A- A+
Đoàn viên, thanh niên TP Thanh Hóa thắp hương viếng các liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng, TP Thanh Hóa. Ảnh: Thế Chất
(THO) - Chiều cuối tuần, tôi định bụng ra cầu Hàm Rồng để hóng gió và tìm chút yên tĩnh sau một tuần mỏi mệt công việc ở phố thị. Vừa đến cầu, thả mắt lướt nhìn trời đất, bắt gặp ngay một tượng đài liệt sĩ uy nghi, sừng sững phía bên kia, có gì đó xao xuyến thúc giục. Thế là bỏ ý định cũ, tôi phóng xe tìm một quầy hoa, mua bó huệ trắng, thư thả men bờ sông Mã, đi về hướng Nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng.
Nghĩa trang liệt sĩ Hàm Rồng nằm trên phường Nam Ngạn, TP Thanh Hóa. Vừa rời khỏi quốc lộ gió bụi ồn ào chỉ chừng hai ki-lô-mét, mà đến đây tôi như lạc vào một miền khác. Chỉ ngoài kia thôi, cách vài trăm mét đã là quán xá, san sát nhà tầng sầm uất, ồn ào xô bồ bon chen phố thị, thế mà bước chân vào đây, cái tĩnh lặng yên ả, thanh đãng trong veo đến lạ lùng. Sự bình yên, thanh tịnh bắt đầu từ con đường bê-tông sạch sẽ ngăn ngắn. Hai bên lối vào nghĩa trang là những cây xà cừ vạm vỡ, xanh rợp lá, thân bền bỉ vững chãi phếch màu, thẳng tắp nối nhau đứng đón gió từ cánh đồng ùa về vi vút. Vài cụ già thư thả nằm trên những chiếc võng được mắc dưới tán râm đó như để hưởng cái ý vị ngọt lành của trời đất ban riêng cho nơi này.

Chú Nguyễn Châu Long niềm nở tiếp tôi như tiếp người đã quen, có lẽ đó là tâm thế, là niềm vui của một người quản trang khi được đón bất kỳ ai về đây thăm đồng đội mình. Sau khi uống chén nước trong phòng trực, chú Long dẫn tôi đến chân tượng đài thắp hương. Trong lúc đợi chú châm hương, tôi đứng lặng nép bó huệ vào lòng, ngước nhìn tượng đài uy nghi, sừng sững và nhìn ra cả ngàn ngôi mộ trắng xóa hiên ngang, bình thản giữa đất trời. Bỗng thấy lòng rưng rưng xúc động, thấy mình bé nhỏ, may mắn và hạnh phúc biết bao so với những hình khối màu trắng lặng lẽ và thiêng liêng ngợp nắng kia...

Dâng hoa thắp hương xong, tôi theo chú Long đến từng hàng mộ nhỏ. Cỏ mơn man gối mình lên thành mộ, lên lối đi, lấn bấn cuốn vào chân khách như để kể về những miền xanh bất diệt.

Chú Long dẫn tôi tới hàng mộ đầu, bên phải lối vào tượng đài, tay chỉ, giọng trầm nhẹ: Hẳn cháu nghe nhiều đến cái tên Lê Đình Chinh, người chiến sĩ xin nhập ngũ ở tuổi mười lăm và anh hùng ngã xuống ở tuổi mười tám. Ngôi mộ của anh được đặt ở vị trí hàng đầu này đấy...

Vâng, tuổi mười tám của anh và  hàng trăm tuổi mười chín đôi mươi, hay chỉ nhích nhắc hơn thế, được ghi trên những tấm bia đó, ám ảnh tôi đến nghẹn ngào. Bằng tuổi họ ngày ấy, thế hệ chúng tôi hôm nay được vô tư rong ruổi bao ước mơ cao xa, chẳng phải bận lòng lo toan gì to tát. Vậy mà các anh, các chị đã đem tuổi xuân ấy đi vào lửa, thắp xanh bầu trời đất Việt, nối dài những dải bình yên Tổ quốc. Hẳn trong số họ, không ít người khi trút hơi thở cuối cùng vào gió, còn chưa từng biết đến một lần hò hẹn, còn chưa từng biết cầm tay ai đó mà mộng mơ, hoặc có những người nhắm mắt mang theo lời thề non hẹn biển, mà chẳng kịp biết mình đã để lỡ dở một chuyến yêu thương.

