A- A+
110 năm du lịch Sầm Sơn: Bước ngoặt mang tầm thế kỷ
Một góc TP Sầm Sơn hôm nay. Ảnh: Hải Đăng
(THO) - Lịch sử hình thành dải đất nơi đầu sóng ngọn gió Sầm Sơn được viết bằng hai thứ “bút pháp” riêng biệt mà vô cùng hài hòa. Đó là một chương tuyệt tác do tạo hóa đặt bút mà họa nên dáng dấp của hình sông thế núi, của những vụng biển xinh đẹp, của nước xanh, cát trắng, nắng vàng. Và, đó còn là thiên trường ca được viết bởi bàn tay lao động, kể từ bước chân đầu tiên những người đi mở đất, kéo dài suốt mấy thế kỷ để làm nên đô thị du lịch Sầm Sơn hiện đại, văn minh ngày nay!
Sầm Sơn nhìn từ trên cao tựa nét mày thiếu nữ đương tuổi xuân thì, mềm mại, tươi mới và xinh đẹp, điểm tô đầy duyên dáng trên gương mặt biển cả. Dải cát dài phẳng mịn kéo từ cửa Hới đến Vụng Tiên như chiếc khăn khoác hờ hững trên đôi vai trần. Đó là nơi biển gặp bước chân người, cũng là nơi con người lấn biển từ những bước chân đầu tiên bỏng rát nắng và cát. Hòn Cổ Giải - điểm đầu của dãy Trường Lệ - đâm thẳng ra biển làm mũi neo giữ lấy dải đất khỏi vô vàn sóng gió, giông bão. Từ góc nhìn ấy, trải khắp 3 phía là khoảng không vô tận của nước biếc và mây trời. Sầm Sơn tháng 4 bắt đầu đón những ngày hè rạng rỡ của nắng, của gió, của sóng. Đi giữa cái thênh thang của không gian ấy, bước chân thản nhiên mặc cho cát ôm ấp, vỗ về, níu giữ để thả hồn theo gió đang thao thiết gọi sóng xô bờ và bản tình ca du dương vọng về từ thẳm sâu biển cả đang cất lên niềm hân hoan mời gọi du khách về với Sầm Sơn.

Đô thị du lịch biển trước ngày đại lễ 110 năm, sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng trên hành trình hơn 1 thế kỷ khai thác và phát triển, luôn đầy ắp cảm xúc. Có niềm tự hào của thành tựu, có sự xốn xang của hy vọng mới và có cả trăn trở cho tương lai. Sầm Sơn nay đã khác xưa, một diện mạo mới, một tầm vóc mới và một vị thế mới trên bản đồ du lịch Việt Nam, đã và đang được khẳng định. Ngược lại lịch sử, khi Sầm Sơn còn như viên ngọc thô, ẩn mình dưới ngút ngàn phi lao, nhưng tự thân vẻ đẹp hoang dã ấy đã tỏa ra thứ ánh sáng lung linh, hấp dẫn những người Pháp sành sỏi ăn chơi nhất. Để rồi, sau một hồi khảo sát, nghiên cứu đủ các điều kiện đất đai, khí hậu, địa hình; đong đếm đủ các chỉ số màu nước, độ mặn, chất khoáng, độ cao sóng; khám phá khắp cảnh quan, các bãi tắm, nền cát... năm 1907, người Pháp bắt đầu xây dựng Sầm Sơn trở thành khu nghỉ dưỡng dành riêng cho quan lại Pháp, Việt và giới thượng lưu, quý tộc thời bấy giờ. Có người đã ví Sầm Sơn khi ấy - với những vi la, biệt thự đặc trưng kiến trúc Pháp nằm trên các mỏm đá hoa cương hay trườn ra gần mép cát, cùng các khu phố buôn bán sầm uất – chẳng khác nào chốn thần tiên lạc giữa phàm trần. Song, sự xa hoa ấy chỉ dành cho một bộ phận rất nhỏ, còn với dân lao động nghèo cả đời bán mạng cho biển, vùi thân trong cát, thì vẻ đẹp hay giá trị của biển chỉ giới hạn ở mẻ cá đầy, vơi...

