[E-Magazine] Phát huy truyền thống 70 năm ngành kiểm tra đảng bộ tỉnh Thanh Hóa

Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống ngành Kiểm tra Đảng (16/10/1948 - 16/10/2026) và 70 năm Ngày thành lập Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy Thanh Hóa (01/11/1956 - 01/11/2026) là dịp nhìn lại chặng đường cống hiến bền bỉ của các thế hệ cán bộ kiểm tra. Qua các giai đoạn cách mạng, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và ủy ban kiểm tra các cấp đã góp phần giữ nghiêm kỷ luật, củng cố đoàn kết, nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng bộ, tạo nền tảng chính trị vững chắc cho sự phát triển của tỉnh.

Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác kiểm tra, xem đây là khâu quan trọng bảo đảm chủ trương, nghị quyết được thực hiện nghiêm túc. Ngày 16/10/1948, Ban Thường vụ Trung ương Đảng quyết định thành lập Ban Kiểm tra Trung ương, cơ quan kiểm tra chuyên trách đầu tiên của Đảng. Tiếp nối bước phát triển đó, ngày 01/11/1956, Tỉnh ủy Thanh Hóa thành lập Ban Kiểm tra Tỉnh ủy, tiền thân của Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy ngày nay.

Ngay sau khi thành lập, Ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã tập trung kiểm tra việc chấp hành chủ trương, giữ gìn kỷ luật, giúp cấp ủy phát hiện, sửa chữa thiếu sót, góp phần củng cố tổ chức và sự thống nhất trong Đảng bộ. Trên nền tảng ấy, công tác kiểm tra trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước tiếp tục gắn với giữ gìn đoàn kết, chống quan liêu, lạm dụng chức vụ, phục vụ nhiệm vụ vừa sản xuất, vừa chiến đấu, xây dựng hậu phương, chi viện tiền tuyến.

Sau ngày đất nước thống nhất, công tác kiểm tra tiếp tục gắn với nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc; bước vào thời kỳ đổi mới, yêu cầu phát triển kinh tế và những vấn đề nảy sinh trong quản lý đặt ra đòi hỏi cao hơn đối với công tác xây dựng Đảng. Đáp ứng yêu cầu đó, bộ máy ủy ban kiểm tra các cấp được kiện toàn, chức năng, nhiệm vụ từng bước được bổ sung, hoàn thiện, đồng thời nội dung và phương thức hoạt động được đổi mới, ngày càng gắn chặt với xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Qua từng nhiệm kỳ, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy khẳng định vai trò trên cả hai phương diện: tham mưu cấp ủy lãnh đạo công tác kiểm tra, giám sát và thực hiện nhiệm vụ theo Điều lệ Đảng. Thông qua kiểm tra, giám sát các lĩnh vực nhạy cảm như đất đai, đầu tư xây dựng, tài chính, ngân sách, công tác cán bộ,... những khuyết điểm được chỉ rõ, trách nhiệm được làm sáng tỏ, giúp tổ chức đảng và đảng viên sửa chữa, tiến bộ theo tinh thần: "Giữ nghiêm kỷ luật của Đảng là giữ vững nền tảng để chủ trương đúng đắn được thực hiện đến cùng ".

Đặc biệt trong thời gian qua, vị trí, vai trò của ngành kiểm tra, giám sát tiếp tục được thể hiện rõ nét sau khi vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Tính riêng 9 tháng đầu năm 2026, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy kiểm tra 340 tổ chức đảng, giám sát 360 tổ chức đảng; đồng thời trực tiếp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm đối với 02 tổ chức đảng và 31 đảng viên; xác minh tài sản, thu nhập đối với 18 cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý.

Gắn với yêu cầu phát huy hiệu quả sau kiểm tra, việc theo dõi thực hiện kết luận kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiến nghị kiểm toán được quan tâm, đồng thời những dự án tồn đọng, kéo dài, nhà, đất dôi dư và nguy cơ thất thoát, lãng phí được chú trọng giám sát. Qua đó, có thêm tham mưu kịp thời cho cấp ủy chấn chỉnh thiếu sót, xác định trách nhiệm, kiến nghị tháo gỡ vướng mắc, góp phần bảo đảm các quyết sách phát triển kinh tế - xã hội được thực hiện nghiêm túc, hiệu quả.

