh thần cộng đồng, đoàn kết, hòa hiếu, trọng tình, kiên cường, dũng cảm, yêu nước, gắn bó với quê hương. Hơn nữa, Thanh Hóa lại đang ở thời kỳ dân số vàng, với 2,7 triệu người đang trong độ tuổi lao động, lại được đào tạo ngày càng bài bản... Chính những yếu tố căn bản về lịch sử, văn hóa, vị trí địa lý, tài nguyên dồi dào, hạ tầng kinh tế-xã hội đồng bộ, đã và đang đưa Thanh Hóa trở thành điểm hội tụ nội lực hay sức mạnh nội sinh, để bước lên vị thế cao hơn trên thang bậc phát triển và chắp cánh cho khát vọng đột phá trong kỷ nguyên mới.

Trên nền tảng của nội lực đã được kiến tạo, bồi đắp qua trường kỳ lịch sử và qua công cuộc đổi mới, phát triển quê hương suốt 4 thập kỷ, Thanh Hóa đã và đang chuyển mình mạnh mẽ để “thay da đổi thịt”: Từ một tỉnh nghèo vươn lên top những tỉnh/thành có tốc độ tăng trưởng cao của cả nước, với quy mô nền kinh tế ngày càng lớn. Tốc độ tăng tổng sản phẩm (GRDP) bình quân giai đoạn 2021 - 2025 ước đạt 10,24%, trong nhóm tỉnh, thành phố có quy mô kinh tế lớn nhất cả nước. Trong đó, quy mô GRDP năm 2025 ước đạt 333.617 tỉ đồng, gấp 1,9 lần năm 2020, đứng thứ 8 cả nước, cao nhất các tỉnh vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ; GRDP bình quân đầu người năm 2025 ước đạt 3.505 USD/người, gấp 1,6 lần năm 2020; tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân hằng năm ước đạt 12%...

Đặc biệt, Thanh Hóa đã hình thành được những nền tảng cơ bản làm động lực cho tăng trưởng bền vững. Đó là Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp đóng vai trò như “xương sống” của nền kinh tế; hệ thống hạ tầng, nhất là hạ tầng giao thông, đóng vai trò như “mạch máu” giúp thông suốt; nông nghiệp đóng vai trò là trụ đỡ tăng trưởng; hệ thống dịch vụ phát triển, với du lịch đang dần khẳng định vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn, đồng thời là một “cánh cửa” nhìn ra thế giới, đưa hình ảnh đất và người xứ Thanh đến gần hơn với bạn bè và đối tác.

Những con số tăng trưởng hết sức ấn tượng cũng là thành quả của một quá trình nỗ lực vượt nghịch cảnh để phát triển của tỉnh Thanh Hóa. Đồng thời, chính sự khởi sắc của bức tranh kinh tế-xã hội đã và đang cho thấy sức hấp dẫn của Thanh Hóa trong “con mắt xanh” của các nhà đầu tư. Minh chứng là giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh đã thu hút được 503 dự án đầu tư trực tiếp (77 dự án FDI), với tổng vốn đăng ký đầu tư là 78.454 tỷ đồng và 1.558 triệu USD. Lũy kế đến nay, trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 190 dự án FDI còn hiệu lực, với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 15,94 tỷ USD, đứng thứ 8 cả nước...

Trong “làn sóng nghìn tỷ” đổ bộ vào Thanh Hóa, có những dự án mà sự hiện diện của nó đang và sẽ góp phần tạo ra lực đẩy tăng trưởng mạnh mẽ, có khả năng làm thay đổi căn bản diện mạo kinh tế -xã hội địa phương. Điển hình như Nhà máy luyện cán thép DST Nghi Sơn tại KKT Nghi Sơn (5.500 tỷ đồng); hạ tầng Khu công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa (giai đoạn 1) - Nhật Bản (115,8 triệu USD); Trung tâm thương mại Aeon Mall Thanh Hóa tại phường Quảng Thành (180,5 triệu USD); Khu dịch vụ thương mại và cáp treo Am Tiên thuộc quần thể khu du lịch Am Tiên (2.969 tỷ đồng); Khu dịch vụ du lịch và trục cảnh quan văn hóa thuộc quần thể khu du lịch Am Tiên (6.634 tỷ đồng); 4 dự án chăn nuôi lợn của Tập đoàn Xuân Thiện, tổng vốn 10.000 tỷ đồng ...

Với những thành tựu to lớn đạt được và tiềm năng nổi trội, lợi thế so sánh, Thanh Hóa đang đứng trước những thời cơ lớn để đột phá phát triển. Song, “muốn phát triển phải có ý chí phát triển” và muốn biến ý chí phát triển thành hành động nhằm tạo ra thành tựu trong thực tiễn, thì phải sẵn sàng tâm thế như giương cánh buồm lớn để đón lấy “gió Đông”. Chính vì lẽ đó, Thanh Hóa đang nỗ lực tạo dựng nên một hệ sinh thái phát triển bền vững và xây dựng một hệ thống chính sách thu hút đầu tư đủ mạnh, đủ sức hấp dẫn, để gửi “cành ô liu” về tinh thần hợp tác và “cùng thắng” đến các đối tác tin cậy.

Nếu ví tăng trưởng là một cỗ máy, thì nhiên liệu để vận hành là vốn, công nghệ, tài nguyên, nhân lực. Điều này đã đúng và vẫn đúng, song hướng đến tăng trưởng và phát triển bền vững, thì nhiên liệu đầu vào cần được quy hoạch và vận hành nhịp nhàng như những “mạch nối” hữu cơ, có khả năng bổ trợ và nâng đỡ lẫn nhau. Đối với Thanh Hóa, trong chiến lược thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng, việc từng bước kiến tạo nên một hệ sinh thái phát triển đồng bộ, đã và đang được Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các ngành, các địa phương đặc biệt chú trọng.

