A- A+
(THO) - Tháng 3, thời tiết đỏng đảnh như cô gái dậy thì. Buổi sáng đang rét như cắt ruột, trưa trời bỗng hửng nắng rồi ngày mai nồng nực như đã vào hạ. Thoắt cái xe đã lên đến huyện lỵ Quan Sơn. Tôi thực sự ngỡ ngàng. Quan Sơn đây ư! Mười năm trước tôi đã từng lên đây viết bài cho ngành lâm nghiệp, khi đó thị trấn Quan Sơn còn tiêu điều lắm. Phần lớn các nóc nhà của các cơ quan công sở đều là nhà cấp bốn. Đường sá trong thị trấn cũng lổn nhổn gạch đá và đôi chỗ còn lầy lội. Nhưng ấn tượng trong tôi về nơi đầu nguồn con nước hồi đó còn ấm áp đến tận bây giờ.
Theo con đường 217, chúng tôi đi về phía cực Tây của huyện. Con đường 217 bây giờ rộng thênh thang, thế mà cúi xuống nhìn thấy con sông Luồng uốn lượn quanh chân đèo như một con rắn khổng lồ, tôi vẫn có cảm giác rờn rợn. Nhớ lại cái năm nào tôi cũng đi lên Na Mèo khi mới vừa qua một cơn mưa rừng, đường đi lầy lội trơn trượt và rùng mình vì nghe chuyện vừa mới xảy ra một vụ tai nạn. Một em gái đi nhờ xe ô tô chở luồng, bị lăn xuống sông luồng khi đi qua đoạn đường  sạt lở. Vừa đi tôi cứ vừa nghĩ đến những người thanh niên tình nguyện một thời lên đây bổ những nhát cuốc đầu tiên mở rừng san núi để làm ra con đường này với bao nhọc nhằn vất vả, đôi khi phải đổi cả tính mạng nữa, đó là những con người đã hóa thân vào trang văn của nhà văn Kiều Vượng, ông cũng chính là người trong cuộc, nên ông hiểu giá trị của từng mét đường lên biên giới này nó đắt đến mức nào. Để bây giờ chúng ta có một Na Mèo sầm uất, một cửa khẩu quốc tế khang trang thuận lợi cho việc giao thương với nước bạn Lào.

Đã gần trưa, chợ Na Mèo vắng ngắt, vả lại hôm nay cũng không phải ngày phiên, nhưng nhìn vào trong chợ tôi đủ biết chợ bây giờ đã được xây dựng khang trang hơn ngày xưa rất nhiều. Hồi ấy chợ chỉ là một bãi đất trống lổn nhổn gạch đá, song vẫn rất đông đúc và nhộn nhịp. Hầu như  gồm đủ mọi sắc tộc, Kinh, Mường, Thái, Mông và cả Lào nữa và rất phong phú cả về hàng hóa cũng như ngôn ngữ. Ở Na Mèo bây giờ có lẽ người ta cũng không cần phải chờ đến phiên chợ mới có cái để mua nữa mà hai bên đường phố các cửa hàng, cửa hiệu cũng bày bán chẳng thiếu thứ gì. Cửa khẩu Na Mèo thời tôi đến còn heo hút lắm, thế mà bây giờ đang được đô thị hóa rồi. Cửa khẩu quốc tế Na Mèo đã được xây dựng khá khang trang khác hẳn so với cái thời tôi đến trước đây. Vẫn bên cạnh đầu nguồn con sông Luồng, con sông được hợp thành từ hai con suối lớn của Lào là Nặm Xôi và Nặm Pùn hợp thành ngay tại cửa khẩu. Để rồi sau đó cùng với sông Lò đổ về dòng sông Mã  ở vùng Hồi Xuân (Quan Hóa).

Nước bạn Lào đã hiện ra trước mắt chúng tôi,  cảnh vật thì chẳng có gì khác so với Na Mèo. Có lẽ khác, đó là con đường cũng ngoằn ngoèo leo dốc nhưng gập ghềnh  sỏi đá bởi những ổ gà, ổ voi đang bị bong tróc. Có lẽ con đường này vẫn nguyên xi từ cái thời đoàn thanh niên tình nguyện Thanh Hóa sang mở đường cho tỉnh Hủa Phăn của nước bạn Lào, con đường đã thắt chặt thêm tình hữu nghị của hai tỉnh Thanh Hóa – Hủa Phăn. Nhưng nằm lại nơi đây cũng không ít tuổi thanh xuân của những người con xứ Thanh.

