HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII: Trách nhiệm, đổi mới, chuyên nghiệp, hiệu quả

Vượt qua một nhiệm kỳ với nhiều thách thức , HĐND tỉnh Thanh Hóa khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021-2026 đã thể hiện rõ bản lĩnh, trách nhiệm, tinh thần đổi mới và sự chuyên nghiệp trong hoạt động. Nhiều quyết sách đúng, trúng, hiệu quả được ban hành không chỉ tạo “sức bật” để Thanh Hóa vươn lên nằm trong nhóm các địa phương có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao của cả nước, mà còn củng cố niềm tin của cử tri và Nhân dân đối với cơ quan dân cử.

Nhiệm kỳ 2021-2026 là nhiệm kỳ đầy thách thức trong hành trình phát triển của HĐND tỉnh Thanh Hóa. Giai đoạn đầu chịu tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, giai đoạn cuối chịu áp lực lớn từ nhiệm vụ sắp xếp, tinh gọn bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp với yêu cầu rất cao về chất lượng, tiến độ và sự đồng thuận xã hội. Trong bối cảnh đó, HĐND tỉnh đã bám sát sự chỉ đạo của đồng chí Trần Thanh Mẫn, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội tại Kỳ họp thứ 20, HĐND tỉnh Thanh Hóa và sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy; đồng thời phối hợp chặt chẽ với UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh và các cơ quan liên quan để đổi mới, nâng cao chất lượng các hoạt động, từ tổ chức kỳ họp, ban hành nghị quyết đến chất vấn, giải trình, giám sát và tiếp xúc cử tri...

Một trong những dấu ấn nổi bật của nhiệm kỳ 2021-2026 là sự đổi mới toàn diện công tác chuẩn bị và tổ chức các kỳ họp HĐND tỉnh. Để tổ chức thành công các kỳ họp, khâu chuẩn bị nội dung, chương trình đóng vai trò hết sức quan trọng. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo bài bản, công phu công tác chuẩn bị; Thường trực HĐND, UBND tỉnh, các Ban của HĐND tỉnh, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh và các ngành có liên quan đã chủ động phối hợp chuẩn bị tốt các điều kiện phục vụ kỳ họp. Công tác thẩm tra của Thường trực và các Ban HĐND tỉnh đối với các báo cáo, tờ trình, dự thảo nghị quyết trình kỳ họp được thực hiện nghiêm túc, bảo đảm chất lượng; nhiều cuộc khảo sát thu thập thông tin phục vụ hoạt động thẩm tra, chất vấn đã được triển khai.

Công tác tổ chức và điều hành khoa học đóng vai trò quyết định đến thành công của các kỳ họp. Bởi sự điều hành linh hoạt của chủ tọa đã hạn chế được tính dàn trải khi đại biểu sa đà vào những vấn đề có tính cục bộ, nhỏ nhặt; hạn chế được bất cập về thời gian khi đại biểu không đi trực tiếp vào vấn đề thảo luận, đồng thời định hướng, dẫn dắt, gợi mở để các vấn đề được bàn thảo, chất vấn đi đúng, trúng vào trọng tâm, trọng điểm. Từ đó, giúp cử tri và Nhân dân thấy được toàn bộ thực trạng nền kinh tế - xã hội, với những thành quả đáng tự hào và cả những hạn chế còn tồn tại.

Nhiệm kỳ 2021-2026, HĐND tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức thành công 39 kỳ họp (10 kỳ họp thường lệ, 29 kỳ họp chuyên đề). Nhiệm kỳ 2021-2026 là nhiệm kỳ đầu tiên Thường trực HĐND tỉnh sử dụng phòng họp không giấy tờ thông qua phầm mềm VNPT e-Cabinet. Các tài liệu kỳ họp đều được gửi trước bằng văn bản điện tử để các đại biểu nghiên cứu. Cách làm này giúp các đại biểu tiếp cận sớm tài liệu để có nhiều ý kiến tâm huyết, chất lượng trong thảo luận, chất vấn, qua đó phát huy tối đa trí tuệ tập thể để giải quyết những vấn đề trọng tâm được cử tri và Nhân dân quan tâm.

Mỗi kỳ họp HĐND tỉnh đều đảm đương một khối lượng công việc rất lớn, với nhiều nội dung quan trọng có tính quyết định đến sự ổn định, đổi mới và phát triển của tỉnh. Với ý nghĩa đó, các kỳ họp đã tạo được sức lan tỏa, trở thành đợt sinh hoạt chính trị rộng khắp, thu hút sự quan tâm theo dõi của đông đảo cử tri và Nhân dân.

