[E-Magazine]: Thắp sáng lửa nghề

Có những ngòi bút không chỉ viết nên con chữ, mà còn viết nên nhịp đập của thời đại, để phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân. Tiếp nối những thế hệ người làm báo đi trước, n hững người làm báo ở xứ Thanh hôm nay đang ngày đêm hành trình viết nên những con chữ đẹp, lan tỏa điều tử tế, góp phần cho “ xã hội bình tĩnh hơn, tử tế hơn ” ...

Một ngày đầu tháng 10/2025, trời mưa rả rích từ sớm. Điện thoại reo, trưởng phòng gọi điện: “Em sắp xếp công việc để cùng một số anh em trong phòng đi tác nghiệp mưa bão tại xã Bá Thước nhé”. Tôi đáp lời anh rồi nhanh chóng chuẩn bị hành trang lên đường.

Chiếc xe xuất phát từ cơ quan lúc 9 giờ sáng. Xuyên qua cả buổi trưa, chúng tôi có mặt và tác nghiệp tại các xã Quý Lương, Bá Thước. Trước mắt chúng tôi, nước đã ngập trắng những con đường, nhiều diện tích hoa màu ngập nước, ngập bùn; một số thôn bị cô lập. Bữa trưa của mỗi người chỉ vội vã bằng chiếc bánh mì và chai nước lọc. Giữa sự gấp gáp của tin tức và những hiểm nguy của thiên tai, những dòng tin đầu tiên vẫn được gửi về tòa soạn. Trong những thời khắc như thế, tôi hiểu thêm về nghề mình đã chọn. Người làm báo cần sự an toàn, nhưng trên hết là trách nhiệm. Bởi phía sau mỗi bản tin không chỉ là tính thời sự, mà còn là nhu cầu được biết, được sẻ chia và được kết nối của hàng nghìn độc giả đang dõi theo diễn biến mưa bão từng giờ.

Những ngày cận kề kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6), lòng tôi bỗng dâng lên những cảm xúc khó tả. Nghề báo vốn quen với nhịp tất bật, với “đôi quang gánh trên vai chưa bao giờ đặt xuống”. Ấy vậy mà những ngày này bước chân bỗng chậm lại để người làm báo có dịp nhìn lại vào hành trình mình đã đi qua. Đó là hành trình của vất vả, áp lực, những chuyến đi và những đêm dài trăn trở với những dòng chữ còn dang dở, những bản thảo chưa khép lại. Và cũng là hành trình của niềm tự hào, của sự dấn thân và niềm tin với nghề. Mỗi trang viết, mỗi khuôn hình, mỗi bản tin..., không chỉ là công việc mà còn là sự gửi gắm của trách nhiệm và tình yêu nghề.

Và có lẽ, không chỉ riêng tôi, những người đồng nghiệp cũng có chung nhiều khoảng lặng như thế, để nhìn lại, để tự nhắc mình về những điều đã chọn và để tiếp tục bước đi với tâm thế vững vàng hơn.

Tôi từng đọc lại những trang tư liệu cũ về những nhà báo đi qua chiến tranh, đi giữa mưa bom bão đạn, mang theo sổ tay và cây bút như mang theo một phần sinh mệnh của nghề. Có những con chữ được viết trong ánh đèn dầu chập chờn nơi rừng sâu, có những bản tin được hoàn thành ngay trong mưa bom, bão đạn. Hòa bình đến, người làm báo lại tiếp tục một hành trình khác. Không còn tiếng súng, nhưng trên mặt trận đổi mới hôm nay, người làm báo xứ Thanh tự hào cùng đồng hành với sự phát triển quê hương, đất nước. Đó là tuyên truyền đưa các chủ trương, nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống, phản ánh công tác chuẩn bị và tổ chức đại hội đảng các cấp, việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; lan tỏa những cách làm hay, mô hình hiệu quả trong phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững...

Mỗi tác phẩm báo chí đều góp phần kết nối chủ trương với thực tiễn, đưa hơi thở cuộc sống đến với công chúng và chuyển tải tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân đến các cấp, các ngành. Để có được những trang viết, đó là những chuyến đi kéo dài lên vùng cao biên giới, là những đêm trắng viết bài cho kịp... Nỗi niềm, trăn trở ấy chỉ những người trong nghề mới có thể hiểu.

Thời gian đổi thay, công nghệ đổi thay, cách làm báo cũng đổi thay, nhưng có một điều dường như chưa bao giờ thay đổi, đó là trách nhiệm và trái tim của người cầm bút.

