A- A+
Múa Pồn Pôông - di sản văn hóa đặc sắc của người Mường (huyện Ngọc Lặc).
(THO) - Năm 2016 là năm mà các di sản văn hóa xứ Thanh liên tục được xướng tên trên “bảng vàng” di sản quốc gia. Từ hang Con Moong - cái nôi của người Việt cổ, đến lễ hội Pồn Pôông - nhạc hồn người Mường và Trò Xuân Phả - một đỉnh cao của nghệ thuật trình diễn dân gian người Việt, tất cả đều có chung một giá trị mang tên “tinh hoa văn hóa dân tộc”. Điều đó đang đòi hỏi trách nhiệm của hậu thế trong việc gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị các di sản ấy trong cuộc sống đương đại.
Tính đến thời điểm này, hang Con Moong là di sản khảo cổ học lớn nhất, cổ xưa nhất và có giá trị lịch sử, khảo cổ đặc biệt quan trọng của Thanh Hóa, góp phần trong việc nghiên cứu sự hình thành và phát triển của loài người từ thời tối cổ, cũng như sự ra đời các nền văn hóa từ Sơn Vi đến Hòa Bình. Những giá trị riêng có của nó đang đặt ra yêu cầu cho huyện Thạch Thành nói riêng và tỉnh Thanh Hóa, những giải pháp bảo vệ, bảo tồn di sản một cách bài bản, nghiêm ngặt và nhất là cần tuân thủ theo khuyến cáo của các chuyên gia khảo cổ học, nhằm tránh cho di sản bị xâm hại bởi các hoạt động của con người và phục vụ công tác nghiên cứu khoa học. Đồng thời, việc định hướng khai thác, phát triển sản phẩm du lịch tâm linh – sinh thái – khám phá lịch sử tại di sản này cũng cần có sự cân nhắc đến nhiều yếu tố, ví như việc xây dựng hạ tầng giao thông, cơ sở vật chất phục vụ du lịch phải tránh phá vỡ cảnh quan môi trường tự nhiên; hay việc xây dựng sản phẩm này cần nghiên cứu kỹ thị trường khách du lịch...

Cùng với huyện Thạch Thành, huyện Thọ Xuân cũng vừa tổ chức lễ đón nhận Trò Xuân Phả là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là sự kiện trọng đại của người dân làng Xuân Phả, xã Xuân Trường. Bởi việc vinh danh không chỉ là sự ghi nhận về giá trị một trò diễn, mà quan trọng hơn, đó còn là sự đánh giá cao khả năng sáng tạo nghệ thuật của những nghệ nhân dân gian làng Xuân Phả. Là trò diễn độc đáo trong lối trình diễn, phục trang; đặc sắc trong ngôn ngữ, âm nhạc; đặc biệt, đây là di sản tiêu biểu và duy nhất chỉ có ở xã Xuân Trường và cũng chỉ người Xuân Phả nhập cuộc thì mới ra chất, ra Trò Xuân Phả đích thực. Suốt thời gian dài, do chiến tranh liên miên, cuộc sống nghèo khó và nhất là những người thực sự am hiểu, nắm bắt được hồn cốt của trò dần mất đi, đã khiến Trò Xuân Phả bị mai một, rơi rớt nhiều. Việc tham gia sưu tầm, nghiên cứu và phục dựng lại các điệu múa Xuân Phả của nhiều nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử, nghệ thuật, âm nhạc và nhất là của chính người dân làng Xuân Phả là minh chứng cho thấy giá trị và sức sống của di sản này trong cộng đồng hiện nay.

Cùng với Trò Xuân Phả của người Việt vùng sông Chu, lễ hội Pồn Pôông của người Mường Ngọc Lặc ví như bài ca trữ tình về tình yêu cuộc sống, tình yêu đôi lứa, về lối ứng xử giữa con người với nhau trong cộng đồng, hay ứng xử với thiên nhiên. Điệu múa giản đơn nhưng chứa đựng ý nghĩa biểu tượng sâu xa và điệu xường lấy cảm hứng từ sử thi Đẻ đất đẻ nước của trò diễn Pồn Pôông đã làm nên sức sống lâu bền, có khả năng duy trì, phát triển trong đời sống cộng đồng và trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần người Mường. Đây cũng là những điều kiện cốt yếu để lễ hội Pồn Pôông trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. 

