02373714930
-
baothanhhoadientu@gmail.com

(THO) - Nằm bên dòng Phồn Giang hiền hòa, từ bao đời nay, làng Trà Đông (làng Chè Đúc xưa), xã Thiệu Trung (Thiệu Hóa) vốn nổi danh với nghề đúc đồng truyền thống.

Con đường dẫn vào làng đúc đồng Trà Đông. 

 

Trải qua các giai đoạn lịch sử với bao biến cố, thăng trầm, làng Trà Đông hôm nay vẫn vang lên tiếng đẽo đồng, tiếng tạc đồng cùng với tiếng lửa kêu lách tách như một bản hòa âm kỳ diệu. Đây như là minh chứng cho sức sống trường tồn của di sản văn hóa này trong đời sống cộng đồng dân cư.
 
Nghề đúc đồng làng Trà Đông có bề dày lịch sử hàng trăm năm. Tương truyền, từ thời Lý Nam Đế, ở thế kỷ thứ VI, dòng họ Vũ đã đưa nghề đúc đồng về làng. Vì vậy, dân gian thường có câu ca "Đất họ Lê, nghề họ Vũ". Tuy nhiên, cũng có truyền thuyết cho rằng, nghề đúc đồng ở làng Trà Đông là do Đức thánh Khổng Minh Không truyền nghề. Để tưởng nhớ công lao to lớn đối với người đã đem nghề về cho nhân dân, vào thời Tự Đức (1848 - 1883), dân phường đúc đồng Trà Đông đã lập đền thờ, suy tôn thánh Khổng Minh Không làm vị tổ sư của nghề. Kể từ đó, nhân dân trong làng vẫn thờ Đức thánh Khổng Minh Không và hai ông họ Vũ.
 
Đền thờ tổ nghề đúc đồng Khổng Minh Không và hai ông họ Vũ.
 
Mặc dù thời kỳ đầu, người dân làng Trà Đông chỉ có thể đúc được những sản phẩm thô sơ nhưng cũng đã tạo nên phường buôn bán, giao thương những sản phẩm đồ đồng khá sầm uất. Tuy nhiên, sự kiện đánh dấu bước phát triển thịnh vượng cho làng nghề hôm nay là việc các nghệ nhân đã nghiên cứu và đúc thành công phiên bản trống đồng Đông Sơn, một sản phẩm nghệ thuật tiêu biểu, đại diện cho đỉnh cao nền văn hóa Đông Sơn của người Việt Cổ. 
 
Trống đồng được xem là sản phẩm chủ đạo của làng nghề đúc đồng Trà Đông.
 
Những hậu duệ của nghề đúc đồng vẫn sống mãi trong ước vọng vươn xa và nỗ lực không ngừng để bảo tồn những đường nét hoa văn, những âm vang trầm bổng của đồng Trà Đông. Một trong những hậu duệ đó là nghệ nhân Nguyễn Bá Châu. Với hơn 40 năm gắn bó với nghề, niềm đam mê và khát khao thành công đã giúp ông tiếp nhận được sự tinh tế của nghề ngay từ khi còn nhỏ. Sau một thời gian dài tự mày mò, nghiên cứu, ông đã đúc thành công chiếc trống đồng hai mặt tinh xảo, độc đáo; đúc thành công đôi tượng Thần đèn ngồi quỳ, một trong 30 báu vật của nước ta... Và gần đây nhất, ông đã đúc thành công 1.000 pho tượng Mẹ Âu Cơ để làm quà tặng cho các vị khách quý trên thế giới về dự Hội nghị cấp cao APEC 2017.
 
Nghệ nhân Nguyễn Bá Châu, một trong những "bàn tay vàng" của làng nghề đúc đồng truyền thống Trà Đông.
 
Hàng trăm năm qua, khi các ngành nghề khác thay đổi và phát triển chóng mặt vì áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ thì nghề đúc đồng ở đây vẫn như thuở sơ khai. Hầu hết các công đoạn, từ khi bắt đầu đến lúc hoàn thành một sản phẩm đều được làm bằng phương pháp thủ công.
 
Để tạo ra một sản phẩm đồ đồng, các nghệ nhân chủ yếu áp dụng phương pháp thủ công.
 
Ngoài trống đồng là sản phẩm chủ đạo, nghề đúc đồng làng Trà Đông còn tạo ra nhiều loại sản phẩm khác như hàng gia dụng truyền thống và các sản phẩm mang đậm hồn dân tộc như đồ thờ cúng, chuông, tượng, đại tự, cồng chiêng, những bức tranh tứ quý...  Đối với mỗi nghệ nhân nơi đây, sản phẩm của họ không chỉ là hàng hóa mà còn là những tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm của tinh hoa, của niềm đam mê và sự sáng tạo. Họ đã thổi hồn vào mỗi sản phẩm, tạo dựng nên thương hiệu cho một làng nghề đã từng vang bóng trong quá khứ và tiếp tục tỏa sáng ở hiện tại, vươn xa trong tương lai.
 
Sản phẩm làng nghề đúc đồng Trà Đông đa dạng trong mẫu mã và tinh tế, tỉ mỉ trong kiểu dáng, hoa văn.
 
Hiện, toàn xã Thiệu Trung có 32 cơ sở duy trì, phát triển nghề đúc đồng và tập trung chủ yếu ở làng Trà Đông, tạo việc làm cho hơn 400 lao động địa phương, thu nhập bình quân từ 5 triệu đồng đến 7 triệu đồng/người/tháng. Do vậy, đời sống nhân dân ngày càng ấm no, những ngôi nhà cao tầng mọc lên san sát. Bên cạnh đó, nơi đây được lựa chọn là 1 trong những điểm để phát triển loại hình du lịch làng nghề trong Đề án phát triển du lịch tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2017 - 2025.
 
Với sự phát triển của nghề đúc đồng, đời sống nhân dân làng Trà Đông ngày càng ấm no, hưng thịnh.
 
Tính đến nay, sản phẩm làng nghề đúc đồng Trà Đông đã có mặt ở gần 30 quốc gia trên thế giới. Trong nước, nhiều sản phẩm được trưng bày tại các bảo tàng và khu di tích lịch sử, khu du lịch văn hóa tâm linh.
 
Trống được đúc bởi nghệ nhân Nguyễn Bá Châu, hiện được đặt tại Thiền viện Trúc Lâm thuộc khu di tích lịch sử văn hóa Hàm Rồng.
 
Ngày 4-9-2018, nghề đúc đồng cổ truyền làng Trà Đông được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia theo Quyết định số 3325 QĐ-BVHTTDL, do Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch. Lễ đón nhận bằng Di sản được tổ chức tại xã Thiệu Trung vào sáng 17-11-2018. Đây là niềm vinh dự lớn của người dân địa phương, đồng thời cũng là động lực thúc đẩy nghề đúc đồng truyền thống làng Trà Đông phát triển lên tầm cao mới.
 
Lễ đón nhận bằng Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
 
Người dân làng Trà Đông có niềm vui riêng khi thấy những sản phẩm đồ đồng do mình tạo ra được xuất hiện ở nhiều nơi và họ tự hào khi niềm đam mê, sự nỗ lực và tinh thần sáng tạo được gặt hái quả ngọt. Đó là thành quả xứng đáng cho những con người luôn gắn bó với nghề không chỉ bằng chữ "tài" mà còn cả chữ "tâm" trên hành trình lưu giữ ngọn lửa nghề được trao truyền từ các thế hệ cha ông.

Lê Tình


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



 Bình luận


Mã xác thực không đúng.
    Tin nổi bật
      Tin đọc nhiều
        Tin mới đăng