“Gần 18 năm công tác, điều tôi biết ơn nhất không chỉ là nghề báo đã cho tôi cơ hội được đi nhiều nơi, gặp gỡ nhiều người, mà còn giúp tôi hiểu sâu sắc hơn giá trị của sự sẻ chia trong cuộc sống”. Đó là chia sẻ của phóng viên Nguyễn Thị Lượng (bút danh Thúy Lượng), Phòng Chuyên đề, Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa.

Ngay từ những ngày đầu vào nghề, phóng viên Thúy Lượng được phân công phụ trách chuyên mục Nhân đạo và Đời sống trên sóng phát thanh. Công việc thường xuyên đưa chị đến với những hoàn cảnh khó khăn, những số phận kém may mắn cần sự chung tay của cộng đồng. Mỗi nhân vật là một câu chuyện, mỗi chuyến đi là một bài học về nghị lực sống. Có những hoàn cảnh khiến chị day dứt rất lâu sau khi tác phẩm đã phát sóng. Và cũng từ sự đồng cảm ấy, chị nhận ra rằng người làm báo không chỉ phản ánh cuộc sống, mà còn có thể trở thành cầu nối giữa những mảnh đời khó khăn với những tấm lòng nhân ái. Dấu ấn sâu đậm nhất với chị là hành trình đồng hành cùng chương trình “Nuôi em Mường Lát” để gần 1.000 học sinh tại các điểm trường vùng biên có thêm những bữa cơm trưa đầy đủ hơn.

Điều khiến phóng viên Thúy Lượng xúc động nhất không phải là những con số, mà là những lần trở lại các điểm trường vùng cao. Khi các thầy cô giới thiệu: “Đây là mẹ Lượng”, những đứa trẻ nhỏ bé đồng loạt khoanh tay lễ phép: “Chúng con chào mẹ Lượng!”.“Chỉ một câu nói giản dị ấy thôi cũng đủ khiến tôi nghẹn ngào. Tôi hiểu rằng điều các con nhận được không chỉ là một bữa cơm, mà còn là tình yêu thương và sự đồng hành của rất nhiều người dành cho mình”, phóng viên Thúy Lượng chia sẻ.

Không chỉ là sự sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn, nhiều người làm báo còn chứng kiến sức lan tỏa đặc biệt của tác phẩm báo chí khi những câu chuyện được cộng đồng đón nhận và chung tay giúp đỡ. Mỗi bài báo đôi khi không chỉ dừng lại ở việc cung cấp thông tin, mà còn mở ra một hành trình mới cho nhân vật được phản ánh.

Với phóng viên Nguyễn Thị Thùy (bút danh Nguyễn Thùy), Báo Giáo dục và Thời đại, niềm hạnh phúc lớn nhất lại đến từ việc chứng kiến những cuộc đời được thay đổi nhờ sức lan tỏa của các tác phẩm báo chí. Phóng viên Nguyễn Thùy chia sẻ: "Tôi đã có 15 năm làm nghề báo, trong đó 10 năm gắn bó với Báo điện tử Dân trí. Từ năm 2022 đến nay, tôi chuyển công tác về Báo Giáo dục và Thời đại. Nếu được hỏi điều gì khiến tôi gắn bó với nghề báo suốt thời gian qua, có lẽ câu trả lời không chỉ là niềm đam mê với những tin tức nóng, những bài điều tra, những chuyến đi tác nghiệp vất vả. Điều khiến tôi hạnh phúc nhất chính là được dùng ngòi bút của mình để kết nối những tấm lòng nhân ái, góp phần thay đổi số phận của những con người kém may mắn".

Nhìn lại chặng đường đã qua, Nguyễn Thùy cho biết, mình may mắn khi được làm việc ở những cơ quan báo chí luôn đề cao giá trị nhân văn, xem công tác thiện nguyện và trách nhiệm xã hội là một phần quan trọng của nghề báo. “Tôi nhớ mãi câu chuyện của em Nguyễn Thị Hương (xã Xuân Tín). Hương đỗ Đại học Y Hà Nội, nhưng người mẹ tật nguyền của em gần như không còn khả năng nuôi em đi học. Khi bài viết được đăng tải, hàng nghìn bạn đọc đã chung tay giúp đỡ. Nhờ tình yêu thương ấy, Hương tiếp tục được đến trường, hoàn thành chương trình đào tạo y khoa và đến nay đã trở thành bác sĩ nội trú. Mỗi lần nhìn thấy Hương trong chiếc áo blouse trắng, tôi lại cảm nhận rõ hơn ý nghĩa của nghề báo", phóng viên Nguyễn Thùy chia sẻ.