Chiếc xe vẫn nghiêng ngả ì ạch lăn bánh, nó như cũng thấm cái mệt của những người ngồi trong xe, càng mệt hơn khi nhìn sang hai bên đường chỉ thấy những suối nước khô cạn, những thửa ruộng trơ khấc nứt nẻ dưới cái nắng chang chang. Một người trong đoàn kêu lên: Ruộng nương bỏ không, rừng thì bị đốt trụi thế này thì họ lấy gì mà ăn nhỉ. Anh Phạm Quang Thẩm - người một thời đã từng là Phó trưởng Ban Dân tộc Miền núi của tỉnh giải thích:  Ở Lào người ta chỉ trồng lúa một vụ và bây giờ đang là mùa khô không có nước, bao giờ đến mùa mưa người ta mới trồng cấy. Sản lượng lúa thấp nhưng lúa nếp của Lào ăn ngon lắm, tý nữa các vị sẽ được thưởng thức. Quả đúng vậy, đến Viêng Xay chúng tôi vào một quán cơm và được ăn xôi đựng trong những cái giỏ nan nhỏ đan rất khéo. Xôi dẻo và ngọt, chỉ nắm lại ăn không cũng thấy ngon.

Đường lên Na Mèo hôm nay  rộng rãi. Nhà thơ Hồng Vân cứ tấm tắc khi nhìn ra ngoài cửa kính xe: Ôi quê hương  mình đẹp quá, cây cối xanh tươi, ruộng đồng mơn mởn. Những thửa ruộng bậc thang phủ kín sườn đồi bằng một thảm lúa xanh rờn đến mát mắt. Đúng là có đi ra nước ngoài mới thấy miền núi của mình  thật đẹp. Anh Cừ, thổ dân của vùng Na Mèo lại giới thiệu cho chúng tôi đến thăm một bản ở xã Sơn Điện mà theo anh là đáng viết lắm. Đó là bản Ngàm, bản đầu tiên đạt chuẩn nông thôn mới của xã Sơn Điện.

Bản Ngàm là bản  của người dân tộc Thái, chiếm đến 98%, nằm bên triền sông Luồng. Tôi đã từng đến những bản làng được dân du lịch ca ngợi như bản Lác ở Mai Châu (Hòa Bình), bản Lát ở Mường Lát (Thanh Hóa)... nhưng ở đó cái sự gia công hơi nhiều cho hợp với nhu cầu của việc kinh doanh nên vẻ mộc mạc thuần khiết đã bị vơi đi ít nhiều. Còn ở đây, nó là một bản làng tận thâm sơn cùng cốc của một xã cũng cùng cốc thâm sơn của một huyện tít tận cùng biên giới phía Tây của tỉnh. Nên nó mộc mạc giản dị như bông hoa rừng mọc lẻ loi nơi sơn cước. Điều đầu tiên mà chúng tôi nhận ra cái vẻ nông thôn mới của bản đó là con đường vào bản. Con đường bê tông rộng đến bốn mét ngoằn ngoèo đưa xe ô tô của chúng tôi vào đến tận sân một ngôi nhà sàn lớn đặc trưng của dân tộc Thái, có lẽ là nhà văn hóa, hội họp gì đấy của bản. Nhưng vào đến bên trong thì mới thấy những vật dụng sinh hoạt gia đình. Hóa ra chỉ là nhà ở của một cán bộ trong bản thôi. Quả là ngôi nhà sàn bằng gỗ đã lên nước bóng loáng màu cánh gián, vừa hiện đại vừa thô sơ, vì bên trong vẫn có phòng riêng, có nhà tắm, nhà bếp, nhưng vẫn đảm bảo cái bản sắc riêng của người Thái. Anh  Lương Văn Duẩn, trưởng bản cho biết: Cả bản có 73 nóc nhà thì hầu như đều là nhà sàn gỗ như vậy. Quả thật theo chân anh trưởng bản chúng tôi đi tham quan quanh bản đều thấy nhà nào cũng như vậy, dưới sân là nền xi măng rất sạch sẽ thoáng mát. Là nơi đặt bàn nước, nghỉ ngơi, mắc võng, dệt vải, dựng xe máy... Tôi có cảm giác từa tựa như một khu resot. Thật êm đềm. Anh Duẩn còn cho biết: Toàn bản đã cho quy hoạch nhà ở theo khu rất gọn gàng theo hàng lối dọc con đường đi đã được bê tông hóa đến từng ngõ ngách và cái lạ nhất ở một bản vùng sâu, vùng xa này là được đánh số nhà như nơi phố thị. Không thấy nhà nào có bóng dáng một con gia súc, gia cầm nào. Tôi ngạc nhiên quá thì được anh trưởng bản giải thích: Toàn bộ khu chăn nuôi được quy hoạch riêng xa khu dân cư và cũng được đánh lô theo từng hộ gia đình. Nên môi trường sinh hoạt trong bản luôn sạch sẽ vệ sinh và không khí thì phải nói là tuyệt vời. Dọc con đường đi trong bản anh đang cho tiến hành trồng cây, có thể là những cây hoa, cây cảnh và làm hàng rào bằng cây chè để tạo một không gian xanh.