Cùng với tổ chức các kỳ họp ngày càng chuyên nghiệp, HĐND tỉnh không ngừng nâng cao chất lượng ban hành nghị quyết. Trong nhiệm kỳ, HĐND tỉnh đã xem xét, thông qua 833 nghị quyết trên các lĩnh vực. Trong đó, có 165 nghị quyết quy phạm pháp luật, 56 nghị quyết về công tác tổ chức, nhân sự và 612 nghị quyết khác thuộc thẩm quyền quyết định của HĐND tỉnh. Không chỉ cụ thể hóa kịp thời chủ trương của Trung ương, HĐND tỉnh còn quyết nghị nhiều cơ chế, chính sách đặc thù mang tính “mở đường”, khơi thông các “điểm nghẽn”, tạo tiền đề căn bản và quan trọng để thúc đẩy đà tăng trưởng.

Điển hình như nhóm chính sách hỗ trợ các phương tiện vận tải biển quốc tế và nội địa; hỗ trợ doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa bằng container qua Cảng Nghi Sơn, hay nhóm chính sách hỗ trợ phát triển logistics và dịch vụ cảng biển tại Khu kinh tế Nghi Sơn. Các chính sách này không chỉ “mở đường” về cơ chế, mà còn tạo nền tảng hạ tầng chiến lược cho giai đoạn phát triển công nghiệp - thương mại quy mô lớn trong tương lai. Đặc biệt, việc quyết nghị một số chính sách có tầm ảnh hưởng sâu rộng, lâu dài như nhóm nghị quyết về kế hoạch đầu tư phát triển và phân bổ vốn (phân bổ vốn ngân sách cho Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) về xây dựng nông thôn mới, Chương trình MTQG giảm nghèo bền vững, Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; giải phóng mặt bằng, tái định cư và thực hiện di dân tại các khu vực bị ảnh hưởng bởi lũ ống, lũ quét...), đã cho thấy sự quyết tâm rất lớn của tỉnh, cũng như tính nhân văn của chính sách là hướng đến các giá trị vì con người.

Điểm đáng chú ý là, cùng với yêu cầu “ban hành đúng”, HĐND tỉnh ngày càng coi trọng việc “ban hành để thực thi hiệu quả”. Điều này thể hiện rõ ở việc tăng cường phối hợp ngay từ giai đoạn soạn thảo, thẩm tra; làm rõ căn cứ pháp lý, đánh giá tác động chính sách, xác định nguồn lực thực hiện; đồng thời theo sát quá trình tổ chức triển khai của UBND tỉnh và các sở, ngành.

Mỗi nghị quyết là một quyết định chính sách, một lựa chọn phát triển, một “viên gạch” đặt vào nền móng thể chế. Khi các nghị quyết đi vào cuộc sống tạo ra khuôn khổ pháp lý ổn định, minh bạch, giúp bộ máy hành chính vận hành thông suốt và cộng đồng doanh nghiệp, người dân yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất, đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng của tỉnh.

Bên cạnh các quyết sách thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, HĐND tỉnh Thanh Hóa luôn coi giám sát là khâu trọng tâm, then chốt để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động; là cơ sở để các cơ quan nghiên cứu, đề xuất HĐND tỉnh quyết định những vấn đề quan trọng trên nhiều lĩnh vực.

Là một hình thức giám sát công khai và hiệu quả, hoạt động chất vấn tại kỳ họp được HĐND tỉnh đặc biệt coi trọng. Việc đưa những vấn đề “nóng” ra chất vấn tại nghị trường là cách để “mổ xẻ” một cách khách quan, trung thực, minh bạch những bất cập, tồn tại trong lãnh đạo, chỉ đạo, trong quản lý, điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp. Từ đó, phát huy trí tuệ tập thể, để có những phản ứng chính sách kịp thời, phù hợp, khả thi và hiệu quả. Trong nhiệm kỳ, đã có 7 phiên chất vấn được tổ chức. Nội dung chất vấn tập trung vào những vấn đề cử tri và Nhân dân quan tâm như: Chậm triển khai các dự án đầu tư đã được giao đất; chậm giải ngân vốn đầu tư công; chậm chậm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân; ô nhiễm môi trường; tạo việc làm cho lao động mất việc bởi đại dịch COVID-19... Đặc biệt, việc công khai rộng rãi kết quả giám sát ra nghị trường và trên sóng truyền hình, để cử tri và Nhân dân cùng nắm bắt và giám sát đã cho thấy tinh thần khách quan, thẳng thắn, trách nhiệm của cơ quan quyền lực “của dân”, “do dân” và “vì dân”.

Không dừng lại ở giám sát tại nghị trường, HĐND tỉnh, Thường trực và các Ban HĐND tỉnh đã triển khai chương trình giám sát chuyên đề bài bản, có chiều sâu. Nội dung giám sát được lựa chọn kỹ lưỡng, trải rộng từ quản lý quy hoạch, xây dựng nông thôn mới, khoáng sản, cải cách thủ tục hành chính, y tế, giáo dục, đến việc thực hiện các nghị quyết chất vấn và kết luận sau giám sát.

