[E-Magazine]: Cuối đông, thêm một giấc nồng...

Mùa đông dần khép lại để mùa xuân ấm nồng ủ mầm ươm sắc, gợi nhắc niềm nhung nhớ. Chợt nghĩ, ta sống đủ đầy nhưng lòng vẫn thiếu khuyết, khát thèm một giấc nồng say...

Từ ô cửa, thấy cây đang ươm mầm trổ nụ, nhận ra mùa đông úa tàn đang dần trôi, nhường lối cho mùa xuân tràn trề hương sắc. Và lòng bâng khuâng nhớ những ngày cuối đông khi tết đã cận kề. Cơn gió trở mùa đột ngột kéo về làm ta xuýt xoa trong manh áo cũ. Nhớ cái rét tái tê lùa qua tấm chăn mỏng, bên bếp lửa bập bùng mẹ vừa xếp từng chiếc lá dong cho phẳng phiu đã vội gắp những viên than đỏ bỏ vào nồi đất, bưng lên đặt giữa nhà để thêm hơi ấm.

Càng gần chạp càng rét, nhưng khi sương dần vỡ ra thì ánh mặt trời đã rạng ngời từ sau dãy núi, cái rét bỗng nhiên dịu dàng trong làn gió phảng phất hương trầm.

Mấy chị em tôi ra sau hiên nhà ôm rạ ra ngõ để phơi lại. Đó là những bó rạ từ mùa gặt lúa nương để dành để đan nệm, đã mấy tháng trôi qua nhưng cọng nào cọng nấy còn vàng ươm ủ nhừ hương sữa.

Gió bấc vẫn thi thoảng đuổi nhau cùng lũ ong bướm đang trốn rét trong vườn cây còn vương nắng. Khuôn mặt lũ trẻ nứt nẻ, đỏ au như trái cà chua chín.

Tôi lom khom san đều từng cụm rạ, rải mỏng ra hai bên ngõ để hứng nắng. Đến chập tối lại gom về cất dưới mái hiên. Sáng hôm sau, nắng lên lại đem ra rải. Cứ liên tiếp như thế cho đến khi cọng rạ nhẹ thênh, hết ẩm mốc, thơm thơm mùi nắng lại có độ dẻo dai, ngời lên sắc vàng óng ả như màu của mật ong rừng.

Nội đã chuẩn bị sẵn nan tre. Đêm đến khi cả nhà ngồi quây quần bên bếp lửa chuẩn bị mấy thứ lặt vặt để đón tết thì nội tỉ mẩn ngồi đan nệm. Gọi là nệm cho sang chứ thực ra đó là những cọng rạ được kết lại với nhau thành tấm. Hôm sau những tấm nệm rạ ấy được mẹ cẩn thận đặt khít lên giường, trải thêm tấm chiếu là chị em tôi có chỗ nằm ấm êm. Lúc ấy cu em út tót lên giường nhún nhảy thích thú. Còn tôi, nằm áp má xuống để cảm nhận hơi ấm nồng nàn, vị ngọt thơm của hương lúa nương còn quyện vào từng cọng rơm êm ái.

Lại nhớ ngày gần chạp rét căm sương giăng ngập lối. Sương từ thung lũng bò lên triền đồi, sương phủ kín khe suối, luồn lách vào từng cọng cỏ. Cả xóm nhỏ chìm trong biển sương. Nhưng trên núi, trước cổng nhà, hai bên vệ đường, ngàn ngàn bông lau vẫn lồ lộ. Sương chẳng khiến lau nhạt nhòa, mà càng tô thêm vẻ huyền ảo mộng mị cho lau. Mặt trời gọi nắng, lau ánh lên những tia sáng lấp lánh như dát bạc. Chẳng cần phô diễn, tự thân lau đã toát lên vẻ mềm mại mà kiêu hãnh, dịu dàng mà cứng cỏi lạ lùng.

Lau già, màu lau nửa như sương, nửa như khói, nửa như mây trời đáp xuống trần gian. Ngắm chán, lũ trẻ bẻ xuống làm cờ chơi trận giả. Những sợi lau nhẹ bẫng rơi rơi, từ xa nom như một cơn mưa màu trắng rải kín con đường bụi đỏ. Có ai ngờ loài hoa của núi rừng hoang dã lại có ngày trở thành chiếc nệm bông lau ru giấc cuối đông.

Ấy là lúc cuộc sống khấm khá hơn, những tấm nệm rơm rạ đã cùng ta đi qua biết bao ngày đông gieo neo nghèo khó. Dần dần xơ cũ xộc xệch theo thời gian. Mẹ bảo, năm hết tết đến cái gì cũng phải mới mẻ, mẹ sẽ gắng thay những tấm nệm rạ ấy để cả nhà có chỗ nằm ấm hơn, đẹp hơn. Mẹ cùng các cô bác trong làng nảy ra sáng kiến hái bông lau để về làm nệm. Mẹ chọn những bông lau cầm đằm tay, mịn mượt, cắt nguyên cuống đem về ủ kỹ vào góc bếp cho đến khi từng sợi lau trắng muốt mềm tơi như gió thoảng. Mẹ khẽ khàng tuốt từ cuống đến chóp bông, những sợi lau mỏng mảnh thi nhau rời khỏi cuống. Tranh thủ chút nắng hanh mẹ đem ra phơi cho đến khi sợi lau phồng lên như những nụ bông, trắng xóa cả một khoảng sân nhỏ. Mẹ nói, khi hoa lau phồng xốp mới đạt yêu cầu làm ruột nệm, tạo độ đàn hồi nằm sẽ không bị đau lưng. Bông lau phơi xong, mẹ mua vải con công để làm vỏ nệm. Mẹ đo đạc, nhẩm tính kích thước rồi khâu thành những ô vuông nhỏ. Sau đó cầm từng nắm sợi lau cẩn trọng nhồi vào các ô thật đều, thật cân đối rồi khâu lại. Làm nệm bông lau đòi hỏi sự kỳ công, khéo léo của bàn tay người phụ nữ. Một chiếc nệm như thế mẹ phải ngồi cặm cụi cả tuần thì mới làm xong.

Những tấm nệm rạ cũ càng vẫn còn ấm hơi ký ức được thay thế bằng chiếc đệm bông lau đẹp đẽ với nền hoa con công gợn sóng, gập vào gập ra dễ dàng theo từng nếp chỉ. Tôi đã lớn lên với giấc ngủ êm đềm trong bao đêm giá rét của ngày cuối đông nhờ những tấm nệm rơm rạ, nệm bông lau đơn sơ mang nặng tình mẹ tình quê.

Tháng chạp đã ghé thềm nhà. Mùa đông dần khép lại để mùa xuân ấm nồng ủ mầm ươm sắc, gợi nhắc niềm nhung nhớ. Chợt nghĩ, ta sống đủ đầy nhưng lòng vẫn thiếu khuyết, khát thèm một giấc nồng say...

Nội dung: Võ Thị Thu Hương

Ảnh: Tư liệu Internet

Đồ họa: Mai Huyền

Xuất bản: 5:16:01:2026:19:00