Chú Long vừa dẫn tôi đi vừa thủ thỉ kể chuyện, những câu chuyện đời gắn liền với nghề quản trang của mình trong suốt hai mươi bảy năm qua. Sau nhiều năm quân trường, năm 1987 chú được điều thẳng về đây khi đang làm nhiệm vụ quốc tế bên nước bạn Lào. Bởi thế, người đàn ông ấy tha thiết lắm với công việc, nặng lòng lắm với những ngôi mộ lặng lẽ nơi này. Bởi thế, chú coi tất cả những người nằm đó thân thương, gần gũi như đồng đội của mình và chú thuộc hết từng vị trí của những cái tên trên từng ngôi mộ, nhớ rõ câu chuyện về họ.

Đang trò chuyện, bất chợt chú dừng lại và ngồi xuống cạnh một ngôi mộ giữa khu K, mân mê rứt những sợi cỏ đan len lên bát hương, nghẹn ngào. Chú kể, khi đón những người đồng đội về, nhìn phần hài cốt của họ chỉ có một nhúm ít ỏi, thương lắm cháu ạ. Phần nhiều xương cốt chẳng biết lạc đâu đó trên chiến trường, chưa kể có những ngôi mộ chỉ có độc tấm bia. Giây phút ấy không gian như lắng xuống. Tôi nghe rõ cả tiếng cá đớp động chân sen dưới lạch nước nhỏ bên cạnh, nghe rõ tiếng thở của người lính già trôi lãng đãng trong suy tư, trăn trở. Chú nói những điều tưởng bình thường bé nhỏ thôi, nhưng lại là những mất mát vô cùng. Tôi chợt nghĩ, những bé nhỏ ấy đủ lớn lao cho một Việt Nam có hôm nay an bình, vững chãi, và còn đủ hào khí nung nóng những dòng máu đang chảy trong triệu triệu con tim tuổi trẻ đất Việt hôm nay và mai sau...

Hai chú cháu đi hết bảy khu mộ tự lúc nào không biết, bao nhiêu câu chuyện, bao nhiêu nỗi niềm của người lính già ấy trong suốt buổi chiều. Hoàng hôn đã chùng chiềng đổ thâm thẫm mầu mây, như giục giã tôi trở về. Theo chú đi thêm một vòng ven nghĩa trang trên những bờ mương nhỏ, dưới mặt nước đang bắt đầu điểm những bông sen đầu mùa trong xanh mướt lá sen. Tôi chầm chậm để hít hà như hưởng thụ thật nhiều cái mùi hương ngọt ngào, thanh tịnh, để nghe lòng mình nhẹ bẫng mà an nhiên. Sen ở đây không quá xanh tốt, không nhiều hoa, bông không to và không rực rỡ, chỉ loáng thoáng điểm trong lùm lá những đóa nho nhỏ vừa vặn xinh, màu hồng phơn phớt phai, ấy thế mà trông đẹp đến bình dị và thanh tao giữa chốn linh thiêng này. Chú Long bảo: Sen này chú vận động anh em đi xin về trồng, mỗi năm thêm một ít, đến giờ đã lan khắp con mương chạy quanh bốn phía rồi. Có sen, nghĩa trang cũng bớt cô quạnh và vong hồn của những người nằm đó sẽ thanh tịnh bình yên. Chú tin thế, nên trồng thật nhiều.

Đang ngây ngất trước sen, tôi bỗng sững người khi nhìn thấy hai đài bia lớn nằm ở hai bên ngay phía sau tượng đài ven bờ mương. Trân trân nhìn hàng chữ trên đó, chưa kịp hỏi thì chú Long đã bước nhanh lên trước: À, chú chưa nói với cháu về hai ngôi mộ tập thể của những người lính tình nguyện Việt Nam, các anh hy sinh khi làm nhiệm vụ quốc tế bên nước bạn Lào.

Rồi chú lại xúc động kể về một cuộc thảm sát của giặc, khi quân ta đang trú ngụ, hoạt động trong hai cái hang ở nước bạn, bất ngờ bị bao vây đánh úp... Ngày tìm kiếm được hài cốt, đã không thể phân biệt danh tính từng người, nên khi quy tập về đây, những hài cốt nào cùng một hang thì được chôn cất trong cùng một huyệt mộ. Thế nên ở đây có một mộ 63 hài cốt và một mộ  28 hài cốt...