Chặng đường 70 xây dựng và trưởng thành cũng là quá trình rèn luyện bản lĩnh, phẩm chất của các thế hệ cán bộ kiểm tra, trong đó sự công tâm, khách quan, thận trọng luôn là đòi hỏi xuyên suốt. Yêu cầu ấy càng trở nên nghiêm ngặt trước những công việc khó, việc chưa có tiền lệ, liên quan trực tiếp đến uy tín của tổ chức và sinh mệnh chính trị của cán bộ, đảng viên. Qua thực tiễn đó, nhiều cán bộ được tôi luyện, trưởng thành, đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo chủ chốt của tỉnh, góp phần bồi đắp truyền thống và uy tín của ngành.

Với những đóng góp qua các thời kỳ, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì năm 1999, Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2003, Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2008, Huân chương Độc lập hạng Nhì năm 2013, cùng nhiều cờ thi đua, bằng khen... Những phần thưởng cao quý ghi nhận công sức của nhiều thế hệ, đồng thời đặt ra trách nhiệm gìn giữ truyền thống bằng chất lượng tham mưu, sự liêm chính và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Thực tiễn 70 năm tiếp tục khẳng định quan điểm: Công tác kiểm tra, giám sát phải đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy, bám sát nhiệm vụ chính trị và hướng đến xây dựng tổ chức đảng vững mạnh. Đó cũng là cơ sở để ngành tiếp tục nâng cao khả năng phòng ngừa sai phạm, giúp cán bộ tiến bộ, nâng cao trách nhiệm thực thi và củng cố niềm tin của Nhân dân trong giai đoạn mới.

Thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, ngành Kiểm tra Đảng bộ tỉnh cần gắn việc giữ nghiêm kỷ cương với thúc đẩy trách nhiệm thực thi.

Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV đã thông qua Quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, phù hợp mô hình tổ chức mới; trong đó trọng tâm là chủ động cảnh báo, phòng ngừa vi phạm, gắn kiểm soát quyền lực với trách nhiệm thực thi, giữ nghiêm kỷ luật với bảo vệ, khuyến khích cán bộ đổi mới vì lợi ích chung.

Từ những yêu cầu đó, ngành Kiểm tra Đảng bộ tỉnh cần tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, đổi mới phương pháp và tổ chức thực hiện, hướng công tác kiểm tra, giám sát vào giải quyết những vấn đề thực tiễn, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển của tỉnh

Trước hết, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy cần tham mưu rà soát quy chế, phân định rõ thẩm quyền, trách nhiệm, quan hệ phối hợp, qua đó nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu, đưa tự kiểm tra, tự sửa chữa thành công việc thường xuyên. Trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, giám sát cần xem xét trách nhiệm thực hiện cùng các điều kiện về thẩm quyền, nhân lực, nguồn lực được giao; từ đó làm rõ trách nhiệm của cấp thực hiện, cấp giao việc và cơ quan hướng dẫn, tháo gỡ khi công việc ách tắc.

Gắn liền với phân định trách nhiệm là nâng cao chất lượng giám sát thường xuyên, chủ động phát hiện nguy cơ từ cơ sở, tập trung vào công tác cán bộ, đất đai, tài sản công, đầu tư công và những nhiệm vụ chậm triển khai; phân công rõ người theo dõi địa bàn, lĩnh vực và trách nhiệm báo cáo để kịp thời chỉ ra vấn đề, kiến nghị biện pháp chấn chỉnh; khi có dấu hiệu vi phạm phải tiến hành kiểm tra theo thẩm quyền, không để khuyết điểm nhỏ tích tụ thành sai phạm lớn.