Ngày nay, những vi la, biệt thự thời Pháp đã hoàn toàn mất dấu, nhưng với việc khẳng định Sầm Sơn là một bãi tắm tốt nhất để phục hồi sức khỏe và nghỉ ngơi; đồng thời, đã cho xây dựng hạ tầng kỹ thuật, cơ sở vật chất ban đầu của một khu nghỉ dưỡng cao cấp, có thể nói, người Pháp đã đặt những viên gạch đầu tiên – cũng là bước ngoặt đầu tiên, đánh dấu sự định hình về diện mạo của một đô thị biển du lịch hàng đầu. Bẵng đi một thời gian chừng vài chục năm, do chiến tranh và điều kiện không cho phép, biển Sầm Sơn lại trở về với trạng thái ban đầu của nó, “tự nhiên như nhiên” và cách làm du lịch manh mún, nhỏ lẻ kiểu nông hộ. Trong khi sự hiện diện của chính quyền với vai trò là người đề xuất và thực hiện các chiến lược quản lý, phát triển du lịch một cách bài bản, thì hầu như chưa để lại nhiều dấu ấn. Mãi đến 2 thập kỷ cuối cùng của thế kỷ XX, tiềm năng, lợi thế của Sầm Sơn mới được nhìn nhận lại và du lịch cũng theo đó mà bắt đầu khởi sắc. Sầm Sơn đẹp ở cảnh, nhưng Sầm Sơn còn quý hơn nhờ “vị thuốc” tự nhiên từ nước biển, có tác dụng chữa bệnh. Đó là cơ sở để Sầm Sơn xây dựng tiêu chí “sức khỏe – kinh tế - bạn bè” và sự kiện khai trương hè Sầm Sơn năm 1989, với slogan khá thực tế nhưng phù hợp, đã tạo ra bước ngoặt tiếp theo cho du lịch Sầm Sơn.

Có dịp trao đổi với vị “kiến trúc sư” của du lịch Sầm Sơn thời kỳ ấy - nguyên Bí thư Tỉnh ủy Lê Huy Ngọ, chúng tôi được ông cho biết: Đó là giai đoạn vô cùng khó khăn của tỉnh Thanh Hóa chứ không riêng gì Sầm Sơn. Để rồi, quyết định khai trương Sầm Sơn một cách bài bản là bước đi quan trọng, tạo ra tiền đề cho sự hình thành thương hiệu “hè Sầm Sơn” hiện nay. Không thể so sánh Sầm Sơn của năm 1989 với Sầm Sơn của năm 2017 hiện tại về quy mô hay vị thế. Song, không thể phủ nhận, đó là những năm tháng “dò đường” cho du lịch Sầm Sơn phát triển, cũng là tìm hướng mở cửa cho Thanh Hóa đến gần hơn với bạn bè và thoát khỏi sự kìm hãm, trói buộc của những định kiến vốn đã o bế sự phát triển của xứ sở này suốt một thời gian dài. Như chia sẻ của ông Lê Huy Ngọ, sự chuyển mình của Sầm Sơn giai đoạn ấy là bài học cho các nhà quản lý trong việc biến thách thức thành cơ hội phát triển, đồng thời, truyền một cảm hứng mới để Sầm Sơn “rũ bùn đứng dậy”! Và quả thật, với việc xác định lại cơ cấu kinh tế, trong đó du lịch trở thành ngành kinh tế trọng yếu, du lịch Sầm Sơn đã có tiền đề căn bản để chính thức bước vào thời kỳ phát triển mới, nhanh chóng và toàn diện.

Con đường Hồ Xuân Hương như sợi dây cung, nối chân đền Độc Cước ra tận khu Vạn Chài. Dọc hai bên đường, những Hubway sang trọng và tươi mới đang dần xóa đi ký ức xám xịt về những gian hàng tạm bợ từng chen vai thích cánh, bon chen với bãi cát và thẳng tay “chặt chém” khiến khách thất kinh. Sầm Sơn suốt mấy thập kỷ ngủ quên với sóng gió đã được đánh thức, song vẫn còn nhiều lạ lẫm trước cơ chế mới. Để rồi, du lịch vốn chưa kịp đứng vững lại rơi vào “khủng hoảng” về phương hướng phát triển, cách thức quản lý và nhất là văn hóa du lịch. Suốt nhiều năm, người ta không nói đến Sầm Sơn ở bãi tắm đẹp hay cảnh sắc thiên nhiên hài hòa, mà xoáy sâu vào vấn nạn chèo kéo, phiền nhiễu, cùng lối làm ăn, buôn bán chộp giật, bất chấp quy định. Một Sầm Sơn “xập xệ” từ trong nhận thức lẫn hành vi của người làm du lịch đã đặt đô thị du lịch biển trước sự lựa chọn sống còn, mà chỉ có sự đột phá trong tư duy và quyết liệt trong hành động mới có thể thay đổi được.