Tinh thần trách nhiệm xã hội ấy không chỉ thể hiện ở từng cá nhân nhà báo mà còn trở thành hoạt động thường xuyên của nhiều cơ quan báo chí trong tỉnh. Thông qua các chương trình an sinh xã hội, hỗ trợ học sinh vùng cao, xây dựng nhà tình nghĩa, giúp đỡ hoàn cảnh khó khăn..., các cơ quan báo chí tiếp tục phát huy vai trò kết nối, lan tỏa những giá trị nhân văn trong cộng đồng.

Cuối năm 2025, Công đoàn Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa phối hợp cùng các đơn vị tài trợ và Đồn Biên phòng Bát Mọt tổ chức chương trình “Cùng học sinh vùng cao tới trường”, trao nhiều phần quà, áo ấm và thiết bị phục vụ học tập, sinh hoạt cho học sinh các trường học trên địa bàn xã biên giới Bát Mọt. Những món quà tuy không lớn nhưng đã góp phần chia sẻ khó khăn, động viên các em yên tâm đến trường. Bên cạnh đó nhiều hoạt động ý nghĩa khác cũng được Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa duy trì thường xuyên. Tháng 4/2026, Ban Nữ công Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa đến thăm, trao quà trong chương trình “Mẹ đỡ đầu” cho em Nguyễn Hữu Nam, học sinh Trường THPT Hàm Rồng có hoàn cảnh khó khăn nhưng giàu nghị lực vươn lên trong học tập. Đoàn Thanh niên của đơn vị cũng tích cực vận động nguồn lực để xây dựng khu vui chơi, hỗ trợ học sinh vùng cao và thực hiện nhiều hoạt động thiện nguyện hướng về cộng đồng.

Có những bài báo khép lại sau khi xuất bản, nhưng cũng có những bài báo tiếp tục một hành trình khác trong đời sống. Từ những trang báo, chương trình phát thanh, truyền hình, nhiều hoàn cảnh khó khăn đã nhận được sự quan tâm của cộng đồng, tiếp thêm nghị lực để vươn lên, góp phần làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn bằng sức mạnh của sự lan tỏa và kết nối yêu thương.

Trước sự thay đổi của môi trường truyền thông số, chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cơ quan báo chí. Từ đổi mới quy trình sản xuất nội dung đến ứng dụng công nghệ, nhiều tòa soạn đang chủ động thích ứng để nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của công chúng.

Trên màn hình máy tính, những hình ảnh đồ họa đầy màu sắc dần hiện lên theo từng thao tác của anh Lại Minh Đức, kỹ thuật viên dựng chương trình truyền hình, Phòng Kỹ thuật và Công nghệ, Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa. Với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo (AI), quá trình sản xuất nhiều sản phẩm truyền hình đang trở nên nhanh chóng và sáng tạo hơn.

Tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa, AI được ứng dụng nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí, như thiết kế hình hiệu, đồ họa cho bản tin, phóng sự, trailer giới thiệu chương trình... Những hình ảnh được tạo dựng bằng AI giúp tăng tính sinh động, tạo hiệu ứng thị giác hấp dẫn... Hiệu quả của công nghệ này thể hiện rõ trong các chương trình nghệ thuật. Với những chương trình cần gây ấn tượng ngay từ ban đầu, AI hỗ trợ xây dựng hình ảnh minh họa, hiệu ứng chuyển cảnh và không gian trình diễn phù hợp với nội dung tác phẩm. Khi lời ca, giai điệu được kết hợp với hình ảnh trực quan, chương trình trở nên cuốn hút hơn, giúp khán giả dễ dàng tiếp cận cảm xúc và thông điệp mà ê kíp sản xuất muốn truyền tải.

Theo anh Lại Minh Đức, tuỳ vào các chương trình mà sử dụng AI với những mức độ khác nhau. “Trong các chương trình nghệ thuật, AI là công cụ hỗ trợ hiệu quả để hiện thực hóa ý tưởng sáng tạo. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là con người. Sự kết hợp giữa tư duy sáng tạo của ê kíp sản xuất và khả năng hỗ trợ của AI giúp tác phẩm truyền đạt được cảm xúc, thông điệp nội dung, nâng cao giá trị nghệ thuật cho chương trình”, anh Đức chia sẻ.

Câu chuyện tại phòng dựng chương trình là một lát cắt trong quá trình chuyển đổi số đang diễn ra tại Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa. Sau hợp nhất, đơn vị hoạt động theo mô hình cơ quan báo chí đa phương tiện, thực hiện nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền trên các loại hình báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và các nền tảng số. Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn là bước chuyển trong tư duy sản xuất báo chí theo hướng hội tụ, đa nền tảng. Một năm qua, đơn vị đã tổ chức hơn 40 chương trình phát thanh, truyền hình trực tiếp phục vụ các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội quan trọng của tỉnh. Đồng thời, nhiều sản phẩm báo chí số được đầu tư phát triển, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trên môi trường số.