Từ thực tiễn hoạt động cho thấy, tinh thần đổi mới trong giám sát ngày càng được thể hiện rõ nét. Với phương châm “đi tận nơi, nhìn tận mắt, nghe tiếng nói từ cơ sở”, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, HĐND tỉnh, Thường trực HĐND và các Ban của HĐND tỉnh đã thành lập 42 đoàn giám sát, tổ chức 229 cuộc để giám sát 33 chuyên đề. Đồng thời, thành lập 11 đoàn khảo sát, tiến hành 71 cuộc khảo sát để thu thập thông tin phục vụ 11 chuyên đề giám sát. Qua giám sát, nhiều vấn đề tồn đọng, vướng mắc, bất cập đã từng bước được giải quyết. Ngoài ra, Thường trực HĐND tỉnh còn tổ chức tái giám sát việc thực hiện các nghị quyết chất vấn và các kết luận sau giám sát, bảo đảm các cam kết được thực hiện nghiêm túc.

Nhằm đổi mới phương thức giám sát, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức các phiên họp giải trình chất vấn giữa hai kỳ họp. Từ cơ chế “hỏi - đáp” sang cơ chế “làm rõ - cam kết - kiểm tra - tái giám sát”, hoạt động giải trình ngày càng hướng tới mục tiêu giải quyết các vấn đề bức xúc của người dân. Trong nhiệm kỳ, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức 4 phiên giải trình về các vấn đề “gai góc” của đời sống xã hội như: Tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh; công tác thi hành án dân sự tại Thanh Hóa; tình trạng chậm đóng BHXH, BHYT, BHTN của doanh nghiệp; việc chấp hành pháp luật về quản lý hành nghề y, dược tư nhân. Tại các phiên giải trình, Thường trực HĐND tỉnh đã yêu cầu lãnh đạo các sở, ngành liên quan và UBND cấp huyện (cũ) làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và cam kết các giải pháp khắc phục. Qua đó, tạo nên một “diễn đàn giám sát mềm” nhưng có sức nặng, giúp tháo gỡ kịp thời những bức xúc từ cơ sở, giảm độ trễ chính sách và tăng tính minh bạch trong quản lý.

Tinh thần “lấy dân làm gốc” tiếp tục được thể hiện rõ nét trong hoạt động tiếp xúc cử tri, tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Nhiệm kỳ 2021-2026, HĐND tỉnh đã tổ chức 261 hội nghị tiếp xúc cử tri trước và sau các kỳ họp thường lệ với nhiều hình thức đa dạng, linh hoạt; mở rộng đối tượng, đi sâu vào những vấn đề cụ thể, thiết thực gắn với đời sống Nhân dân; tiếp nhận 912 ý kiến, kiến nghị của cử tri. Các kiến nghị thuộc thẩm quyền cấp tỉnh đều được Thường trực HĐND tỉnh phân loại, chuyển đến UBND tỉnh và các cơ quan liên quan xem xét giải quyết. Chất lượng trả lời và giải quyết kiến nghị cử tri ngày càng được nâng lên, nhiều vấn đề tồn tại kéo dài đã được xem xét, tháo gỡ, thể hiện tinh thần lắng nghe và trách nhiệm của cơ quan dân cử đối với ý kiến, nguyện vọng chính đáng của Nhân dân.

Công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư khiếu nại, tố cáo được Thường trực HĐND tỉnh đặc biệt quan tâm. HĐND tỉnh đã tiếp nhận 935 đơn thư của công dân; việc phân loại, chuyển đơn, theo dõi và đôn đốc giải quyết được thực hiện nghiêm túc, góp phần giải quyết nhiều vụ việc phức tạp, tạo chuyển biến rõ nét và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền địa phương.

Những kết quả đạt được là minh chứng sinh động cho một nhiệm kỳ “trách nhiệm, đổi mới, chuyên nghiệp, hiệu quả” như chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn tại Kỳ họp thứ 20, HĐND tỉnh Thanh Hóa. Với nền tảng đã được tạo lập, cùng quyết tâm chính trị cao, HĐND tỉnh Thanh Hóa bước vào nhiệm kỳ 2026-2031 với mục tiêu xuyên suốt là tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Qua đó, ngày càng khẳng định rõ nét vai trò của HĐND tỉnh trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đặc biệt là trong công tác giám sát và quyết nghị các vấn đề quan trọng, tạo nền tảng vững chắc để tỉnh Thanh Hóa phát triển nhanh hơn, mạnh hơn, bền vững hơn, từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành tỉnh giàu đẹp, văn minh và hạnh phúc.

Nội dung: Tố Phương

Ảnh: Lê Hợi, Quốc Hương

Đồ Hoạ: Phạm Nam

Xuất bản: 2:10:03:2026:10:13