A- A+
Các hộ sản xuất rượu thủ công bắt buộc phải đăng ký và được pháp luật chấp thuận mới được bán ra thị trường. (Ảnh minh họa)
(THO) - Những năm gần đây, Chính phủ liên tục ban hành các nghị định nhằm tăng cường công tác quản lý, kiểm soát rượu thủ công, tuy nhiên để các văn bản này được thực thi có hiệu quả, đi vào cuộc sống thì vẫn tồn tại nhiều khó khăn, bất cập.
Sau hơn 1 tháng kể từ khi bắt đầu có hiệu lực thi hành (từ 1-11-2017), Nghị định số 105/2017/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về kinh doanh rượu, quy định hoạt động sản xuất, nhập khẩu, phân phối, bán buôn, bán lẻ rượu; hoạt động bán rượu tiêu dùng tại chỗ... vẫn chưa nhận được sự quan tâm, vào cuộc thực hiện một cách nghiêm túc của các thương nhân kinh doanh rượu và tổ chức, cá nhân có liên quan đến kinh doanh rượu. Nhiều hộ dân nấu rượu thậm chí còn chưa hề biết đến văn bản này. Do đó, tình trạng sản xuất buôn bán rượu thủ công vẫn còn tràn lan, ngày càng khó kiểm soát. Đáng chú ý, tại Nghị định số 105/2017/NĐ-CP có 2 nội dung: Hộ gia đình muốn được sản xuất rượu thủ công thì phải là hộ kinh doanh được thành lập theo quy định của pháp luật và nghiêm cấm bán rượu cho người dưới 18 tuổi. Tuy nhiên, trên thực tế, nội dung của quy định chưa đi vào thực tiễn cuộc sống.

Qua quá trình khảo sát thực tế tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh ta có nghề nấu rượu thủ công như Nga Sơn, Hậu Lộc, Quảng Xương, Thọ Xuân, Tĩnh Gia... khi nói đến Nghị định số 94/2012/NĐ-CP năm 2012 về sản xuất, kinh doanh rượu và mới nhất là Nghị định số 105/2017/NĐ-CP tháng 9-2017 của Chính phủ về kinh doanh rượu, phần lớn các hộ dân chuyên sản xuất rượu thủ công còn rất “mơ hồ”. Đây là nguyên nhân khiến người dân vẫn vô tư nấu, sản xuất, buôn bán rượu thủ công tràn lan mà không đăng ký sản xuất, kinh doanh, tuân thủ và bảo đảm các điều kiện, tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn sức khỏe người tiêu dùng. Vẫn biết rằng, việc nấu rượu thủ công tại các gia đình, nhất là ở khu vực nông thôn từ lâu đã trở thành việc bình thường. Người dân nấu rượu lúc nông nhàn hoặc tận dụng các sản phẩm nông nghiệp để nấu rượu phục vụ nhu cầu gia đình là chính. Tuy vậy, trước nhu cầu của thị trường và muốn kiếm lời, lấy lý do nấu rượu để phục vụ nhu cầu gia đình, nhiều hộ hằng ngày vẫn sản xuất rượu thủ công đem đi bán khắp nơi. Hộ gia đình nào nấu ở mức vừa thì vài chục lít/ngày, đơn hàng lớn hơn có thể lên đến cả trăm lít, phục vụ quán cơm, nhà hàng, quán nhậu, cửa hàng tạp hóa, thậm chí “xách tay”, vận chuyển bằng nhiều phương tiện khác nhau tới tận nhà. Nhiều hộ mặc dù cũng đã biết hoặc có nghe nói đến Nghị định số 94/2012/NĐ-CP năm 2012 và Nghị định số 105/2017/NĐ-CP tháng 9-2017 song vẫn “phớt lờ” và sản xuất rượu thủ công không đăng ký, không nhãn mác...

Điều đáng nói là, việc sản xuất rượu thủ công có quy mô nhỏ lẻ, trong khi đó có quá nhiều đơn vị quản lý sản phẩm rượu dẫn đến tình trạng chồng chéo. Cụ thể, hộ dân muốn sản xuất, kinh doanh rượu phải có giấy phép kinh doanh do Sở Kế hoạch và Đầu tư cấp, giấy phép sản xuất do Sở Công Thương cấp, nhãn hiệu do Sở Khoa học và Công nghệ cấp, còn đăng ký chất lượng lại do Sở Y tế cấp.

Ông Mai Văn H. (xã Nga Liên, huyện Nga Sơn) chia sẻ: “Chờ làm xong được hết các thủ tục dễ phải tới nửa năm, thế nên nhiều người rất nản quay trở lại với việc sản xuất thủ công, cách buôn bán cũ, không cần phải đăng ký”. Trao đổi về vấn đề này, lãnh đạo UBND huyện Nga Sơn cũng cho biết, Nghị định 94/2012/NĐ-CP không nêu rõ trách nhiệm, chức năng, nhiệm vụ của chính quyền địa phương trong việc thực thi. Do đó, dù trên địa bàn huyện có tới hàng trăm cơ sở, hộ sản xuất, kinh doanh rượu thủ công, nhưng đến nay số hộ, doanh nghiệp được cấp đăng ký chỉ đếm trên đầu ngón tay. Không chỉ có Nga Sơn, tình trạng trên cũng diễn ra khá phổ biến tại các địa phương khác.

Nguyên nhân chính là do công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về sản xuất, buôn bán rượu thủ công thời gian qua chưa nhận được sự quan tâm của chính quyền các địa phương. Ngay trước khi các văn bản pháp  luật mà cụ thể là hai nghị định nói trên bắt đầu có hiệu lực, ngành và các địa phương chưa tuyên truyền tới các doanh nghiệp, hộ dân, những người trực tiếp sản xuất rượu thủ công. Chính vì vậy, khi triển khai thực hiện các văn bản nói trên đều gặp không ít lúng túng, vướng mắc. Từ đó, dẫn đến công tác quản lý gặp nhiều khó khăn, do các hộ tìm cách đối phó, lách luật. Việc kiểm tra, quản lý số hộ sản xuất rượu giao cho cấp xã còn nhiều bất cập do thiếu cán bộ, thiết bị... Qua đánh giá hơn 5 năm thực hiện Nghị định số 94 của Thủ tướng Chính phủ, việc quản lý sản xuất rượu thủ công vẫn còn nhiều bất cập, nhiều nội dung vẫn chưa thực thi được do người dân chưa nắm vững và chưa tuân thủ pháp luật, vai trò của chính quyền và cơ quan quản lý chưa hiệu quả. Nay dù đã bổ sung thêm Nghị định số 105/2017/NĐ-CP song hầu như vẫn chưa có sự “nhúc nhích” nào từ phía các cơ quan chức năng, các địa phương.

Từ nay đến Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018, tình hình sản xuất, buôn bán rượu thủ công trên địa bàn tỉnh được dự báo là sôi động hơn với hàng triệu lít rượu thủ công bất hợp pháp “tung hoành” trên thị trường. Không chỉ gây thất thu thuế cho Nhà nước, mà còn có nguy cơ gia tăng các ca ngộ độc rượu... Thiết nghĩ, các cơ quan quản lý, cơ quan chức năng của tỉnh, chính quyền địa phương cần có sự vào cuộc quyết liệt nhằm đẩy mạnh tuyên truyền và thực hiện nghiêm Nghị định 94/2012/NĐ-CP và Nghị định số 105/2017/NĐ-CP, qua đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về sản xuất và buôn bán rượu thủ công.

In bài viết

Gửi ý kiến của bạn

Gửi ý kiến của bạn

 
Liên kết hữu ích