Ngày 1/6/2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt khi Báo Thanh Hóa và Đài Phát thanh và Truyền hình Thanh Hóa chính thức hợp nhất, trở thành Báo và Đài Phát thanh - Truyền hình Thanh Hóa (nay là Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa). Sự hợp nhất hai cơ quan báo chí chủ lực của tỉnh không chỉ là thay đổi về tổ chức, mà còn mở ra cơ hội để cộng hưởng thế mạnh, đổi mới cách làm báo và cùng hướng tới mục tiêu xây dựng một cơ quan báo chí đa phương tiện hiện đại, chuyên nghiệp, nhân văn. Việc hợp nhất góp phần nâng cao vị thế, uy tín của cơ quan báo chí địa phương trong hệ thống báo chí cả nước, đáp ứng yêu cầu tuyên truyền nhiệm vụ chính trị của tỉnh trong tình hình mới và phục vụ nhu cầu thông tin của mọi tầng lớp Nhân dân.

Từ hai cơ quan báo chí với những đặc thù riêng, hơn 300 cán bộ, phóng viên, biên tập viên, kỹ thuật viên và người lao động cùng về chung một mái nhà, bắt đầu hành trình xây dựng cơ quan báo chí đa phương tiện trong bối cảnh báo chí đang chuyển mình mạnh mẽ. Sự thay đổi ấy không chỉ là việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy hay giảm đầu mối trung gian. Với mỗi người làm nghề, đó còn là quá trình làm quen với đồng nghiệp mới, môi trường làm việc mới và những yêu cầu mới của báo chí hiện đại.

Những ngày đầu sau hợp nhất, nhiều phóng viên báo in bắt đầu làm quen, tiếp cận với sản phẩm truyền hình, phát thanh, sản xuất nội dung cho nền tảng số. Những đồng nghiệp từng quen với máy quay, phòng dựng cũng bắt đầu tham gia nhiều hơn vào quy trình sản xuất nội dung đa nền tảng. Mỗi người tự học thêm một kỹ năng mới, tự làm mới mình để không đứng ngoài dòng chảy của báo chí hiện đại. Những cuộc trao đổi chuyên môn và cả những chuyến tác nghiệp chung đã góp phần rút ngắn khoảng cách, tạo nên sự gắn kết giữa các bộ phận, từng bước hình thành diện mạo của một cơ quan báo chí đa phương tiện.

Sau hợp nhất, các hoạt động thông tin, tuyên truyền của Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa vẫn được duy trì ổn định trên tất cả các loại hình báo chí và nền tảng số. Dù có những thay đổi về tổ chức, cách thức vận hành, nhưng nhịp làm nghề vẫn được giữ vững. Các sự kiện chính trị quan trọng của tỉnh, những vấn đề dân sinh, những câu chuyện đời sống thường nhật đều được đội ngũ phóng viên, biên tập viên phản ánh kịp thời, sinh động trên các loại hình báo chí.

Cùng với việc thực hiện tốt nhiệm vụ tuyên truyền, cơ quan cũng từng bước thích ứng với yêu cầu làm báo trong môi trường số. Nhiều sản phẩm được đầu tư thực hiện, giúp thông tin chính thống đến nhanh và gần hơn với công chúng. Những tín hiệu tích cực từ báo điện tử và các nền tảng số cho thấy sự nỗ lực đổi mới của tập thể những người làm báo xứ Thanh trên hành trình xây dựng một cơ quan báo chí đa phương tiện, hiện đại và gần gũi hơn với bạn đọc, khán, thính giả. Nhiều chương trình, sự kiện và các giải thể thao do Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hóa tổ chức đã để lại dấu ấn tốt đẹp, nhận được sự quan tâm, hưởng ứng của các cấp, ngành, địa phương và Nhân dân. Trong dòng chảy ấy, mỗi người báo không chỉ làm nhiệm vụ đưa tin, tuyên truyền mà còn được tôi luyện qua thực tiễn, học cách thích ứng với những yêu cầu mới của nghề. Thông qua những chuyến đi, những cuộc gặp gỡ và cả những áp lực của guồng quay tin tức, nhiều tác phẩm báo chí có giá trị đã ra đời, giành giải thưởng tại giải báo chí quốc gia, trung ương, ngành và địa phương. Đó là những quả ngọt của sự dấn thân, trách nhiệm và tình yêu nghề được vun đắp qua năm tháng.

.

Nội dung và Ảnh: Ngọc Huấn - Vân Anh

Đồ họa: Mai Huyền

Xuất bản: 0:21:06:2026:07:00