[E-Magazine] Mỗi lá phiếu là một sự cam kết cho tương lai dân tộc

“Dân là gốc của nước, gốc có vững thì nước mới yên”. Đây là mệnh đề luôn đúng bởi tính quyết định của nó đến sự tồn vong của quốc gia - dân tộc Việt Nam . Song ở chiều ngược lại, để khẳng định vai trò làm chủ đất nước, thì mỗi người dân Việt Nam trước hết phải là một công dân có trách nhiệm với sự lựa chọn của bản thân. Sự lựa chọn ấy được thể hiện qua lá phiếu để bầu nên cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mỗi người.

Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người đặt nền móng cho nền lập hiến Việt Nam, đã chỉ rõ: Quyền lực Nhà nước là thống nhất, bởi quyền lực Nhà nước có nguồn gốc từ Nhân dân. Nước ta là nước dân chủ, “địa vị cao nhất là dân, vì dân là chủ”, cho nên “bao nhiêu lợi ích đều vì dân, bao nhiêu quyền hạn đều của dân”.

Với quan điểm nhất quán đó, ngay sau khi Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa được khai sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ “Những nhiệm vụ cấp bách của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa”, mà một trong số đó là phải tiến hành ngay cuộc tổng tuyển cử. Thực tế lúc bấy giờ cho thấy, tiến hành một cuộc tổng tuyển cử ở một đất nước vừa thoát ách nô lệ gần một thế kỷ, vốn dĩ là việc không hề dễ dàng. Nhưng chưa hết, Nhà nước công - nông non trẻ lại đang trong tình thế thù trong giặc ngoài bao vây, cho nên tiến hành tổng tuyển cử càng trở nên gian nan vô cùng.

Vậy, vì sao Chủ tịch Hồ Chí Minh lại khẳng định, tổng tuyển cử là nhiệm vụ cấp bách dù đất nước đang trong cảnh “ngàn cân treo sợi tóc”? Người chỉ rõ: “Trước chúng ta đã bị chế độ quân chủ chuyên chế cai trị, rồi đến chế độ thực dân không kém phần chuyên chế, nên nước ta không có hiến pháp. Nhân dân ta không được hưởng quyền tự do, dân chủ. Chúng ta phải có một hiến pháp dân chủ. Tôi đề nghị Chính phủ tổ chức càng sớm càng hay cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu. Tất cả công dân trai gái mười tám tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dòng giống...”.

Câu trả lời, thiết nghĩ đã rất rõ ràng, bởi như Người từng nhấn mạnh, tổng tuyển cử “là một cách rất hợp lý để Nhân dân lao động thực hành quyền thống trị của mình”. Nhân dân ta vừa thoát khỏi ách nô lệ để trở thành người làm chủ đất nước. Song, để người dân có được sự hình dung sâu sắc nhất về quyền làm chủ, được thụ hưởng quyền tự do, dân chủ và nhận thức được trách nhiệm của người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh, thì một cuộc tổng tuyển không chỉ là yêu cầu cấp bách, mà còn là sự lựa chọn có tính tất yếu, sống còn. Do đó, tiến hành một cuộc tổng tuyển cử với chế độ phổ thông đầu phiếu, không chỉ có ý nghĩa to lớn khi nó khẳng định quyền làm chủ của Nhân dân ta; mà còn cho thấy khả năng tuyệt vời của nó trong việc góp phần tạo nên khối sức mạnh sắt thép từ tinh thần và lực lượng Nhân dân. Đó cũng chính là “bức tường thành” ý dân, lòng dân, sức dân vững chắc để bảo vệ Nhà nước công - nông non trẻ; đồng thời, cũng là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất để dựng xây đất nước. Và suy cho cùng, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Tổng tuyển cử tức là tự do, bình đẳng; tức là dân chủ, đoàn kết”!