Khi chia tay, trưởng bản còn tha thiết mời chúng tôi thưởng thức rượu cần, anh khoe rượu cần đặc biệt được ngâm từ nước con suối Bơn ngọt lịm. Nhưng vì còn phải đi xa chúng tôi từ chối làm anh cứ tấm tắc tiếc rẻ, bảo rằng sẽ cho chúng tôi nghe khặp, xem khua luống. Nhưng chúng tôi hứa sẽ trở lại vào một ngày nào đó. Đôi mắt anh sáng lên rồi hẹn: Các anh chị sẽ quay lại nhé. Lần sau trở lại đây  các anh chị sẽ thấy một bản Ngàm còn đẹp hơn bây giờ  nhiều vì chúng tôi đang xây dựng khu du lịch cộng đồng, sẽ thu hút khách du lịch về đây còn hơn cả bản Lác ở Mai Châu ấy chứ.

Con đường trở về hình như nhanh hơn vì toàn xuống dốc. Một bên là vách núi dựng đứng còn một bên là con sông Lò sâu thẳm uốn lượn khi ẩn khi hiện như theo chân chúng tôi. Con sông Lò và sông Luồng là nguồn nước nuôi dòng sông Mã đều được bắt nguồn từ bên nước bạn Lào và đều chảy qua huyện Quan Sơn.

Sáng ngày hôm sau chúng tôi xuôi triền sông Mã để trở về thành phố. Những câu chuyện rôm rả của buổi ban đầu lên đường như chìm xuống. Trong mỗi người đều có những tâm tư lắng đọng. Miền núi xứ Thanh quả  đang chứa đựng rất nhiều tiềm năng cả về kinh tế và văn hóa. Đòi hỏi tất cả chúng ta phải biết  nhìn nhận và đánh thức nó một cách hợp lý để không bỏ phí một nguồn tài nguyên vô tận này. Miền núi ơi, người sẽ tiến kịp miền xuôi!.

 

In bài viết

Gửi ý kiến của bạn

Gửi ý kiến của bạn

 
Liên kết hữu ích
Thông tin thời tiết
Tỉ giá ngoại tệ
Thông tin giá vàng
Chứng khoán


- Cao đẳng Dược Tp HCM


- Tuyển sinh Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Cao đẳng Y Dược Đồng Nai



- Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur


- Tuyển sinh Y Dược


- Xét tuyển Cao đẳng Dược Hà Nội


- Trường Cao đẳng Dược Hà Nội


- Cao đẳng Dược Hà Nội


- Xét tuyển Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Tuyển sinh Cao đẳng Y Hà Nội


- Y học cổ truyền Tp HCM


- Y học cổ truyền


- Dược sĩ


- Thuốc Bắc


- Phục hình răng


- Kỳ thi THPT Quốc Gia


- Nhà thuốc GPP


- Giảm báo tự nhiên


- Hôn nhân gia đình


- Thẩm mỹ nữ


- Bác sĩ Thẩm mỹ


- Tăng cân nhanh


- Viện Thẩm Mỹ Hà Nội


- Trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Xét tuyển Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- điện thoại iphone


- nấm phụ khoa

- rong kinh

- Chung cư Green Pearl


- Cao đẳng Dược TPHCM

- vé máy bay đi thanh hóa