Đó là một hệ thống gồm các yếu tố nòng cốt, được thiết kế và vận hành đồng bộ, tương tác hiệu quả, bao gồm: Thể chế thông thoáng, chính sách phù hợp; hạ tầng đồng bộ (giao thông, số, logistics...); nguồn nhân lực chất lượng; tài nguyên phong phú; các dịch vụ hỗ trợ (tài chính, giáo dục đào tạo...) ngày càng tối ưu; sự tham gia đầy mạnh mẽ của cộng đồng của doanh nghiệp và đặc biệt là môi trường xã hội ổn định. Các yếu tố ấy đan cài chặt chẽ và cộng hưởng với nhau để hình thành nên một hệ sinh thái phát triển vừa năng động, vừa có chiều sâu, đưa Thanh Hóa trở thành điểm đến của các dòng vốn đầu tư lớn.

Trên cơ sở của một hệ sinh thái phát triển đang dần hoàn thiện, Thanh Hóa cũng đang nỗ lực mở rộng không gian phát triển, tạo dư địa lớn cho tăng trưởng. Trọng tậm là xây dựng 3 trụ cột tăng trưởng: Công nghiệp chế biến, chế tạo (lọc hóa dầu, khí hóa lỏng, điện tử viễn thông...); nông nghiệp (mô hình trồng trọt và chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ hữu cơ và liên kết chặt chẽ với chuỗi giá trị chế biến thực phẩm...); và du lịch (du lịch biển- đảo; du lịch sinh thái; du lịch văn hoá-tâm linh). Đồng thời, lấy việc hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại; ứng dụng, chuyển giao khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; xây dựng đội ngũ cán bộ, đội ngũ doanh nhân và đội ngũ chuyên gia, là 3 khâu đột phá chiến lược.

Nếu tạo dựng hệ sinh thái phát triển bền vững là điều kiện cần để tăng độ nhận diện và tin cậy của Thanh Hóa đối với nhà đầu tư; thì điều kiện đủ phải là “cành ô liu” của những chính sách hấp dẫn, đủ sức hút dòng vốn đầu tư. Trong thu hút đầu tư, Thanh Hóa đề cao nguyên tắc: “Nhà đầu tư được hưởng mức ưu đãi cao nhất về quyền lợi và thực hiện nghĩa vụ ở mức thấp nhất trong khung quy định”. Từ đó, xây dựng một hệ thống chính sách ưu đãi toàn diện, bao phủ toàn bộ vòng đời dự án, từ chi phí đất đai với ưu đãi rất sâu, đến ưu đãi thuế nhằm giảm gánh nặng tài chính dài hạn cho nhà đầu tư. Đồng thời, các chính sách được thiết kế theo chiều sâu, tập trung vào những lĩnh vực then chốt như công nghiệp, nông nghiệp, giáo dục và cả những địa bàn còn nhiều khó khăn. Điều này phản ánh tư duy chính sách nhất quán và nhân văn của Thanh Hóa, đó là thu hút đầu tư gắn với an sinh xã hội và thúc đẩy sự phát triển hài hòa giữa các vùng, miền trong tỉnh.

Có thể nói, hệ thống chính sách thu hút đầu tư của Thanh Hóa sẽ tạo thành một hệ sinh thái chính sách đồng bộ, nhờ bởi sự kết hợp giữa ưu đãi tài chính (thuế, tiền thuê đất) – hỗ trợ hạ tầng (khu công nghiệp, cảng biển) - kết nối thị trường (logistics, xuất nhập khẩu). Trọng tâm xuyên suốt của chính sách là đặt nhà đầu tư vào trung tâm khi không chỉ được giảm chi phí, mà còn có sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền địa phương trong suốt quá trình triển khai và vận hành dự án. Đây cũng vừa là bước “khởi động”, vừa là bước “chạy đà” cho hành trình “cùng thắng” của Thanh Hóa và nhà đầu tư.

Người xưa có câu “Vạn sự cụ bị, chích khiếm Đông phong” (muôn việc đã sẵn, chỉ thiếu gió Đông). “Gió Đông” được xem là yếu tố then chốt, xuất hiện đúng thời điểm để bảo đảm cho thành công. Với Thanh Hóa lúc này, “muôn việc đã sẵn” khi đã và đang tạo dựng nên một hệ sinh thái phát triển bền vững. Tuy nhiên, thay vì bị động “chờ gió Đông”, Thanh Hóa sẵn sàng “đón gió Đông” hay đón làn sóng đầu tư, bằng một hệ sinh thái chính sách đồng bộ, với cam kết đặt nhà đầu tư vào trung tâm; bằng tư duy rộng mở, tầm nhìn dài hạn và ý chí, quyết tâm sẵn sàng bứt phá giới hạn. Đồng thời, “gió Đông” mà Thanh Hóa chào đón là sự đồng hành của những nhà đầu tư chiến lược, tâm huyết và đầy tinh thần trách nhiệm. Bởi, trong mối quan hệ này, muốn đi xa phải trở thành bạn đồng hành đáng tin cậy và muốn “cùng thắng” phải thống nhất quan điểm “lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ”. Do vậy, mọi chính sách, mọi hành động và mọi sự hứa hẹn cho tương lai, phải được thắt chặt bằng sợi dây pháp lý và sợi dây đạo đức/trách nhiệm, từ cả 2 phía là tỉnh Thanh Hóa và mỗi nhà đầu tư.

Bài và ảnh: Khôi Nguyên

Đồ họa: Mai Huyền

Xuất bản: 0:29:03:2026:07:57