Bầu ra cơ quan dân cử là tiền đề để xây dựng “một hiến pháp dân chủ”. Đây là điều tối quan trọng, bởi hiến pháp là một thực thể gắn bó chặt chẽ với chế định dân chủ. Cho nên, khi được quốc dân giao cho trách nhiệm thảo bản Hiến pháp đầu tiên của Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Quốc hội khóa I đã soạn ra một bản Hiến pháp với những điều khoản có tính lịch sử và dựa trên những nguyên tắc căn bản, đó là: Đoàn kết toàn dân, không phân biệt giống nòi, gái trai, giai cấp, tôn giáo; đảm bảo các quyền tự do dân chủ; thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân.

Từ bản Hiến pháp nền móng này, một nguyên tắc đã trở thành kim chỉ nam cho việc thực hiện quyền làm chủ đất nước của Nhân dân, đó là “thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của Nhân dân”. Bởi lẽ, Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời đánh dấu một bước ngoặt: từ “xã hội thần dân” chuyển sang “xã hội công dân”. Nhân dân ta từ thân phận nô lệ “một cổ hai tròng” thực dân - phong kiến, trở thành công dân của một nước dân chủ - nơi mà quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân. Song, để vận hành một cách trơn tru “xã hội công dân” khi mà tàn dư của chế độ cũ vẫn chưa thể gột sạch ngay, thì hơn lúc nào hết phải đề cao tính pháp quyền của xã hội.

Cái cốt lõi, tinh túy của một nền pháp quyền là đưa tinh thần thượng tôn hiến pháp, pháp luật vào quá trình quản lý xã hội. Không quản lý Nhà nước bằng pháp luật sẽ dẫn đến sự lạm dụng quyền lực và vi phạm quyền dân chủ; không quản lý xã hội bằng pháp luật thì công dân sẽ có những hành vi xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân khác và của cả cộng đồng. Chính vì lẽ đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định “Trăm điều phải có thần linh pháp quyền”. Lý giải điều này, có ý kiến cho rằng, pháp quyền được Chủ tịch Hồ Chí Minh nâng lên thành “thần linh” là nhằm nhấn mạnh vị trí tối cao và quyền uy của pháp luật - một thứ pháp luật hợp lẽ phải, hợp tự nhiên. Trong đó, Người xem hiến pháp là “linh hồn” của pháp quyền, là công cụ quan trọng nhất để xác lập và phân định các quyền. Để rồi, cùng với việc coi trọng giáo dục, nâng cao đạo đức xã hội chủ nghĩa, thì sự ra đời của hiến pháp sẽ tạo cơ sở pháp lý cho phương thức quản lý đất nước bằng pháp luật.

Để xây dựng xã hội pháp quyền thì phải xây dựng một Nhà nước pháp quyền làm nền tảng. Một Nhà nước mạnh là Nhà nước có hiệu lực và hoạt động trong khuôn khổ của pháp luật. Trải qua những giai đoạn cách mạng và trước đòi hỏi của thực tiễn, mô hình Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, vận hành theo cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ” cũng ngày càng hoàn thiện, góp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Bản chất của Nhà nước ta đã được hiến định: “Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt nam do Nhân dân làm chủ; tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân”. Bấy nhiêu câu từ súc tích nằm trong Điều 2, Hiến pháp 2013. Thế nhưng, với mỗi người dân Việt Nam, sẽ là vô trách nhiệm với qua khứ lịch sử lẫn tương lai dân tộc, nếu chúng ta đọc những dòng ấy một cách thờ ơ, vô cảm, hay xem đó là điều hiển nhiên. Bởi sự thật lịch sử đã cho thấy, để đổi lấy vài câu ngắn gọn trong Hiến pháp, cả dân tộc đã phải lấy máu xương và mồ hôi của 30 năm khói lửa chiến tranh, mới có thể tạc nên; rồi lại thêm 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới để “vặn mình thoát xác” khỏi sự nghèo nàn, trì trệ và tìm ra con đường phát triển phù hợp với quy luật lịch sử, với nguyện vọng thiết tha của toàn dân và của cả dân tộc.