Các di sản được vinh danh sẽ là một bước khởi đầu quan trọng để Thanh Hóa tiếp tục phối hợp với các nhà nghiên cứu trong việc hoàn thiện hồ sơ trình UNESCO công nhận Trò Xuân Phả, hang Con Moong và di tích phụ cận là di sản văn hóa thế giới. Đây cũng là sự định hướng cần thiết, làm cơ sở để xây dựng những phương án bài bản, khoa học trong việc gìn giữ và khai thác giá trị các di sản này một cách phù hợp, hiệu quả. Tuy nhiên, dù có là phương án hay cách thức nào đi chăng nữa, thì trước hết phải đặt di sản ấy về đúng vị trí, nơi nó được sinh thành và nuôi dưỡng: cộng đồng. Điều này lại càng đúng với các di sản văn hóa phi vật thể là Trò Xuân Phả và lễ hội Pồn Pôông. Thực tế hiện nay, nhiều địa phương thường chú trọng nhiều đến việc tổ chức các liên hoan, các hội thi hay giao cho một số đơn vị đứng ra tổ chức lễ hội mà quên mất phải đặt nó vào cộng đồng sản sinh và hưởng thụ văn hóa ấy.

Việc bảo vệ di sản bằng các công cụ, chế tài của Nhà nước sẽ không thể đạt hiệu quả cao nhất nếu không nâng cao nhận thức và trách nhiệm của nhân dân, với tư cách người sản sinh, trao truyền và hưởng thụ văn hóa. Nhấn mạnh điều này tại lễ đón nhận Trò Xuân Phả trở thành di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phạm Đăng Quyền cũng đồng thời đặt ra nhiệm vụ cho ngành chức năng và chính quyền các địa phương trong việc phát huy nội lực và tăng cường các biện pháp để quản lý, bảo vệ di sản. Đồng thời, việc giáo dục truyền thống lịch sử và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong cộng đồng phải được xem là giải pháp đầu tiên và quan trọng nhất, nhằm gìn giữ di sản, đáp ứng nhu cầu văn hóa - tín ngưỡng và nâng cao mức hưởng thụ văn hóa tinh thần cho nhân dân. 

Trong cộng đồng sản sinh và nuôi dưỡng di sản văn hóa, có những hạt nhân - những nghệ nhân dân gian được xem như “yếu tố gốc” của văn hóa ấy. Họ cũng chính là nhân tố cơ bản đã và đang gìn giữ, trao truyền di sản, song lại luôn được đề cập đến sau cùng. Để rồi, khi người già dần trở về đất, lớp trẻ không còn mặn mà, người ta mới chợt nhớ ra “hình như” cần phải vinh danh những con người này sao cho xứng với những đóng góp của họ? Đây cũng là trăn trở của lãnh đạo huyện Thọ Xuân trong việc gìn giữ và phát huy giá trị di sản Trò Xuân Phả hiện nay. Bởi, những người thực sự hiểu biết và nắm giữ được hồn cốt của di sản này là không nhiều. Theo đó, địa phương đã đề xuất với tỉnh và các bộ, ngành Trung ương về các chế độ đãi ngộ cần thiết cho các nghệ nhân dân gian, nhằm tạo điều kiện cho họ trong việc truyền dạy di sản cho lớp trẻ, cũng là góp phần để di sản luôn là “di sản sống” chứ không phải là di sản trên giấy.

In bài viết

Gửi ý kiến của bạn

Gửi ý kiến của bạn

 
Liên kết hữu ích
Thông tin thời tiết
Tỉ giá ngoại tệ
Thông tin giá vàng
Chứng khoán


- Cao đẳng Dược Tp HCM


- Tuyển sinh Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Cao đẳng Y Dược Đồng Nai



- Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur


- Tuyển sinh Y Dược


- Xét tuyển Cao đẳng Dược Hà Nội


- Trường Cao đẳng Dược Hà Nội


- Cao đẳng Dược Hà Nội


- Xét tuyển Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Tuyển sinh Cao đẳng Y Hà Nội


- Y học cổ truyền Tp HCM


- Y học cổ truyền


- Dược sĩ


- Thuốc Bắc


- Phục hình răng


- Kỳ thi THPT Quốc Gia


- Nhà thuốc GPP


- Giảm báo tự nhiên


- Hôn nhân gia đình


- Thẩm mỹ nữ


- Bác sĩ Thẩm mỹ


- Tăng cân nhanh


- Viện Thẩm Mỹ Hà Nội


- Trường Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- Xét tuyển Cao đẳng Y Dược Hà Nội


- điện thoại iphone


- nấm phụ khoa

- rong kinh

- Chung cư Green Pearl


- Cao đẳng Dược TP HCM