Chưa đầy dăm năm trở lại đây, Sầm Sơn đã trở thành đô thị có sức hút  mạnh mẽ các nguồn lực đầu tư xã hội, đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược vào các khu vực trọng điểm du lịch, có ý nghĩa quan trọng đối với du lịch Thanh Hóa nói riêng và Việt Nam nói chung này. Trong 5 năm, tổng vốn đầu tư từ ngân sách Nhà nước và doanh nghiệp cho phát triển hạ tầng du lịch trên địa bàn đạt gần 7.000 tỷ đồng. Qua đó, hệ thống cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật du lịch ngày càng đồng bộ, hiện đại; kinh tế du lịch phát triển vượt bậc cả về quy mô, cơ cấu, chất lượng và hiệu quả; sản phẩm du lịch ngày càng hoàn chỉnh, chất lượng cao; môi trường du lịch ngày càng thân thiện, an toàn; văn hóa du lịch đang được điều chỉnh cho phù hợp, hướng đến sự hài lòng của du khách... Đây là cơ sở để Sầm Sơn phát triển nhanh và mạnh mẽ, khẳng định vị thế, vai trò “vùng động lực” của du lịch Thanh Hóa và du lịch Việt Nam, với tư cách 1 trong 12 đô thị du lịch trọng điểm quốc gia vào năm 2020.

Chìa khóa đổi mới và thành công của Sầm Sơn, như khẳng định của đồng chí Mai Xuân Liêm, Tỉnh ủy viên, Bí thư Thành ủy, nằm ở việc mở rộng không gian đô thị và đầu tư nâng cấp hạ tầng du lịch. Song quan trọng không kém là công tác tuyên truyền, giáo dục, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân về truyền thống lịch sử văn hóa, về tiềm năng thế mạnh của đô thị du lịch biển đã có lịch sử trên 100 năm phát triển. Từ đó, nâng cao lòng tự hào, trách nhiệm, văn hóa ứng xử giao tiếp của công dân, góp phần phát triển du lịch hiệu quả và bền vững. Song song với các giải pháp mềm về vận động, tuyên truyền, Sầm Sơn đã áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ, quyết liệt trong quản lý Nhà nước về kinh doanh dịch vụ du lịch. Đặc biệt chú trọng đến việc xây dựng kỷ cương, kỷ luật trong quản lý và tổ chức các hoạt động văn hóa, du lịch đúng theo chuẩn mực, thuần phong và quy định của pháp luật...

Phát triển du lịch bền vững hướng đến chuyên nghiệp, hiện đại, có chiều sâu, chất lượng và hiệu quả, khẳng định thương hiệu và khả năng cạnh tranh; đồng thời, đa dạng hóa sản phẩm phục vụ các đối tượng khách, với nhiều nhu cầu như du lịch MICE (hội nghị, triển lãm, sự kiện), du lịch thể thao, du lịch dưỡng bệnh, du lịch du thuyền, du lịch làm đẹp... Đó sẽ là chiến lược và tầm nhìn tương lai phù hợp với Sầm Sơn - thành phố du lịch trẻ bên bờ biển. Điều này càng đúng khi “Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030”, đã nhấn mạnh đến việc ưu tiên phát triển dòng sản phẩm chính là du lịch nghỉ dưỡng biển, tham quan thắng cảnh biển và hệ sinh thái biển. Lấy tiềm năng từ biển làm cơ sở, song cần nhận thức rằng, không có sản phẩm du lịch nào không mang nội dung và không thể hiện bản sắc văn hóa dân tộc. Và cũng bởi, sức hấp dẫn của một điểm đến chính là vẻ đẹp của bản sắc văn hóa, cách ứng xử văn hóa và trình độ văn hóa của nhà tổ chức du lịch chuyên nghiệp. Do vậy, du lịch muốn bền vững, bên cạnh việc bảo vệ môi trường, nhà quản lý không thể không đánh giá đúng tầm quan trọng của việc duy trì tính bền vững của các điểm đến, với tài nguyên văn hóa, thiên nhiên, sự tham gia của người dân và cống hiến của xã hội. Đây cũng là một lưu ý đặc biệt, cần nhấn mạnh đối với du lịch Sầm Sơn hiện nay.

Sầm Sơn đã đi qua bước ngoặt thế kỷ để có được sắc vóc, vị thế và đẳng cấp mới. Con đường phát triển của đô thị du lịch biển vẫn rộng mở phía trước, song phải làm bằng quyết tâm chính trị cao nhất và giải pháp hiệu quả nhất. Xin dẫn lời nhấn mạnh của người đứng đầu Chính phủ tại hội nghị toàn quốc về phát triển du lịch diễn ra hồi cuối năm 2016, để kết cho bài viết, cũng như là một sự gợi mở cho Sầm Sơn: “Phát triển du lịch cần có quyết tâm cao và sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị, sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương; sự năng động, sáng tạo của các doanh nghiệp, nhà đầu tư, cộng đồng và nhân dân”!.
In bài viết

Gửi ý kiến của bạn

Gửi ý kiến của bạn

 
Thông tin thời tiết
Tỉ giá ngoại tệ
Thông tin giá vàng
Chứng khoán