Để rồi, thành quả vô giá mà ngày nay chúng ta đang thụ hưởng, đã được hiến định và có mọi cơ sở để được thực thi: “Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân”. Mệnh đề ấy chứa đựng một nội hàm đặc biệt sâu sắc và có ý nghĩa to lớn: “Nhà nước của Nhân dân” là Nhà nước mà ở đó Nhân dân là chủ thể tối cao của quyền lực Nhà nước; “Nhà nước do Nhân dân” là Nhà nước do Nhân dân lập nên, thể hiện ý chí, nguyện vọng của toàn dân; “Nhà nước vì Nhân dân” là Nhà nước lấy việc phụng sự Nhân dân là nhiệm vụ tối thượng.

Song để Nhà nước thực sự là của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, thì trách nhiệm của Nhân dân đối với việc xây dựng Nhà nước lại càng tối quan trọng và càng phải được nâng lên một tầm cao mới. Và tầm cao ấy, sẽ được bắt đầu với kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 này. Bởi Quốc hội khóa XVI sẽ bước vào một giai đoạn bước ngoặt của lịch sử: Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Trong kỷ nguyên mới ấy, với quyền lập hiến và lập pháp tối thượng, Quốc hội – cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, sẽ ví như “ngọn hải đăng” của những khuôn khổ pháp lý căn bản và quan trọng, có khả năng tạo lực đẩy thể chế, nâng tầm quản trị quốc gia theo hướng hiện đại, hiệu quả; đồng thời, mở đường cho đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển bền vững đất nước.

Với tầm vóc và ý nghĩa lịch sử to lớn của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, cho nên mỗi lá phiếu không chỉ là cách để hiện thực hóa quyền làm chủ của Nhân dân; mà còn góp phần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc, khi muôn người cùng chung sức đồng lòng hướng đến một mục tiêu cao cả là dựng xây đất nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, hạnh phúc. Đó là lá phiếu của ý chí và sức mạnh Nhân dân, góp phần xây dựng và củng cố Nhà nước pháp quyền, hay đảm bảo tính hợp pháp và sự vận hành ổn định của chính quyền từ Trung ương đến địa phương. Đó là lá phiếu của sự tín nhiệm, của niềm tin và sự kỳ vọng lớn lao mà toàn dân gửi gắm đến Quốc hội, HĐND. Cho nên, thành công của cuộc bầu cử không chỉ phụ thuộc vào quá trình tổ chức; mà nằm ở ý thức về bổn phận và trách nhiệm của mỗi cử tri. Để mỗi lá phiếu càng mang một sức nặng đặc biệt, khi nó giúp định hình chất lượng và hiệu quả hoạt động của cơ quan dân cử.

Và suy cho cùng, mỗi lá phiếu chính là sự khẳng định cao nhất cho vai trò trung tâm, chủ thể của Nhân dân. Khi mà “tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về Nhân dân”, song quyền lực ấy sẽ trở nên hình thức nếu Nhân dân không sáng suốt lựa chọn được những đại biểu dân cử - những người hội tụ trí tuệ, năng lực, đạo đức, có tầm nhìn và tư duy đổi mới để quyết định các vấn đề quan trọng trong quá trình lập pháp và xây dựng các chính sách kinh tế - xã hội vĩ mô. Ngược lại, chính sự sáng suốt thể hiện trong mỗi lá phiếu sẽ biến quyền lực thành động lực cho phát triển. Để rồi, đứng trước thời khắc lịch sử trọng đại - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, thì mỗi lá phiếu hôm nay sẽ là một viên gạch nền móng để dựng xây Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân. Đồng thời, mỗi lá phiếu mang theo ý chí, niềm tin, khát vọng và cam kết của mỗi người dân Việt Nam, sẽ là tiền đề nội lực và sức mạnh, để vun đắp tương lai rạng rỡ của dân tộc trong kỷ nguyên mới: Nước Việt Nam hoà bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Nội dung: Khôi Nguyên

Ảnh: Tư liệu

Đồ họa: Mai Huyền

Xuất bản: 5:13:03:2026:10:07