Từ kết quả kiểm tra, phải làm rõ cả hành vi vi phạm và "sơ hở" trong cơ chế, quy trình quản lý, trên cơ sở đó kiến nghị sửa đổi những quy định bất cập, khắc phục nguy cơ tái diễn. Việc tổ chức thực hiện từng kiến nghị phải xác định rõ chủ thể, thời hạn, kết quả cần đạt và người theo dõi, gắn với xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân chậm khắc phục, né tránh hoặc xử lý không nghiêm túc với tinh thần: "Hiệu lực của kiểm tra phải được chứng minh bằng kết quả khắc phục sau kết luận " .

Trong kiểm tra, xử lý vi phạm, giữ nghiêm kỷ luật phải đi đôi với bảo vệ cái đúng, bảo vệ cán bộ liêm chính, dám đổi mới vì lợi ích chung. Vì vậy, quá trình xem xét trách nhiệm cần đánh giá toàn diện động cơ, hoàn cảnh, thẩm quyền, mức độ lỗi và lắng nghe đầy đủ ý kiến giải trình để phân biệt hành vi cố ý vụ lợi với rủi ro khách quan trong đổi mới. Kết luận phải dựa trên chứng cứ, bảo đảm công tâm, khách quan, đồng thời việc bảo vệ cán bộ phải đúng quy định, gắn với giải trình và khắc phục hậu quả, giúp cán bộ có năng lực yên tâm nhận, giải quyết việc khó.

Để bảo đảm căn cứ cho việc xem xét, kết luận, cần đẩy mạnh kiểm tra, giám sát trên dữ liệu gắn với kiểm soát tài sản, thu nhập. Theo đó, việc chuẩn hóa hồ sơ, khai thác, đối chiếu thông tin về đất đai, tài chính, tài sản và thực hiện nhiệm vụ phải đúng thẩm quyền, bảo đảm an toàn, bảo mật. Cùng với nâng cao năng lực phân tích, thẩm tra, xác minh, cần kết hợp công cụ số với nắm tình hình thực tiễn, chú trọng tính trung thực của việc kê khai, nguồn gốc và biến động tài sản, thu nhập để lựa chọn đúng nội dung, nâng cao chất lượng kiểm tra.

Cùng với khai thác dữ liệu, cần phát huy vai trò giám sát của Nhân dân thông qua tiếp nhận, xác minh, giải quyết phản ánh và theo dõi cam kết sau tiếp dân, đối thoại. Trách nhiệm này phải được thực hiện liên tục, kể cả đối với hồ sơ, vụ việc chuyển giao sau sắp xếp tổ chức, đồng thời gắn với thông tin kết quả và bảo vệ người tố cáo, người góp ý ngay thẳng theo quy định để "Bảo vệ người phản ánh trung thực là bảo vệ khả năng tự soi, tự sửa của Đảng ".

Để thực hiện những yêu cầu trên, cần xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra có bản lĩnh, chuyên môn sâu, năng lực số và tinh thần trách nhiệm, chú trọng bồi dưỡng nghiệp vụ, kỹ năng thực hành cho cán bộ kiểm tra cấp xã. Đi liền với nâng cao năng lực là kiểm soát chặt chẽ quyền lực trong hoạt động kiểm tra, giám sát, kiểm tra tính đúng đắn của kết luận theo thẩm quyền, chủ động sửa chữa sai sót và bảo vệ quyền lợi chính đáng của tổ chức đảng, đảng viên.

Tin tưởng rằng, phát huy truyền thống 70 năm, Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy và ủy ban kiểm tra các cấp sẽ tiếp tục khẳng định vai trò bằng bản lĩnh, sự công tâm và chất lượng công tác, gắn giữ vững kỷ cương với bồi đắp niềm tin, khuyến khích trách nhiệm và đổi mới, góp phần xây dựng tỉnh Thanh Hóa đến năm 2030 nằm trong nhóm các tỉnh dẫn đầu cả nước./.

NGUYỄN HỒNG PHONG

Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Thanh Hóa

Xuất bản: 1:12:10:2026:15:01