Tôi đứng rất lâu chỉ để nhìn hàng chữ. Một cảm giác buốt nhói. Những người con của đất nước kiên trung này, cả khi đã nằm xuống mà đến cái tên cũng không thể gọi được sau làn khói hương lam loang đầy mắt mẹ. Thương lắm, những người ở lại, không thể đắp cho con, cho anh mình một nấm mộ tròn trĩnh trên cánh đồng quê hương ngày đầy nắng và gió thanh bình. Các anh nằm đó bên nhau từ ngày máu thịt và linh hồn lẫn vào làm một. Làm một để hóa xanh bầu trời trên cao kia. Tôi nhìn ra bốn bề cánh đồng, thấy hình như những ngọn lúa, những rặng cây đang cúi đầu. Bình yên, hạnh phúc này đánh đổi nhiều quá những mất mát vô hình, không tên. Mắt nhòa đi, tôi khẽ cúi đầu lặng lẽ thật lâu với cỏ.

Chiến tranh đã đi qua, đã lùi xa và trở thành quá khứ. Đất nước đang lớn lên cùng bạn bè năm châu. Còn đó những hào hùng oanh liệt, rạng rỡ trên từng trang sử, trong niềm tự hào của mỗi chúng ta. Và còn đó, cả những vết đau trên mình Tổ quốc, nhưng nhức lòng người Việt. Người nằm xuống có lẽ đã thanh thản, bởi xương máu của họ đã đổi được bình yên cho non sông, người ở lại cũng khép nỗi đau, mà tự hào vì người thân của mình đã hóa thành một phần đất nước. Nhưng day dứt lắm những bóng người đau đáu, miệt mòn ngày tháng kiếm tìm phần mộ của người thân yêu trên khắp các nghĩa trang. Tôi cứ ám ảnh lời của chú Long:  thi thoảng lại có một đoàn về đây đi tìm phần mộ người thân, thương nhất là những người mẹ, người con, người em nào đó, mang niềm hy vọng bước qua cánh cổng này, cần mẫn đọc kỹ từng tấm bia, để rồi lại vô vọng trở ra.

Rồi họ sẽ lại đi bao nhiêu nơi như thế. Hy vọng, ngậm ngùi và thất vọng sẽ còn nối tiếp nhau trong hành trình không hứa hẹn.

Chia tay chú Long và Nghĩa trang Hàm Rồng trong ngổn ngang, bâng khuâng những cảm xúc. Hình ảnh những hàng mộ trắng lóa, những cái tên, những gương mặt ngời ngời cứ trào dâng trong tôi một niềm xúc động. Thứ xúc động vừa bi hùng vừa tự hào, vừa tràn đầy niềm tin về một đất nước bình yên vì có những người con kiên trung, sẵn sàng hóa thành đất nâu để trời xanh màu Tổ quốc. Tôi đi về nghe sau lưng vọng theo tiếng hát từ những ngôi mộ kiêu hùng.

In bài viết

Gửi ý kiến của bạn

Gửi ý kiến của bạn

 
Thông tin thời tiết
Tỉ giá ngoại tệ
Thông tin giá vàng
Chứng khoán


- Cao đẳng Dược Tp HCM


- Tuyển sinh Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Cao đẳng Y Dược Đồng Nai



- Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur


- Tuyển sinh Y Dược


- Xét tuyển Cao đẳng Dược Hà Nội


- Trường Cao đẳng Dược Hà Nội


- Cao đẳng Dược Hà Nội


- Xét tuyển Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Tuyển sinh Cao đẳng Y Hà Nội


- Y học cổ truyền Tp HCM


- Y học cổ truyền


- Dược sĩ


- Thuốc Bắc


- Phục hình răng


- Kỳ thi THPT Quốc Gia


- Nhà thuốc GPP


- Giảm báo tự nhiên


- Hôn nhân gia đình


- Thẩm mỹ nữ


- Bác sĩ Thẩm mỹ


- Tăng cân nhanh


- Viện Thẩm Mỹ Hà Nội


- Trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Xét tuyển Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- điện thoại iphone


- nấm phụ khoa

- rong kinh

- Chung cư Green Pearl


- Cao đẳng Dược TPHCM

- vé máy bay đi thanh hóa